تازه خبرونه
ایران، چین او ترکیه د نورو پر پرتله له اسلامي امارت سره ډېرې ډیپلوماټیکې اړیکې لري
په دې څېړنه کې د ۲۰۲۱ کال د اګست له ۱۵مې د ۲۰۲۶ز.کال د اګست تر پېنځلسمې پورې د اسلامي امارت ډیپلوماټیک فعالیتونه څېړل شوي دي. دغه راز یې په همدومره وخت کې د اسلامي امارت له ۱۰۳ هېوادونو او بنسټونو سره د ۳زره او ۶۵۱ ډیپلوماټیکو لیدنو او اړیکو خبر ورکړی دی.
د یوې تازه څېړنې له مخې: ایران، چین او ترکیه له ۲۰۲۱ز.کال راپدېخوا، چې امارت اسلامي بېرته واک ته رسېدلی؛ له دې حکومت سره تر ټولو ډېرې ډیپلوماټیکې اړیکې لرلې دي. دا څېړنه د منځني ختیځ لپاره د واشنګټن د اندتون(انسټیټیوټ) لوړپوړي څېړونکي آرون وای. زلین ترسره کړې ده.
په دې څېړنه کې د ۲۰۲۱ کال د اګست له ۱۵مې د ۲۰۲۶ز.کال د اګست تر پېنځلسمې پورې د اسلامي امارت ډیپلوماټیک فعالیتونه څېړل شوي دي. دغه راز یې په همدومره وخت کې د اسلامي امارت له ۱۰۳ هېوادونو او بنسټونو سره د ۳زره او ۶۵۱ ډیپلوماټیکو لیدنو او اړیکو خبر ورکړی دی.
ایران د ۴۹۴ اړیکو پر لرلو سره لومړی، چین د ۴۳۲ اړیکو پر لرلو سره دوهیم او ترکیه د ۳۹۴ اړیکو په لرلو سره درېیم ځای لري. قطر او ازبکستان هم پر ترتیب د ۳۴۷ او ۳۱۶ اړیکو له لرلو سره څلورم او پېنځم ځایونه لري.
د دغو هېوادونو هیڅ یوه هم اسلامي امارت پر رسمیت نهدی پېژندلی.
روسیه یوازنی هېواد دی، چې اسلامي امارت یې پر رسمیت پېژندلی دی.
ترکیې او د خلیج او منځنۍ آسیا یو شمېر هېوادونو د امارت اسلامي له لوري ورپېژندل شوي ډیپلوماټان منلي؛ خو د اسلامي امارت حکومت یې پر رسمیت نهدی پېژندلی.
په دې شننه کې راغلي؛ اسلامي امارت په وروستیو کلونو کې هڅه کړې، چې له هېوادونو سره خپلې شته اړیکې د قونسلګریو، ګډو کمیسیونونو او سوداګریزو شوراګانو له لارې پراخې کړي؛ خو له لویدیځو هېوادونو سره د اسلامي امارت ډیپلوماټیکې اړیکې کمې شوې دي. د اسلامي امارت په ډیپلوماټیکو اړیکو کې د لویدیځو هېوادونو ونډه په لومړي کال کې له شاوخوا ۱۶ سلنې څخه په پېنځم کال کې ۵ سلنې ته راکمه شوې ده.
زلین ویلي، اسلامي امارت د ښځو او نجونو او امنیتي مسایلو په اړه په خپلو سیاستونو کې له سترو بدلونونو پرته توانېدلی، چې له بېلابېلو هېوادونو سره خپلې اړیکې پراخې کړي.
تازه خبرونه
د افغانستان په اړه د اسلامآباد پر تګلاره ملي خبرو ته اړتیا ده – پاکستاني کارپوه
عبدالله خان ویلي، هغو کسانو، چې دغه تګلاره یې جوړه کړې؛ ښایي ډېره وړتیا ولري، خو موخه او لوری یې عامو خلکو ته روښانه نهدی.
د پاکستان د شخړو او امنیتي مطالعاتو د اندتون(انسټیټیوټ ) رییس عبدالله خان د افغانستان په اړه د اسلامآباد پر تګلارې د ملي خبرو غوښتنه کړې؛ ځکه، چې پر وینا یې د پاکستان اوسنۍ تګلاره نه یوازې اسلامي امارت نه کمزوری کوي، بلکې د افغانستان خلک له پاکستان څخه نور هم لرې کوي.
عبدالله خان ویلي، هغو کسانو، چې دغه تګلاره یې جوړه کړې؛ ښایي ډېره وړتیا ولري، خو موخه او لوری یې عامو خلکو ته روښانه نهدی.
نوموړي پوښتنه کړې:« که د پاکستان ستونزه له طالبانو(اسلامي امارت) سره وي؛ نو ولې داسې اقدامات کېږي، چې ښایي د افغانستان ټول خلک د پاکستان پر وړاندې ودروي؟!»
