د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د نشراتو مرستیال، د مطبوعاتو د آزادۍ نړيوالې ورځې په مناسبت ویلي، چې رسنۍ باید د اسلامي او ملي ارزښتونو پر بنسټ فعالیت وکړي، د ټولنې غوښتنې په پام کې ونیسي او د اسلامي امارت د رهبرۍ ویناوې پراخه خپرې کړي.

د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د نشراتو مرستیال حیات‌الله مهاجر وايي، چې له تېر یو کال راپدېخوا په هېواد کې له ۱۰۰ څخه ډېر د رسنیو د سرغړونو پېښې ثبت شوې دي.

نوموړي زیاته کړې؛ په ټول هېواد کې لسګونه فرهنګي او رسنیز پروګرامونه ترسره شوي او د ځینو رسنیزو جوازونو وېش هم ترسره شوی او هڅې روانې دي، چې اداري بهیرونه ساده او د رسنیز خدمت کیفیت ښه شي.

مهاجر همدارنګه د هېواد اقتصادي وضعیت ته په نغوته(اشاره) کې ویلي، چې د اقتصادي شرایطو د ښه کېدا په اړه هیلې شته او په دې برخه کې هڅې روانې دي.

نوموړي د خپلې وینا په یوه بله برخه کې معلوماتو ته د لاسرسي ستونزو ته هم نغوته کړې او ډاډ یې ورکړ، چې د دې ستونزو د حل لپاره لازم هڅې په پام کې نیول شوې دي.

همدارنګه د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت ویاند خُبیب غفران ویلي، چې اسلامي امارت د رسنیو آزادۍ، د خبریالانو خوندیتوب او د شخصي حریم درناوي ته ژمن دی.

هغه د دې ورځې په مناسبت ټینګار کړی، چې رسنۍ دې په خپلو خپرونو کې د خلکو او حکومت ترمنځ اړیکو ته پاملرنه ولري؛ ځکه د وزارت موخه په ټول هېواد کې معلوماتو لاسرسی آسانه کول او مسلکي کول دي.

دغه راز د مطبوعاتو د آزادۍ د نړيوالې ورځې په مناسبت یونسکو په یوه پیغام کې د بیان آزادۍ د ساتنې او د ژورنالېزم د ملاتړ پر ارزښت ټینګار کړی او څرګندوي، چې دا د سولې بنسټ دی.

یونسکو زیاته کړې؛ باوري او تائید شويو معلوماتو ته لاسرسی یو غوراوی نه، بلکې د سوله‌ییزو، عادلانه او پایدارو ټولنو د جوړولو یوه بنسټیزه اړتیا هم ده.

د دې ادارې پر باور؛ کله، چې معلومات تحریف شي، د تفرقې او بې باورۍ زمینه برابروي؛ خو آزاد او رښتیني معلومات بیا حساب وړاندې کول پیاوړې کوي، خبرې اترې پراخوي او له بشري حقونو ملاتړ کوي.

دې ادارې زیاته کړې، چې د می درېیمه د دولتونو د ژمنې یادونه کوي، چې د رسنیو آزادۍ ته درناوی وکړي او همدارنګه د خبریالانو لپاره د مطبوعاتو د آزادۍ له ننګونو او مسلکي اصولو د فکر کولو فرصت هم دی.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوټرش د مطبوعاتو د آزادۍ د نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي، چې د مطبوعاتو آزادي د ټولو آزادیو بنسټ دی.

دا ورځ په ۱۹۹۱ ز.کال کې د ملګرو ملتونو تعلیمي، علمي او کلتوري بنسټ(یونیسکو) وړاندیز کړې او په ۱۹۹۳ ز.کال کې د ملګرو ملتونو عمومي غونډې رسمي اعلان کړه.

په‌دې ورځ د بشري حقونو د نړیوالې اعلامیې د ۱۹ مادې پر بنسټ د مطبوعاتو آزادۍ او خبریالانو ته درناوی کیږي.

دا ورځ له محدودیتونو او فشارونو سره د مخ رسنیو د ملاتړ څلی بلل کیږي او د هغو خبریالانو یادګار دی، چې په دنده کې مړه شوي دي.

اټریش ویلي، چې راتلونکې میاشت به له ازبکستان سره یوه داسې تړون لاسلیک کړي، چې د مهاجرینو؛ په ځانګړي توګه د افغانانو د ایستلو بهیر آسانه کړي.

د اټریش کورنیو چارو وزارت د څرګندونو له مخې؛ د دې تړون موخه دا ده، چې د مهاجرینو د راستنولو بهیر له درېیمو هېوادونو څخه آسانه او د ایستلو د تطبیق زمینه برابره کړي.

د راپور له مخې؛ د اټریش کورنیو چارو او بهرنیو چارو وزیران د می پر اوومه ازبکستان ته سفر وکوي او دا تړون به پر رسمي بڼه لاسلیک کړي.

د کورنیو چارو وزارت ویاند مارکوس هاینډل دغه تړون مهم بللی او څرګندوي، چې هدف یې د هغو کسانو انتقال دی، چې باید خپلو اصلي هېوادونو په ځانګړي توګه افغانستان ته ستانه شي.

په اروپایي ټولنه کې هم د هغو مهاجرینو د ستنولو بحثونه روان دي، چې د استوګنې حق نه‌لري؛ په ځانګړي توګه افغانان.

د اروپایي کمیسیون ویاند ویلي، چې په دې برخه کې له اړوند افغان چارواکو سره تخنیکي تماسونه روان دي.

دغه اروپایي چارواکی ویلي، چې دا تماسونه د اروپایي ۲۰ هېوادونو د کورنیو چارو او مهاجرت وزیرانو په ګډه غوښتنه پیل شوي او غوښتنه کوي، چې د مهاجرینو د ستنولو په بهیر کې دې ښه همغږي وشي.

سره له دې، چې د بشري حقونو بنسټونو او د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیسارۍ اندېښنه ښودلې؛ یو شمېر اروپایي هېوادونو د هغو مهاجرینو د ستنولو لپاره پلان جوړول پیل کړي، چې پر وینا یې د استوګنې حق نه‌لري یا هم پر جرمونو تورن دي.

نن سهار د بدخشان ولایت په شهر بزرګ ولسوالۍ کې ځمکې ښویېدنې له پېنځه کسانو خوږ ژوند اخیستی دی.

د سیمه‌ییزو سرچینو د څرګندونو له مخې؛ دا پېښه د آویز کلي په پستاو سیمه کې رامنځته شوې ده.

د بدخشان ولایت په شهر بزرګ ولسوالۍ کې د څلورم سرحدي کنډک قومندان میر احمد ویلي، چې قربانیان د یاوان ولسوالۍ اوسیدونکي وه او د تونلونو دننه د سرو زرو پر استخراج اخته ول.

ویل کیږي، چې د پېښې اصلي علت د خاورې نرمښت او د خوندیتوب د آسانتیاوو نشتوالی دی.