تازه خبرونه
افغانستان له یمن وروسته بشري مرستو ته اړ دوه یم هېواد دی ـ راپور
د ژغورنې نړیوالې کمېټې د راپور له مخې، افغانستان د احتمالي بشري فاجعو او د دوه سوه زیان لیدونکیو انسانانو په نوملړکې دوه یم هېواد دی.
د ژغورنې نړیوالې کمېټې(آی آر سي) د راپور له مخې، جګړه، کرونا او اقلیمي بدلونونه به په ۲۰۲۱ کال کې د افغانستان، یمن، سوریه، کانګو او د ایتوپیا ډیموکراټیک جمهوریت په ګډون په نږدې ۲۰ هېوادونو کې څه باندې دوه سوه میلیون خلک له بېوزلۍ او لوږې سره مخ کړي.
په راپور کې راغلي، چې کرونا ویروس د مخنیوي لپاره روغتیايي ګامونو هم پر میرمنو فشار راوړی، چې دوی زدکړو او روغتیا پاملرنې ته د لاسرسي فرصتونو له لاسه ورکړي.
کمیټې دا هم ویلي، چې د اقلیم بدلون په ټوله نړۍ کې بېړنی حالت ډېر کړی دی.
د ژغورنې نړیوالې کمېټې مشر ډیویډ ملیبنډ ویلي؛ د ۲۰۲۰ کال به په تاریخ کې یو ناکرار کال په توګه پای ته ورسیږي، خو راتلونکی کال به مونږ اړ کړي، چې څرنګه له زیان لیدونکیو سره مرسته کولی شو.
ملیبنډ زیاته کړې؛ په ۲۰۲۱ کال کې د نړۍ په کچه پالیسي جوړونکي او حکومتونه باید نه یوازې د زیان منونکيو وګړيو په اړه بې پروایي ونکړي، بلکې د بشري بحرانونو مخنیوي ته هم پام راواړوي.
هغه زیاته کړې: مونږ همدا اوس په تاوتریخوالي کې زیاتوالي، جبري ودونو، د عاید له لاسه ورکولو او له زدکړو د میرمنو بې برخې کېدو اندېښمن کړي یو.
د راپور له مخې؛ په جګړه ځپلو هېوادونو کې بې ځایه کیدنه هم یوه جدي ننګونه ده او د کمیټې کار یې کمزوری کړی دی.
د دې کمېټې په راپور کې راغلي چې اوږدې جګړې به په افغانستان کې بشرپاله مرستو ته اړتیاوې ډېرې لوړې کړي.
د دې راپور د څرګندونو له مخې؛ نادولتي وسلوالو ډلو، ملیشو او جانیانو بحران نور هم ژور کړی دی.
د ژغورنې کمیټې ویلي؛ له ۲۰۱۵ کال راپدیخوا په افغانستان کې بشري مرستو ته د اړو خلکو شمېر۳۸۵ سلنې ته رسیدلی دی.
د ژغورنې کمیټې دا هم ویلي، چې په نوملړ کې راغلي هېوادونه د بشري مرستو کارمندانو ته هم خورا خطرناک هېوادونه دي.
دوی زیاته کړې، چې له ۲۰۱۶ کال را وروسته په دې هېوادونو کې ۹۴ سلنه د بشري مرستو کارمندان وژل شوي، ۸۴ سلنه ټپیان او ۹۸ سلنه تښتول شوي دي.
راپور زیاته کړې، په جګړو کې پرته له دې، چې نړیوال قانون په پام کې ونیول شي؛ روانې ساتل شوې دي، چې په کې ملکي وګړیو او بېخبناوو ته زیان اوړي.
د ژغورنې کمیټې د لاندې ۱۰ هېوادونو نوم لړ جوړ کړی، چې په ۲۰۲۱ کال کې به بېړنیو مرستو ته اړتیا ولري: یمن، افغانستان، سوریه، د کانګو ډیموکراټیک جمهوریت، ایټوپیا، بورکینا فاسو، سویلي سوډان، نایجیریا، وینزویلا او موزمبیک.
له دې مخکې د نړۍ له ولږې ځپلیو سره د مرستې نادولتي ټولنې ویلي وه، چې په افغانستان کې خوراکي توکو ته د اړو خلکو شمېر ډېر لوړ شوی او نږدې دېرش سلنه خلک بېړنیو مرستو ته اړتیا لري.
تازه خبرونه
د آلمان د اسلامي امارت شپږ نور ډیپلوماټان مني
انډيآر د ډیپلوماټیکو سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې دا هوکړه د هغو پټو خبرو اترو په پایله کې رامنځته شوې، چې تېره اوونۍ په استانبول کې د اسلامي امارت د استازو او د جرمني د کورنیو چارو وزارت د لوړپوړو چارواکو ترمنځ شوې وه.
