د افغانستان لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیل‌زاد په خواله رسنۍ ایکس کې څرګنده کړې؛ د تېرو ۳۰ کلونو تجربې ښيي، چې د افغانستان له وسله‌والو ډلو څخه د پاکستان په ملاتړ او کړنو کې ژور واټن و.

خلیل‌زاد د افغانستان په جګړه کې د امریکايي ځواکونو د حضور دورې ته په نغوته کې ویلي، اسلام‌آباد هغو وسله‌والو ته، چې له امریکا سره یې جګړه کوله؛ پناه او ملاتړ ورکاوه؛ خو پاکستان به تل دا خبره ردوله.

هغه ویلي:« دا دوه‌مخه لوبه باید پای ته ورسېږي؛ د نوي پړاو د پیل وخت رارسېدلی دی.»

خلیل‌زاد ټینګار کړی؛ افغانستان او پاکستان اقتصادي همکارۍ او پرمختګ ته اړتیا لري او دواړه هېوادونه باید هوکړه وکړي، چې د یوه هېواد خاوره به د بل هېواد د امنیت د ګواښلو لپاره نه‌کاروي.

پاکستان پر ځلونو پر اسلامي امارت تور لګولی، چې تحریک طالبان پاکستان( ټي‌ټي‌پي) او نورو وسله‌والو ډلو ته اجازه ورکوي، چې د افغانستان له خاورې فعالیت وکړي؛ خو کابل دا ادعا رد کړې او وایي؛ د هغو ډلو کوربه نه‌دی، چې د پاکستان پر وړاندې د بریدونو پلانونه جوړوي.

د دواړو هېوادونو ترمنځ دغه اختلافات په زیاتېدونکي ډول پوځي نښتو ته هم غځېدلي دي.

پاکستان د روان کال د سپټمبر پر یوویشتمه په افغانستان کې هوايي بریدونه کړي او څرګندوي، چې د وسله‌والو ډلو مرکزونه یې پر نښه کړي دي؛ خو افغان چارواکو او ملګرو ملتونو ویلي؛ په دغو ونو کې د یوې ښځې او یوې نجلۍ په ګډون درې ملکي وګړي وژل شوي دي.

اسلام‌اباد همدارنګه پر کابل تور لګولو ته دوام ورکړی، چې د افغانستان له خاورې د ترسره کېدونکو بریدونو د مخنیوي لپاره لازم اقدامات نه کوي. پاکستاني چارواکو ویلي، چې د دوی پوځي اقدامات د امنیتي ګواښونو پر وړاندې او د ځان‌ساتنې په موخه ترسره کیږي.

پاکستان په نورستان ولایت کې د وروستیو نښتو پر تړاو د افغان چارواکو هغه ادعاوې رد کړي، چې ګواکې د د پاکستان حکومت امنیتي ځواکونو یا استخباراتي ادارو په دغو پېښو کې لاس درلود؛ اسلام‌‌آباد دغه ادعاوې بې‌بنسټه بللې دي.

خلیل‌زاد په دې لړ کې ویلي، چې د افغانستان او پاکستان د اړیکو د ښه کېدو لپاره باید اقتصادي همکاريو پراختیا او د دواړو هېوادونو متقابل امنیتي ضمانتونه دې د تمرکز برخې وي او هیڅ یو هېواد باید خپله خاوره د بل هېواد پر وړاندې ونه‌کاروي.

د افغانستان بانک او د افغانستان نړیوال اعتباري بنسټ ترمنځ په کابل کې د همکارۍ هوکړه‌لیک لاسلیک شو، چې موخه یې د کوچنیو او منځنیو کاروبارونو پیاوړتیا او مالي سرچینو ته د لاسرسي پراخول دي.

د افغانستان بانک لومړي مرستیال صدیق‌الله خالد ویلي، د دغه ډول هوکړه‌لیکونو له لارې هېوادوالو ته د مناسبو او بېلابېلو اسلامي مالي خدمتونو د وړاندې کولو زمینه برابره او مالي سرچینو ته د کاروبارونو د لاسرسي فرصتونه پراخېږي.

هغه زیاته کړې، په لومړي پړاو کې به بانکونو او مالي بنسټونو ته تخنیکي او مسلکي ملاتړ برابر شي. همدارنګه د افغانستان نړیوال اعتباري بنسټ له‌خوا پېنځه بانکونو او یوه کوچني تمویلوونکي بنسټ ته د شاوخوا یو میلیون امریکايي ډالرو پر ارزښت بلاعوضه مرستې ورکول کېږي، چې د کوچنیو او منځنیو کاروبارونو د تمویل په برخه کې به ترې کار واخیستل شي.

