روغتيا
سوانت پابو په روغتیایي برخه کې د نوبل سږنۍ جایزه خپله کړه
۶۷ کلن سویدني بیالوژیست سوانت پابو د ۲۰۲۲ ز. کال په روغتیایي برخه د نوبل جایزه د لومړنیو انسانانو او د انساني تکامل د بهیر په اړه ترلاسه کړه.
نوموړي، چې د نیندرتال جنتیکي کودونه ځانګړي کړل او د لرغونو انسانانو داسې فرعي ډولونه یې وموندل، چې له ده مخکې چا پېژندلي نه ول او د دغې څېړنې پر بنسټ د نوبل سږنۍ طبي جایزه ورکړ شوه.
په سویدن کې د نوبل کمیتې دا یوه نوی علمي لاسته راوړنه نومولې او څرګندوي، چې پابو زمونږ د تکامل د تاریخ په اړه نوی پوهنه وړاندې کړه.
په دې نوې څېړنه کې د جنیتکي تفاوتونو پر راڅرګندولو سربېره په ډاګه کوي، چې ټول ژوندي انسانان له لرغونو انسانانو بېلوي او هغه څه ښیي، چې مونږ انسان کوي او یا له مونږ انسان جوړوي.
د تکاملي انتروپولوژي د جنیتکي څېړنو د څانګې بنسټ ایښودونکی او رییس پابو وموندل، چې جین شاوخوا ۷۰۰۰۰ کاله دمخه د آفریقا له مهاجرته وروسته له ورکو شويو لومړنیو لرغونو انسانانو څخه اوسنیو عاقلو موجوداتو ته انتقال شوی.
پابو په ستاکهولم کې د رسمي مراسمو په ترڅ کې د پاچا کارل ګوستاف له لوري د نوبل دا جایزه ترلاسه کړه. دا جایزه ۱۰ میلیون سویدني کرونر او نږدې یو میلیون دالر ارزښت لري.
دا جایزه د سویدني صنعتګر بډای الفرنوبل له مړنې وروسته د هغه له سپارښتنې سره سم له ۱۹۰۵کال راپدیخوا هر کال د طب، فزیک، کیمیا، ادبیاتو او سولې په برخو کې ګټونکيو پوهانو ته ورکول کیږي. کېږي.
د یادونې ده، چې د پابو پلار سونه برګسترون هم په ۱۹۸۲ ز. کال کې د پروستات غده کشف او د طب د نوبل جایزه یې وګټله.
روغتيا
په ټول افغانستان کې د ګوزڼ واکسین څلور ورځنی کمپاین پیل شو
دغه کمپاین به څلور ورځې روان وي او ټاکل شوې، چې په کې له پېنځه کلونو کم عمره شاوخوا ۱۲ میلیون او ۷۷۰ زره ماشومان د ګوزڼ پر وړاندې واکسین شي.
نن دوشنبه( د وږي دېرشمه) په ټول افغانستان کې د ګوزڼ یا پولیو واکسین ملي کمپاین پیل شو.
دغه کمپاین به څلور ورځې روان وي او ټاکل شوې، چې په کې له پېنځه کلونو کم عمره شاوخوا ۱۲ میلیون او ۷۷۰ زره ماشومان د ګوزڼ پر وړاندې واکسین شي.
مسوولانو ويلي، د دغه کمپاین موخه د ګوزڼ پر وړاندې د ماشومانو د خوندیتوب پیاوړتیا او د دغې ناروغۍ د ویروس د خپرېدا مخنیوی دی.
د هېواد په سویل زون کې به د واکسین د بهیر د ښه تطبیق لپاره دغه کمپاین یوه ورځ ناوخته، یعنې د سېشنبې پر ورځ پیل شي.
