نړۍ
د الجزیرې خبریال او په غزه کې د حماس مشر انس الشریف ووژل شو- اسرائیلي پوځ
د غزې او الجزیرې چارواکو ویلي: ۲۸ کلن انس الشریف د څلورو خبریالانو او خبر مرستیالانو په ډله کې و، چې د غزې ښار د ختیځ الشفا روغتون ته نږدې پر خیمه د هوایي برید له کبله ووژل شول؛ د روغتون د یوه چارواکي د څرګندونو له مخې، دوه نور هم په هوایي برید کې وژل شوي دي.
د یکشنبې پر ماښام اسرائیلي ځواکونو په غزه کې الشفا روغتون ته نږدې د خبریالانو پر خیمه له برید وروسته ویلي؛ د الجزیرې خبریال انس الشریف او محمد قریقه له خپلو دوه مرستیالانو هر یو ابراهیم زاهر او محمد نوفل سره یوځای ووژل شول.
د غزې او الجزیرې چارواکو ویلي: ۲۸ کلن انس الشریف د څلورو خبریالانو او خبر مرستیالانو په ډله کې و، چې د غزې ښار د ختیځ الشفا روغتون ته نږدې پر خیمه د هوایي برید له کبله ووژل شول؛ د روغتون د یوه چارواکي د څرګندونو له مخې، دوه نور هم په هوایي برید کې وژل شوي دي.
د اسرائیلو پوځ په یوه خبرپاڼه کې ادعا کړې، چې الشریف د حماس د یوې ډلې مشر و او “د اسرائیلي ملکي وګړو او د اسرائیلو د دفاعي ځواکونو پر وړاندې د توغندیزو بریدونو مسوول و.”
د خبریالانو ډلو او الجزیرې دا تور بې بنسټه یاد کړی او هغه ردوي او د اسرائیلو د پوځ دا برید یې وغندلو.
د رسنیو د آزادۍ یوې ډلې او د ملګرو ملتونو یوه کارپوه له دې مخکې خبرداری ورکړی و، چې له غزې څخه د راپور ورکولو له کبله د الشریف ژوند په خطر کې دی.
د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکې ایرنه خان تېره میاشت ویلي وه، چې د نوموړي پر وړاندې د اسرائیلو تورونه یې بې بنسټه دي.
الجزیرې ویلي، چې الشریف په ټولنیزو رسنیو کې یو پیغام پریښی، چې له مړینې وروسته یې باید خپور شي. هغه په کې لیکلي وه: “… ما هیڅکله له حقیقت ویلو ډډه نده کړې؛ لکه څنګه، چې دی، پرته له تحریف څخه خپور شوی. پدې هیله؛ خدای به د هغو کسانو د چوپتیا شاهد وي، چې چوپ پاتې کیږي.”
د خبریالانو د ژغورنې کمیټې، چې په جولای کې یې له نړیوالې ټولنې غوښتي وه؛ د الشریف ساتنه دې وکړي.
د دې کمیټې په خبرپاڼه کې راغلي، چې اسرائیل د هغه پر وړاندې د خپلو تورونو د ملاتړ لپاره هیڅ اسناد وړاندې کړي ندي.
د منځني ختیځ او شمالي افریقا د خبریالانو د ساتنې کمیټې رییسه سارا قداح ویلي: “د اسرائیلو لهخوا د کره شواهدو له وړاندې کولو پرته پر خبریالانو د وسلوالو ټاپه لګول د دوی د ارادې او د رسنیو د آزادۍ د درناوي په اړه جدي پوښتنې راپورته کوي.”
د الشریف ایکس پاڼه، چې له ۵۰۰ زره څخه یې ډېر لیدونکي درلودل؛ له خپل مرګ څخه یوازې څو دقیقې مخکي لیکلي، چې: “اسرائیل له دوه ساعتونو څخه راپدېخوا پر غزه بمبارډ کوي.”
الجزیرې په یوه خبرپاڼه کې “الشریف په غزه کې یو له زړورو خبریالانو څخه” وباله او څرګندوي، چې دا برید “د غزې د اشغال لپاره د غږونو د خاموشولو یوه ناهیلې هڅه ده.”
حماس ويلي، چې دا وژنه د اسرائیلو د برید د پیل نښه کیدی شي.