نوموړي د اسلامي امارت پر ضد له وسلهوالو ډلو څخه د پاکستان له ملاتړ مخالفت کړی او څرګندوي، چې د ډېرو افغانانو له شړلو وروسته به د افغان ډلو باور بېرته ترلاسه کول او له هغوی سره د پاکستان همکاري ستونزمنه وي.
نوموړي د اسلامي امارت پر وړاندې د پاکستان تګلاره د هند پر وړاندې د دښمنۍ پر کچه خطرناکه بللې او خبرداری یې ورکړی، چې دغه چلند ښایي په افغانستان کې د هند د نفوذ د بیا زیاتېدا زمینه برابره کړي.
د عبدالله خان د څرګندونو له مخې، د ۲۰۲۳ز.کال په اوکټوبر کې د افغانستان په اړه د پاکستان د سختدریځې تګلارې له غوره کېدا وروسته په پاکستان کې ترهګریز فعالیتونه زیات شوي دي.
هغه همدارنګه ویلي، چې د سرحدي دروازو تړل کېدا د دواړو هېوادونو سوداګرۍ ته زیان رسولی دی.
خان د افغانستان په اړه د پاکستان پر تګلاره د بېړنیو ملي بحثونو غوښتنه کړې، چې پاکستان وکولی شي د خپل امنیت د خوندي کولو او د خپلو ملي ګټو د ساتلو لپاره مناسبه لار ومومي.
نوموړي ټینګار کړی، چې د افغانستان په اړه تګلاره باید د یوه کس یا یوې محدودې ډلې لهخوا ونه ټاکل شي، بلکې باید د پاکستان د ملي ګټو او امنیت پر بنسټ جوړه شي.
تازه خبرونه
د ځینو افغانانو بېرته ستنول افغانستان ته شوني دي – د سویس محکمه
د سویس« اسدبلیوآی» رسنۍ د چارشنبې پر ورځ راپور ورکړی، چې محکمې د پرېکړې له صادرولو مخکې په افغانستان کې امنیتي او بشري وضعیت بیا ارزولی دی. محکمه دې پایلې ته رسېدلې، چې په ځینو مواردو کې د مناسبو فردي شرایطو لرونکو کسانو ایستل افغانستان ته قانوني کېدی شي.
د سویس فدرالي اداري محکمې پرېکړه کړې، چې ځینې افغان پناهغوښتونکي د مناسبو فردي شرایطو پر لرلو افغانستان ته بېرته ستنېدلی شي. دا پرېکړه له هغې وروسته وشوه، چې محکمې د یوه افغان د ایستلو پر وړاندې د استیناف غوښتنه رد کړه.
د سویس« اسدبلیوآی» رسنۍ د چارشنبې پر ورځ راپور ورکړی، چې محکمې د پرېکړې له صادرولو مخکې په افغانستان کې امنیتي او بشري وضعیت بیا ارزولی دی. محکمه دې پایلې ته رسېدلې، چې په ځینو مواردو کې د مناسبو فردي شرایطو لرونکو کسانو ایستل افغانستان ته قانوني کېدی شي.
دا قضیه د یوه ځوان افغان وه، چې کاري سابقه لري او ویل شوي، چې په کابل کې د خپلې کورنۍ له ملاتړ څخه برخمن دی. د سویس د کډوالۍ ادارې د ۲۰۲۵ز.کال په وروستیو کې د هغه د پناه غوښتنه رد کړې وه او له نوموړي یې غوښتي وه، چې دغه هېواد پرېږدي.
د محکمې د څرګندونو له مخې، افغانستان ته د پناهغوښتونکو بېرته ستنول باید اوس هم محدود وي؛ خو په ځینو ځانګړو برخو کې او د هر یوه د فردي شرایطو له په پام کې نیولو سره د هغوی بېرته ستنول شوني دي.
تازه خبرونه
د خلکو مشروع غوښتنې باید ومنل شي- خلیفهسراجالدین حقاني
د کورنیو چارو وزیر خلیفه سراجالدین حقاني ویلي، چې د هېواد خپلواکۍ ساتنې لپاره باید د خلکو مشروع غوښتنو ته درناوی وشي او د نظام جوړولو او د افغانستان د آبادۍ په برخه کې د هغوی رغنده نظرونه په پام کې ونیول شي.
د اسلامي امارت لوړپوړو چارواکو د زمري اتهویشتمه د افغانستان د خپلواکۍ د بېرته ترلاسه کولو د ورځې پر مناسبت په جوړه شوې نمانځغونډه کې د هېواد د خپلواکۍ ساتنې، امنیت ټینګښت، ملي یووالي او اقتصادي ودې پر ارزښت ټینګار کړی دی.