د آلماني رسنیو راپور ورکړی، چې دې هېواد د اسلامي امارت د شپږ نورو ډیپلوماټانو له منلو سره هوکړه کړې ده. دا هڅه د هغه تړون یوه برخه ده، چې له مخې یې له جرمني څخه افغانستان ته د افغانانو د ایستلو د الوتنې زیاتې شي.
انډيآر د ډیپلوماټیکو سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې دا هوکړه د هغو پټو خبرو اترو په پایله کې رامنځته شوې، چې تېره اوونۍ په استانبول کې د اسلامي امارت د استازو او د جرمني د کورنیو چارو وزارت د لوړپوړو چارواکو ترمنځ شوې وه.
د آلمان کورنیو چارو وزارت تائید کړې، چې د دې وزارت د چارواکو او د اسلامي امارت د استازو ترمنځ د «تخنیکي کچې» خبرې شوي؛ خو د دغو ناستو د ځای او مودې په اړه یې له جزئیاتو ورکولو ډډه کړې ده.
د انډيآر د راپور له مخې، دا هوکړه له آلمان څخه د افغان کډوالو د ایستلو د بهیر د پام وړ ډېرېدا لپاره زمینه برابروي.
د آلمان کورنیو چارو وزارت یوه ویاند ویلي، چې کابل ته د چارټر الوتنې پراخه کیږي او په راتلونکي کې به هره میاشت تر درې پورې د ایستلو الوتنې ترسره شي. همداراز، د ځینو کسانو د ایستلو لپاره به د عادي سوداګریزو الوتنو زمینه هم برابره شي.
د راپور له مخې، اسلامي امارت له ډېر پخوا راپدېخوا د ایستلو د الوتنو په برخه کې همکاري له دې سره تړلې وه، چې آلمان دې نور افغان ډیپلوماټان هم ومني. ویل کېږي، چې دا ډیپلوماټان د هغو افغانانو د هویت د تائید او د سفر د اړینو اسنادو د برابرولو لپاره مهم دي، چې د ایستلو په درشل کې وي.
اوسمهال په آلمان کې یوازې د اسلامي امارت له لوري معرفي شوي دوه قونسلي چارواکي فعالیت لري. دغو کسانو، چې په ۲۰۲۵ز.کال کې دې هېواد ته تللي وه؛ په برلین کې د افغانستان په سفارت او بن کې د افغانستان په قونسلګرۍ کې مهم مسوولیتونه پر غاړه اخیستي دي.
د آلمان کورنیو چارو وزیر الکسانډر ډوبرینډټ د کډوالو د ایستلو له حکومتي تګلارې دفاع کړې او «بیلډ ام زونټاګ» ورځپاڼې ته یې ویلي: هغه کسان، چې په آلمان کې له ملاتړ ترلاسه کولو وروسته درانده جرمونه ترسره کوي؛ باید بېرته خپل هېواد ته واستول شي.
هغه ویلي: «هر څوک، چې زمونږ له ملاتړ ناوړه ګټه واخلي او دلته جدي جرمونه ترسره کړي؛ باید خپل راتلونکی په خپل هېواد کې ولټوي. زمونږ ټولنه په مشروع ډول غواړي، چې مجرمان له هېواده ووځي.»
تازه خبرونه
د افغانستان د هندوکش سیمه د رښتر پر کچه ۵.۲ درجې زلزلې ولړزوله
د یاد مرکز د څرګندونو له مخې، دا زلزله پر ځایي وخت شاوخوا ۲:۵۲ رامنځته شوه.
د امریکا ژیولوژیکي سروې مرکز ویلي، چې د دوشنبې پر ورځ د افغانستان د هندوکش سیمه د رښتر پر کچه ۵.۲ درجې زلزلې ولړزوله.
د یاد مرکز د څرګندونو له مخې، دا زلزله پر ځایي وخت شاوخوا ۲:۵۲ رامنځته شوه.
د دې مرکز په راپور کې راغلي؛ زلزلې له ۲۰۷ کیلومټره ژوروالي څخه سرچینه اخیستې وه.
له زلزلې وروسته سمدلاسه د مرګ او ژوبلې یا زیان راپور ورکړ شوی نهدی.
تازه خبرونه
په افغانستان کې د بند پاتې پاکستاني لاریو د بېرته ستنېدا بهیر پیل شو
د راپور له مخې، شاوخوا ۶۰۰ پاکستاني موټرچلوونکي او کلینران په افغانستان کې د لارو د بندېدا له کبله بند پاتې شوي وه.