خالد ویلي، په راتلونکو پړاوونو کې به وړ بانکونه او تمویلوونکي بنسټونه هم له دغو مرستو او آسانتیاوو برخمن شي.

د نوموړي د څرګندونو له مخې، راستنېدونکو هېوادوالو ته به هم د کوچنیو کاروبارونو د جوړولو او مالي سرچینو ته د لاسرسي په برخه کې پاملرنه وشي.

د افغانستان بانک لومړي مرستیال ویلي؛ د هېواد بانکدارۍ او مالي سکټور په وروستیو کلونو کې د پام وړ وده کړې او دغه بانک هڅه کوي هېوادوالو ته د تمویل مناسب فرصتونه برابر کړي، چې د اقتصادي فعالیتونو د پراختیا او د ډېرو کاري فرصتونو د رامنځته کېدا زمینه برابره شي.

د دغه هوکړه‌لیک له مخې؛ دواړه لوري به د مالي سکټور د پیاوړتیا، کوچنیو، وړو، منځنیو او لویو کاروبارونو لپاره مالي سرچینو ته د لاسرسي د پراختیا، د اسلامي مالي خدمتونو د پراختیا او د مالي بنسټونو د ظرفیت لوړولو په برخو کې همکاري کوي.

همدارنګه مالي بنسټونو ته به تخنیکي او مسلکي ملاتړ، روزنیز پروګرامونه او د ظرفیت لوړولو فرصتونه برابر شي.

په هوکړه‌لیک کې د مالي سکټور د روڼتیا، حساب‌ورکولو او سالمې ادارې پر پیاوړتیا او د اسلامي مالي محصولاتو پر بنسټ د تضمیني میکانیزمونو د اغېزمنتیا پر زیاتولو هم ټینګار شوی دی.

د افغانستان نړیوال اعتباري بنسټ د مدیره پلاوي مشر راجر ټوماس پیلټر هم په دې غونډه کې د هوکړه‌لیک له لاسلیک څخه هرکلی کړی او د دغه بنسټ او د افغانستان بانک ترمنځ یې د همکاریو پر دوام او پراختیا ټینګار کړی دی.

د دغه هوکړه‌لیک د لاسلیک موخه د افغانستان د مالي سکټور د پیاوړتیا، اسلامي مالي خدمتونو ته د لاسرسي د پراختیا او کوچنیو، وړو او منځنیو کاروبارونو لپاره د مالي سرچینو د برابرولو لپاره د دواړو لوریو ترمنځ د منظمې همکارۍ د چوکاټ رامنځته کول بلل شوي دي.

تاجکستان یو ځل بیا له افغان ولس څخه د خپل ملاتړ پر دوام ټینګار کړی او څرګندوي، چې په افغانستان کې سوله، ثبات او اقتصادي فرصتونه د سیمې له امنیت او تلپاتې پرمختګ سره نږدې اړیکه لري.

د تاجکستان د بهرنیو چارو وزیر سراج‌الدین مهرالدین دا څرګندونې د شنبې پر ورځ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ یواتیاومې غونډې ته واورولې.

هغه ویلي:« افغانستان سولې، ثبات او اقتصادي فرصتونو ته اړتیا لري.»

مهرالدین زیاته کړې، تاجکستان به له افغان ولس څخه خپل ملاتړ او د سوله‌ییز او باثباته افغانستان لپاره سیمه‌ییزې رغنده همکارۍ روانې وساتي.

هغه ویلي:« کله، چې تاجکستان د سولې په اړه خبرې کوي؛ مونږ د خپلې تجربې په اړه هم خبرې کوو.»

دغه راز د سیاسي چارو شنونکو ويلي، د افغانستان پر ثبات د تاجکستان ټینګار په مرکزي آسیا کې د دغه هېواد د امنیتي او اقتصادي ارزښت ښکارندويي کوي. د هغوی پر باور، په افغانستان کې بې‌ثباتي کولی شي د سیمې پر هېوادونو د پولو امنیت، سوداګرۍ او اړیکو اغېز وکړي.

افغان چارواکو او کارپوهانو هم څو ځله ټینګار کړی، چې د افغانستان په اړه د ګاونډ هېوادونو چلند باید یوازې پر امنیتي اندېښنو ولاړ نه وي، بلکې اقتصادي همکاري او د ګډو فرصتونو رامنځته کول کولی شي په سیمه کې له ثبات سره مرسته وکړي.

د هغوی د څرګندونو له مخې، د افغانستان او سیمې د هېوادونو؛ له شمالي ګاونډیو سره د خبرو دوام کولی شي د همکاریو د پراختیا او د امنیتي اندېښنو د کمېدا زمینه برابره کړي.