حماس په یوه خبرپاڼه کې ویلي: «د خبریالانو وژنه او د هغو کسانو وېرول، چې پاتې دي؛ هغه لوی وحشت او جنایت ته لار اواروي، چې اشغالګر یې په غزه ښار کې د ترسره کولو اراده لري.»
د الجزیرې خبریال انس الشریف وروستی ځل د یکشنبې پر ورځ د ۱۲ بجو په خبري پروګرام کې ژوندی لیدل شوی و، چې د لوږې او خوارځواکۍ له کبله یې د مړینو د زیاتوالي په اړه په ځانګړي توګه له ماشومانو راپور ورکاوه.
د یکشنبې پر ماښام محمد قریقه له هارویسټ نیوزکاسټ سره وروستۍ ژوندۍ تلویزیوني څرګندونې لرلې، چې هغه د غزې ښار د وروستیو پرمختګونو په اړه له برید مخکې وړاندې کړې.
نړۍ
امریکا او ایران ښايي له بندري بندیزونو سره سره،روانه اوونۍ خبرې بیا پیل کړي
سرچینو د سېشنبې پر ورځ رویټرز ته ویلي، چې واشنګټن تېره اوونۍ د خبرو اترو له ماتېدا وروسته پر ایران بندري بندیز لګولی دی.
د امریکا او ایران مذاکره کوونکې ډلې ښایي په روانه اوونۍ کې اسلامآباد ته راستانه شي او د جګړې د پای ته رسولو لپاره خبرې بیا پیل کړي.
سرچینو د سېشنبې پر ورځ رویټرز ته ویلي، چې واشنګټن تېره اوونۍ د خبرو اترو له ماتېدا وروسته پر ایران بندري بندیز لګولی دی.
که څه هم د امریکا بندیز د تهران غصه راوپاروله، خو ډیپلوماټیکې اړیکې ممکن دوام ومومي؛ ځکه د تېلو د بیو په راټیټولو کې یې مرسته وکړه او د سېشنبې پر ورځ د معیاري نرخونه له ۱۰۰ دالرو څخه کښته شول.
دغه راز په خبرو اترو کې ښکېلو سرچینو د سېشنبې پر ورځ ویلي؛ دواړه هېوادونه کولی شي د اوونۍ په پای کې بېرته راستانه شي. له واشنګټن او تهران سره یو وړاندیز شریک شوی، چې خپل پلاوي بیا واستوي.
یوې لوړ پوړې ایراني سرچینې ویلي: «کومه ځانګړې نېټه ټاکل شوې نهده او پلاويو له جمعې څخه تر یکشنبې پورې په پام کې نیولې ده.»
دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي؛ ایران د دوشنبې پر ورځ زنګ وهلی او غواړي یوې هوکړې ته ورسیږي؛ خو هیڅکله به هغه تړون تصویب نهکړي، چې تهران ته د اټومي وسلې د لرلو اجازه ورکړي.
نړۍ
ایران د هوکړې غوښتونکی دی؛ خو اټومي اختلافات یې خنډ شوي – ټرمپ
ټرمپ د دوشنبې پر ورځ په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي، چې د دواړو خواوو ترمنځ پر اټومي مسلو خبرې د اختلافاتو له کبله درېدلې دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې ایران د یوې هوکړې غوښتونکی دی؛ خو ټینګار کوي، چې تهران به هیڅکله اټومي وسلې ته لاسرسی ونهمومي.
ټرمپ د دوشنبې پر ورځ په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي، چې د دواړو خواوو ترمنځ پر اټومي مسلو خبرې د اختلافاتو له کبله درېدلې دي.
هغه هممهاله د هرمز تنګي له لارې پر تېرېدونکو کښتیو د «بندیز» پیل هم اعلان کړ.
د امریکا ولسمشر ادعا کړې، چې ایران په یوه تازه اړیکه کې د هوکړې غوښتونکی شوی دی؛ د رویټرز په ګډون خبري سرچینو څرګنده کړې، چې دا ادعا تر دې دمه خپلواک تائید نهلري.
ټرمپ د واشنګټن پر دریځ د ټینګار ترڅنګ زیاته کړې: « ایران به هیڅکله اټومي وسلې ته د لاسرسي اجازه ونهلري. مونږ هیڅ هېواد ته اجازه نشو ورکولی، چې له نورې نړۍ باج واخلي.»