د ورکړ شویو معلوماتو له مخې؛ سږ کال تر اوسه د پولیو یو ملي او دوه فرعي کمپاینونه ترسره شوي او اوسنی کمپاین د روان کال څلورم کمپاین دی، چې ترڅنګ یې په ځینو سیمو کې محدود کمپاینونه او د عامه پوهاوي پروګرامونه هم ترسره شوي دي.
مسوولانو ويلي، د ګوزڼ ویروس اړوند په ځینو چاپېریالي نمونو کې د ویروس شتون مثبت ثابت شوی؛ خو تر اوسه د عامې روغتیا وزارت لهخوا په انسانانو کې د ګوزڼ هېڅ پېښه نهده تائید شوې.
د مسوولانو د څرګندونو له مخې، د مشکوکو پېښو څېړنه روانه ده او د څېړنو له بشپړېدا او د اړینو شواهدو له ترلاسه کېدا وروسته به د انساني پېښو د وضعیت په اړه معلومات خلکو ته وړاندې شي.
روغتيا
نن د افغانستان په پېنځه ولایتونو کې د پولیو واکسین کمپاین پیلېږي
د دغه بنسټ د معلوماتو له مخې؛ د واکسین کمپاین به په ټول ننګرهار ولایت، د کونړ په اووه ولسوالیو، د کابل په شپږ ولسوالیو، د هرات په دوه ولسوالیو او د فراه په دوه ولسوالیو کې ترسره شي. د دې کمپاین موخه ماشومانو ته د پولیو واکسین ورکول او د پولیو ویروس د خپرېدا مخنیوی دی.
د «پولیو فري افغانستان» بنسټ اعلان کړی، چې د دوشنبې پر ورځ( د زمري شپږویشتمه) د هېواد په پېنځه ولایتونو کې د پولیو واکسین نوی کمپاین پیلېږي؛ دا کمپاین په افغانستان کې د پولیو د نویو پېښو له ثبتېدا سره هممهاله ترسره کېږي.
د دغه بنسټ د معلوماتو له مخې؛ د واکسین کمپاین به په ټول ننګرهار ولایت، د کونړ په اووه ولسوالیو، د کابل په شپږ ولسوالیو، د هرات په دوه ولسوالیو او د فراه په دوه ولسوالیو کې ترسره شي. د دې کمپاین موخه ماشومانو ته د پولیو واکسین ورکول او د پولیو ویروس د خپرېدا مخنیوی دی.
دا کمپاین د روزګان ولایت د ترینکوټ ښار د پولیو د یوې نوې پېښې له راپور وروسته پیلېږي.
د روغتیا نړیوالې ټولنې هم مخکې ویلي وه، چې د ۲۰۲۶ز.کال له پیل راپدېخوا په افغانستان کې د پولیو ۱۵ پېښې ثبت شوې دي.
پولیو یوه ډېره ساري ناروغي ده، چې په ځانګړي ډول ماشومان ګواښي او د دایمي فلج لامل کېدی شي. د واکسین پرلهپسې اخیستل او د واکسین څو پړاوونه بشپړول د دې ناروغۍ د خپرېدا د مخنیوي تر ټولو اغېزمنه لار بلل کېږي.
افغانستان او پاکستان اوس هم د نړۍ له هغو لږ شمېر هېوادونو څخه دي، چې د پولیو ویروس په کې خپرېږي. د دواړو هېوادونو ترمنځ د کورنیو تګ راتګ هم په سرحدي سیمو کې د واکسین کولو او روغتیايي څارنې ارزښت زیات کړی دی.
«پولیو فري افغانستان» له کورنیو غوښتي، چې د واکسین په کمپاینونو کې همکاري وکړي، څو ماشومان له دې ناروغۍ خوندي او نورو ټولنو ته د ویروس د لېږد مخه ونیول شي.
روغتيا
په کابل کې د زړه د سوري د درملنې څانګیز روغتون پرانیستل شو
د افغاني سرې میاشتې ټولنې مسوولان وایي، دغه روغتون د کال دوه زره ناروغانو د درملنې وړتیا لري او د زړه د ناروغیو د تشخیص، درملنې او جراحۍ خدمتونه به په وړیا توګه ۲۴ ساعته وړاندې کوي.
