د افغانستان عامې روغتیا وزارت اعلان کړی، چې د نړیوالو بنسټونو پر همکارۍ د ۲۰۲۶ ز.کال د ګوزن یا پولیو واکسین دوه‌یم فرعي ملي کمپاین پیل شوی دی.

د دغه وزارت د خبرپاڼې له مخې؛ په دې پړاو کې به د هېواد د ۲۰ ولایتونو په ۱۹۴ ولسوالیو کې پېنځه کلونو عمر لرونکو څه باندې ۸.۳ میلیون ماشومانو ته د ګوزڼ واکسین ورکړ شي.

دا کمپاین به د می له اته‌لسمې څخه تر یوویشتمې پورې د مرکز، جنوب، ختیځ، لویدیځ، سویل ختیځ، شمال او شمال ختیځ زون په اړوند ولایتونو کې تطبیق شي. همدارنګه، په کندهار، هلمند، روزګان او زابل ولایتونو کې به دا بهیر د مې له نولسمې څخه تر دوه‌ویشتمې روان وي.

د عامې روغتیا وزیر نور جلال جلالي ویلي؛ وزارت یې په افغانستان کې د ګوزڼ وحشي ویروس د مخنیوي لپاره ژمن دی او د دې ناروغۍ تر پوره له منځه وړلو پورې به د واکسین کمپاینونه او روغتیايي خدمتونه روان ساتي.

هغه له دیني عالمانو، قومي مشرانو، والدینو او بانفوذه کسانو غوښتي، چې د واکسین له ډلو ملاتړ وکړي او د ماشومانو د روغتیا ساتنې لپاره همکاري وکړي.

د عامې روغتیا وزارت ټینګار کړی؛ پولیو یوه ویروسي او نه رغېدونکې ناروغي ده، چې یوازې د واکسین له لارې یې مخنیوی کېدی شي.

دغه وزارت له کورنیو او والدینو غوښتي، چې خپل ټول تر پېنځه کلونو عمر لرونکي ماشومان د ګوزڼ واکسین د ترلاسه کولو لپاره ټاکل شویو مرکزونو او ډلو ته وروړي.

د قابلو له نړیوالې ورځې سره هم‌مهاله، د ملګرو ملتونو وګړو صندوق په افغانستان کې د یوه پیغام پر خپرولو د میندو او نوو زېږېدلو ماشومانو د مړینې د کمولو لپاره د قابلګۍ په برخه کې د پانګونې پر اړتیا ټینګار کړی دی.

دې ادارې ویلي، چې پر یو میلیون نورو قابلو پانګونه د میندو او نویو زېږېدلو ماشومانو د ژوند ژغورلو تر ټولو اغېزمنه لاره بلل کېږي؛ ځکه دا کار له زېږون مخکې پاملرنې، خوندي ولادت او له زېږون وروسته د پاملرنې چوپړتیاوو ته لاسرسی پراخوي.

په پیغام کې راغلي، چې قابلې د روغتیايي نظام مهمه برخه ده او کولی شي د ډېرو مخنیوي کېدونکو مړینو مخه ونیسي. په ځانګړي توګه په هغو هېوادونو کې لکه افغانستان، چې د مور او ماشوم د روغتیا په برخه کې له ستونزو سره مخ دی.

د اوشن‌وایډ اکتشافي سفري شرکت په چکري کښتۍ کې د «هانټا‌ویروس» د شک له کبله درې کسان مړه شوي او د یو شمېر مسافرو او عملې روغتیایي حالت د اندېښنې وړ ښودل شوی دی.

دې کښتۍ، چې له ارجنټاین څخه روانه شوې وه؛ د راپورونو له مخې د کیپ‌ورډ ټاپوګانو ته نږدې ودرېده او د ۲۴ ساعتونو څخه ډېر یې د کښتۍ درولو او مسافرو کښته کولو اجازه ترلاسه کړې ده.

په قربانیانو کې یوه هالینډۍ جوړه ده، چې ۷۰ او ۶۹ کاله غمرونه لري. د دوی د روغتیایي حالت له خرابېدا وروسته له کښتۍ څخه وایستل شول. یو بل هالینډي وګړي ساه ورکړې او مړی یې په کښتۍ کې پاتې دی.

دغه راز یو ۶۹ کلن بریټانوی مسافر، چې د ویروس یوازینۍ تائید شوې پېښه پېژندل شوې؛ د سویلي افریقا ژوهانسبرګ روغتون ته د بېړنۍ پاملرنې په حال کې دی. د عملې دوه غړي هم ناروغه دي او سمدستي طبي پاملرنې ته اړتیا لري.

د شرکت چارواکوویلي، چې دوی له روغتیایي چارواکو سره کار کوي؛ کښتۍ ته لا تر اوسه کیپ‌ورډ بندر ته د ورتلو اجازه ورکړ شوې نه‌ده.

هانټا ویروس یوه نادره خو خطرناکه ناروغي ده، چې معمولاً له ژوو یا د هغوی فاضله موادو سره د تماس له لارې لېږدول کیږي. لومړنۍ نښې یې له انفلونزا سره ورته دي؛ خو تنفسي ستونزو ته وده ورکولی شي.

روغتیایی چارواکو تر اوسه د دې ناروغۍ د خپرېدا سرچینه  تایید کړې نه‌ده او څېړنې روانې دي. په داسې حال کې، چې د نورو مسافرینو او عملې حالت تر څارنې لاندې دی.