دا څرګندونې په داسې حال کې وړاندې کیږي، چې په سیمه کې تاوتریخوالی زیات شوی او د اټومي خبرو راتلونکی هم ناڅرګند پاتې دی.
نړۍ
د منځني ختیځ جګړه د نړۍ اقتصاد ته ګواښ دی
د دغو بنسټونو چارواکو ویلي، چې د نړۍ د اقتصادي ودې وړاندویېنه کمه شوې او په مقابل کې به د انفلاسیون کچه لوړه شي.
د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک خبرداری ورکړی، چې د منځني ختیځ جګړې؛ له کووېډ-۱۹ او د اوکراین جګړې وروسته به د درېیم ستر اقتصادي ناورین په توګه پر نړیوال اقتصاد پراخ اغېز ولري.
د دغو بنسټونو چارواکو ویلي، چې د نړۍ د اقتصادي ودې وړاندویېنه کمه شوې او په مقابل کې به د انفلاسیون کچه لوړه شي.
د دوی د څرګندونو له مخې؛ مخ پر پرمختیا هېوادونه او نوې راټوکېدلي اقتصادونه به د انرژۍ د بیو د لوړېدا او د ځنځیري عرضې د ګډوډۍ له کبله تر ټولو ډېر زیان وویني.
د نویو اټکلونو له مخې؛ د دغو هېوادونو اقتصادي وده به په ۲۰۲۶ ز.کال کې شاوخوا ۳.۶۵ سلنې ته راټیټه او که جګړه دوام ومومي کېدی شي تر ۲.۶ سلنې پورې هم راکښته شي.
همدارنګه اټکل شوی، چې انفلاسیون یا د بیو لوړېدا به ۴.۹ سلنې ته پورته شي او په له دې بدې سناریو کې به ۶.۷ سلنې ته ورسېږي.
د پیسو نړیوال صندوق دا خبرداری هم ورکړی، چې د ناورین د غځېدا په صورت کې به په نړۍ کې شاوخوا ۴۵ میلیون نور کسان د خوړو له سختې ناامنۍ سره مخ شي.
دغه راز دغو بنسټونو له بېوزلو هېوادونو سره د بېړنیو مرستو د اړتیا یادونه کړې او ټینګار یې کړی، چې د ناورین د غځېدا د مخنیوي لپاره ورته د میلیارډونو ډالرو مالي ملاتړ اړین دی.
اقتصادي کارپوهانو ویلي، چې حکومتونه باید د بیو د لوړېدا د څارنې لپاره لنډمهالې موخې او کړنې ترسره کړي؛ ځکه پراخې او بېپروګرامه تګلارې د انفلاسیون زیاتېدا رامنځته کولی شي.
در همین حال، این نهادها از نیاز فوری کشورهای کمدرآمد به کمکهای اضطراری خبر داده و تأکید کردهاند که میلیاردها دالر حمایت مالی برای جلوگیری از تشدید بحران ضروری است.
کارشناسان اقتصادی میگویند دولتها باید اقدامات هدفمند و موقتی برای مهار افزایش قیمتها روی دست گیرند، زیرا سیاستهای گسترده میتواند به افزایش بیشتر تورم منجر شود.
-
نړۍ4 days agoد هائیټي په تاریخي کلا کې د ګڼې ګوڼې له کبله مرګ او ژوبله رامنځته شوې
-
تازه خبرونه4 days agoپه هرات کې پر ملکي وګړو د مرګوني برید په اړه نړیوال غبـــرګونونــه راڅــرګند شول
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoامریکا د ایران سمندري بندرونو ته د بېړیو پر تګ راتګ بندیز ولګاوه
-
نړۍ2 days agoایران د هوکړې غوښتونکی دی؛ خو اټومي اختلافات یې خنډ شوي – ټرمپ
-
روغتيا4 days agoد روان کال د ګوزڼ واکسین لومړی ملي کمپاین پیل شو
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoد ایران او امریکا خبرې له ۴۰ ورځنۍ تحمیلي جګړې وروسته هم هوکړې ته ونه رسېدې
-
نړۍ3 days agoد منځني ختیځ جګړه د نړۍ اقتصاد ته ګواښ دی
-
تازه خبرونه5 days agoپه اسلام آباد کې د ایران او امریکا ترمنځ خبرې اترې پیل شوې