د افغاني سرې میاشتې ټولنې له لوري په کابل کې د زړه د سوري د درملنې څانګیز روغتون پرانیستل شو.
د افغاني سرې میاشتې ټولنې مسوولان وایي، دغه روغتون د کال دوه زره ناروغانو د درملنې وړتیا لري او د زړه د ناروغیو د تشخیص، درملنې او جراحۍ خدمتونه به په وړیا توګه ۲۴ ساعته وړاندې کوي.
د افغاني سرې میاشتې ټولنې رییس شهابالدین دلاور د پرانیستې په مراسمو کې ویلي، د دې روغتون د جوړولو لګښت د همدې ټولنې له بودجې ورکړ شوی دی.
د مسوولانو د څرګندونو له مخې، له دې مخکې د زړه پر سوري اخته ډېر ناروغان د درملنې لپاره خصوصي روغتونونو یا له هېواده بهر روغتیايي مرکزونو ته تلل؛ خو د دغه روغتون له فعالیت سره به یو شمېر ناروغ ماشومان، وکولی شي په هېواد کې دننه څانګیزه درملنه ترلاسه کړي.
د ریاستالوزراء اداري مرستیال عبدالسلام حنفي د پرانیستې په مراسمو کې ویلي، د دغه روغتون پرانیستل به د زړه د ګڼو اړمنو ناروغانو د درملنې زمینه برابره کړي.
هغه زیاته کړې، د اقتصادي ستونزو له کبله پخوا ډېری ناروغان د اړینو روغتیايي خدمتونو له ترلاسه کولو بېبرخې پاتې کېدل.
د افغاني سرې میاشتې ټولنې رییس ټینګار کړی، چې په ددې روغتون کې به کورني او بهرني څانګوال ډاکټران اړمنو ناروغانو ته د زړه د درملنې خدمتونه ۲۴ ساعته او په وړیا توګه وړاندې کړي او هڅه به وشي، چې ناروغانو ته ښه روغتیايي خدمتونه وړاندې شي.
د دغه روغتون څانګوال وایي، د زړه د ناروغیو د تشخیص او درملنې لپاره ټول عصري تجهیزات په دې روغتون کې برابر شوي دي.
د دغه روغتون له پرانیستې سره به هغه کورنۍ، چې پخوا یې د خپلو ماشومانو د زړه د ناروغیو د درملنې لپاره د درندو لګښتونو او بهرنیو سفرونو ستونزې ګاللې؛ اوس کولی شي په افغانستان کې دننه له وړیا او څانګیزو روغتیايي خدمتونو برخمنې شي.
-
لوبی4 days agoد افغانستان اتلانو لیګ؛ ابومسلم فراه او آریانا خوست مساوي شول
-
تازه خبرونه2 days agoد افغانستان بهرنیو چارو وزارت د پاکستان سفارت چارسمبالی احضار کړ
-
تازه خبرونه2 days agoد آریانا یوه کارګو الوتکه کابل ته راورسېده
-
نړۍ3 days agoد جګړو هممهاله د نړۍ مشران د ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر کې راټولیږي
-
تازه خبرونه3 days agoد اسلامي همکاریو ټولنه د افغانستان په اړه د تماس ډلې ناسته تر سره کوي
-
تازه خبرونه2 days agoد پاکستان پوځ په کونړ کې د زلزله ځپلیو پر کمپ هوایي برید کړی
-
لوبی4 days agoد افغانستان اتلانو لیګ؛ عینو مېنه او عمر ځواک ۱-۱ مساوي شول
-
لوبی3 days agoپه جاپان کې آسیایي لوبې پیل شوې؛ ۳۴ افغان لوبغاړي لوبې کوي
