سیاسي کارپوه سلیم پیګیر نن ( پنجشنبه د تلې اوولسمه) غرمه مهال په خپل کور کې  د دوه وسلوالو له‌خوا تر برید لاندې راغلی دی.

د کورنیو چارو ویاند عبدالمتین قانع آریانا نیوز ته ویلي، چې  پیګیر روغتون ته وړل شوی او تر عملیاتو لاندې دی.

هغه زیاته کړې د برید انګېزه شخصي ده.

ویل کیږي، چې دا برید شخصي انګېزه لري او یو کس د پېښې پېښې په تړاو نیول شوی دی.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ (UNHCR) د چارشنبې پر ورځ د پاکستان له ۱۶ کلیو څخه د افغان کډوالو د جبري ستنولو د پرېکړې په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.

د راپورونو له مخې؛ دا کلي په بلوچستان، خیبر پښتونخوا او پنجاب ایالتونو کې پراته دي.

د پاکستان حکومت په اګست کې له افغان کډوالو څخه غوښتي وه، چې د “غیرقانوني کډوالو د بېرته ستنولو” پروګرام د یوې برخې په توګه سږکال له پاکستان څخه ووځي.

د دې پرېکړې په ځواب کې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ (UNHCR) استازې فیلیپا کینډلر ویلي : ” د کډوالو ستنېدا باید منظمه، تدریجي، رضاکارانه، باعزته او په خوندي چاپېریال کې وي او د هغو کسانو حقونو ته باید درناوی وشي، چې ملاتړ او ساتنې ته اړتیا لري.”

د نوموړې د څرګندونو له مخې؛ ډېری کډوال په دې کلیو کې له کلونو راپدېخوا ژوند کوي او هلته یې خپل ژوند جوړ کړی دی او په لنډ وخت کې د دوی جبري ستنول به په افغانستان کې د دوی پر ژوند، معیشت او بیا یوځای کېدا بشپړ منفي اغېز ولري.

د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو عالي کمیشنرۍ هم د افغان ښځو او نجونو د ستنېدا په اړه اندېښنه څرګنده کړې او وایي، چې په افغانستان کې د زده‌کړې او کار کولو حق له خطر سره مخ دی.

کینډلر زیاته کړې: “پاکستان له ۴۵ کلونو څخه زیات د میلیونونو افغان کډوالو کوربتوب کړی دی. په پاکستان کې اوس هم داسې خلک ژوند کوي، چې که بېرته ستانه شي؛ نو له ځورونې سره به مخ او له دې پروګرام څخه ویستل شي”.

د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو عالي کمیشنرۍ د پاکستان له حکومت څخه غوښتي، چې د کډوالو ستنېدل  منظم او پړاویز کړي او هغو افغانانو ته اجازه ورکړي، چې اوس هم نړیوال خوندیتوب ته اړتیا لري.

دې ادارې له اسلام‌آباد څخه وغوښتل: هغو افغانانو ته، چې روغتیايي ستونزې لري، د پوهنتون زده‌کوونکي دي او ګډ ودونه لري؛ د قانوني استوګنې جوازونه ورکړي.

دغه راز د روغتیا نړیوالې ټولنې د یوه نوي راپور له مخې؛ د سپتمبر په دوه‌یمه نیمایي کې ټولټال ۷۳ ۵۶۰ افغانان له ایران او پاکستان څخه هېواد ته راستانه شوي، چې ۳۹ سلنه (۲۸ زره ۶۸۲) یې له پاکستان څخه راستانه شوي دي.

دا شمېره د تېرو دوه اوونیو پر پرتله ۳۵ سلنه کمښت څرګندوي او د نړیوالو بنسټونو د څرګندونو له مخې؛ شونې ده، چې د مهاجرت دا لړۍ په سرحدي خوځښتونو کې لنډمهاله بدلونونه وښیي.

هندي رسنیو راپور ورکړی، چې د افغانستان بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي به د مسکو له سفر وروسته د پنجشنبې پر ورځ د هند پلازمېنې نوي ډیلي ته ولاړ شي او د هند دولت به یې کوربه وي.

هندو ورځپاڼې د هند بهرنیو چارو وزارت د سرچینو د څرګندونو له مخې راپور ورکړی، چې امیر خان متقي به د پنجشنبې پر ورځ د پېنځه ورځني سفر لپاره هند ته راشي او له هندي چارواکو سره به پر اړیکو او همکاریو خبرې وکړي.

د اسلامي امارت او هند اړیکې په وروستیو میاشتو کې پر تدریجي بڼه د ښه‌والي پر لوري روانې دي.

له امیرخان متقي سره به په دې سفر کې پر رسمیت پېژندنې، سوداګرۍ، اقتصاد، امنیت او سیمه‌ییز ثبات هر اړخیزې خبرې وشي.

د یادې رسنۍ په راپور کې راغلي؛ متقي به د دې سفر پر مهال سوداګرۍ، سیمه‌ییز امنیت او ارتباطي پروژو په ګډون په چابهار بندر کې د هند پانګونې او افغانستان ته د هغې د لاسرسي پر لارو چارو بحث او خبرې وکړي.

سیاسي شنونکي په دې اند دي، چې د هند او اسلامي امارت ترمنځ ډیپلوماټیکې اړیکې په دې وروستیو میاشتو کې ښې روانې دي؛ خو د هند دولت تر دې دمه اسلامي امارت پر رسمیت ندی پېژندلی.

کارپوهانو ویلي، چې راتلونکې غونډه د افغانستان او هند په اړیکو کې یو مهم بدلون راوستلی شي؛ ځکه، چې د سیمې هېوادونه د افغانستان په راتلونکي کې د اسلامي امارت رول لوبولو ته پر تمه دي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا تېره پنجشنبه د امیرخان متقي د سفر بندیز د یوې اوونۍ لپاره لغو کړ.

هند ته به دا د اسلامي امارت د یو لوړپوړي چارواکي لومړنی سفر وي.

ټاکل شوې، چې نوموړی د تلې پر اته‌لسمه / د اوکټور پر لسمه د هند بهرنیو چارو له وزیر جې شنکر سره وګوري.