ایکسپرس ټربیون ورځپاڼې راپور ورکړی؛ هغه سلګونه پاکستاني موټرچلوونکي او کلینران، چې نږدې نهه میاشتې په افغانستان کې بند پاتې ول؛ پاکستان ته یې د بېرته ستنېدا بهیر پیل شوی دی.
د راپور له مخې، شاوخوا ۶۰۰ پاکستاني موټرچلوونکي او کلینران په افغانستان کې د لارو د بندېدا له کبله بند پاتې شوي وه.
د جمعیت علمای اسلام ګوند د مولانا فضلالرحمان څانګې یو سیمهییز مشر مولانا اعجاز شینواري تائید کړې؛ د پاکستاني موټرچلوونکو او موټرو د بېرته ستنېدا بهیر پیل شوی او تمه ده، چې ټول به ډېر ژر پاکستان ته ورسېږي.
نوموړي زیاته کړې؛ د لارو تړل کېدا نه یوازې دوهاړخیزې سوداګرۍ ته زیان رسولی، بلکې ډیورند فرضي کرښې ته په نږدې سیمو کې یې بېوزلي او بېکاري هم ډېره کړې ده.
ځايي چارواکو ويلي؛ اوسمهال لومړیتوب دا دی، چې په افغانستان کې پاتې ټول پاکستاني وګړي بېرته خپل هېواد ته ستانه شي او له هغه وروسته به دواړه لوري د سوداګرۍ د تدریجي بیاپیل په اړه پرېکړه وکړي.
تورخم د افغانستان او پاکستان ترمنځ یوه اړینه سوداګریزه لاره ده، چې د تېر کال په اکټوبر میاشت کې د دواړو هېوادونو ترمنځ له نښتو وروسته وتړل شوه.
دغه راز د خیبر پښتونخوا ایالتي حکومت اعلان کړی، چې د افغان کډوالو د بېرته ستنولو بهیر به ګړندی کړي.
د خیبر پښتونخوا د اعلی وزیر په کورنیو چارو کې ځانګړي سلاکار طارق سعید مروت ویلي، چې په پېښور، چارسده، کوهاټ او هنګو کې د کډوالو د لنډمهالي لېږد مرکزونه اوس هم فعال دي او د پاکستان حکومت ټینګار لري، چې ستنېدونکي دې افغانستان ته د هغوی د کرامت او اساسي حقونو په ساتلو ولېږدول شي.
د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمیشنرۍ او د کډوالۍ نړیوال بنسټ د ګډو څرګندونو له مخې، د ۲۰۲۳ز.کال د سپټمبر له پېنځلسمې د ۲۰۲۶ز.کال د جون تر دیارلسمې پورې له پاکستان څخه له ۲.۵ میلیون ډېر افغان وګړي افغانستان ته ستانه شوي دي.
د راپور په څرګندونو کې، چې یوازې د جون له اوومې څخه تر دیارلسمې پورې ۲۸زره او ۲۸۵ افغان وګړي د تورخم، غلامخان، چمن، بدیني او بهرامچې له لارو افغانستان ته داخل شوي دي.
ویل کیږي، چې دا شمېر د تېرې اوونۍ پر پرتله د کډوالو د بېرته ستنېدا ۱۱ سلنه زیاتوالی او له پاکستان څخه د ایستلو ۲۲ سلنه ډېروالی ښيي.
-
تازه خبرونه5 days agoد قزاقستان ولسمشر د منځنۍ آسیا او افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سیمهییز مرکز د جوړولو قانون توشیح کړ
-
سوداگري5 days agoد ایبک سمنټ پروژې تړون د ۶۷ میلیون ډالرو پر پانګونه لاسلیک شو
-
ساینس او ټیکنالوژي5 days agoاماراتو د ټولنیزو شبکو د کارولو عمر لږ تر لږه ۱۵ کاله وټاکه
-
تازه خبرونه2 days agoپه بلوڅستان کې د داعش خراسان د تبلیغاتي شبکې د فعالیتونو جزئیات څرګند شول
-
تازه خبرونه2 days agoقزاقستان د افغانستان او پاکستان ترمنځ د کړکېچ کمېدو غوښتنه وکړه
-
تازه خبرونه5 days agoافغانستان سولې ته رسېدلی، اوس اقتصادي پرمختګ ته اړتیا لري – ذبیحالله مجاهد
-
تازه خبرونه21 hours agoپه افغانستان کې د بند پاتې پاکستاني لاریو د بېرته ستنېدا بهیر پیل شو
-
تازه خبرونه2 days agoپه غزه کې د اسرائیلو پر بریدونو د یو ماشوم او د الجزیرې د یوه خبریال پر ګډون ۹ کسان وژل شوي