د کورنیو چارو وزیر خلیفه سراجالدین حقاني ویلي، چې د هېواد خپلواکۍ ساتنې لپاره باید د خلکو مشروع غوښتنو ته درناوی وشي او د نظام جوړولو او د افغانستان د آبادۍ په برخه کې د هغوی رغنده نظرونه په پام کې ونیول شي.
هغه ویلي:« باید د خلکو ارادې او غوښتنې ته درناوی وکړو او خپل نظر پرې ونهتپو. د خلکو مشروع غوښتنې باید ومنو او د خپلو حقونو د غوښتلو له کبله یې توهین او ونهرټو. لکه څنګه، چې زمونږ خلکو د اشغالګرو په شړلو کې مرسته وکړه؛ همغسې باید د نظام په جوړولو او د هېواد په آبادولو کې د هغوی نظرونه هم ومنو.»
د سراج الدین حقاني د څرګندونو له مخې؛ خپلواکي یوازې د بشپړ امنیت پر ټینګښت نه بشپړېږي، بلکې د اقتصاد پیاوړتیا، د تولیداتو زیاتول، د کورنیو اړتیاوو پوره کول، ټولنیز عدالت، د قانون حاکمیت او د خلکو او نظام ترمنځ باور هم اړین دي.
حقاني همداراز د قومونو ترمنځ پر یووالي ټینګار وکړ او څرګندوي؛ افغانستان د ټولو قومونو او خلکو ګډ کور دی او هېوادنی ځواک مو هم په یووالي کې نغښتی دی.
د وسلهوالو ځواکونو لوی درستیز فصیحالدین فطرت د نظام هغو مخالفانو ته خبرداری ورکړ، چې د اوسنی نظام د ننګولو هڅې کوي. هغه له مخالفانو وغوښتل، چې هېواد ته راستانه شي او وایي، چې د اسلامي امارت«غېږ» د هغوی پر مخ پرانیستې ده؛ خو که د نظم او امنیت د ګډوډولو هڅه وکړي د وسلهوالو ځواکونو له «پرېکنده » چلند سره به مخ شي.
د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي هم ویلي؛ افغانستان د بهرنیو فشارونو له شتون سره ـ سره په اقتصادي او مخبېنايي برخو کې پرمختګ کړی دی.
هغه زیاته کړې؛ د سیمې هېوادونه پوه شوي، چې افغانستان به د «بهرنیانو اجنډا» ته د عملي کېدا اجازه ورنهکړي.
د ریاستالوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر له مخالفانو وغوښتل، چې د نظام او خلکو ترڅنګ ودرېږي او له کورنۍ جګړې څخه ډډه وکړي.
د دفاع وزیر مولوي محمد یعقوب مجاهد ملي ګټو ته د لومړیتوب ورکولو غوښتنه وکړه او څرګندوي؛ حکومت ژمن دی، چې افغانستان په ټولو برخو کې پر ځانبسیا کړي.
هغه ویلي:« د نظام سترې ګټې خپل لومړیتوب وګڼئ او له شخصي او کوچنیو ګټو تېر شئ. هر وخت، چې د هېواد سترې ګټې او مصلحتونه له ګواښ سره مخ کېږي؛ ټول باید لاسونه سره ورکړو، اوږه پر اوږه یو د بل ترڅنګ ودرېږو او له ګواښ سره مقابله وکړو.»
د ریاستالوزراء اداري مرستیال عبدالسلام حنفي هم پر یووالي ټینګار کړی او وایي؛ قومي، ژبني، سیمهییز، مسلکي او مذهبي تعصبونه باید د خلکو یووالي ته زیان ونه رسوي او له دغو تعصبونو څخه باید پوره ډډه وشي.
حنفي همداراز د هېواد د پوځي ځواکونو د عصري تجهیز او روزنې غوښتنه هم وکړه.
-
تازه خبرونه5 days agoد افغانستان اقتصاد په تېرو پېنځه کلونو کې د پام وړ وده کړې – امارت اسلامي
-
نړۍ5 days agoپه انډونیزیا کې د ۷.۷ درجې زلزلې له کبله لږ تر لږه ۳۸ کسان مړه شوي
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoایراني پیلوټان مو نهدي نیولي؛ د یوه هغه مړی موندل شوی دی- قطر
-
تازه خبرونه3 days agoجمعهخان فاتح له خپلو ځواکونو سره حکومت ته تسلیم شو
-
تازه خبرونه5 days agoپه درواز کې یوه ښځه د«مخربو او فرصتطلبو کسانو» پر ډزو وژل شوې
-
لوبی3 days agoدروېش رسولي د آسیايي لوبو لپاره د افغان ابدالیانو کرکټ لوبډلې لوبډلمشر شو
-
تازه خبرونه4 days agoد تورخم له لارې افغانستان ته د بشري مرستو ۷۲۴ موټر راولېږدېدل
-
د هوا حالاتو بدلونونه4 days agoد امریکا منځنی لویدیځه برخه مرګونو توپانونو او بېسارو سېلابونو وځپله
