نړۍ
جاپان د شمالي کوریا بالاستیک توغندي توغول وغندل
شمالي کوریا د یکشنبې پر ورځ له هغې وروسته، چې د جنوبي کوریا او امریکا ګډ پوځي تمرینونه پای ته ورسېدل؛ له خپل ختیځ ساحل څخه د بحر پر لوري اته لنډ واټن ویشتونکي بالاستیک توغندي وتوغول.
ویل کیږي، چې په دې دوه اړخیزو روزنیزو هڅو کې له څلور کلن ځنډ وروسته یوې امریکايي الوتکې وړونکې بېړۍ هم ګډون کړی و
د جنوبي کوریا د ګډو ځواکونو لوی درستیز وايي، د شمالي کوریا د پلازمېنې پیونګ یانګ له سنان سیمې څخه لږ تر لږه اته توغندي توغول شوي دي.
د جاپان دفاع وزیر نوبو کیشي هم ویلي، چې شمالي کوریا څو توغندي توغولي او دا عمل یې د زغملو وړ ندی.
هغه په یوه لنډه وینا کې وویل؛ لږ تر لږه یو توغندی یو متغیر ټیکری لري او دا په ګوته کوي، چې د توغندیو د دفاع د مخنیوي پر وړتیاوو سمبال هم دي.
د متحده ایالاتو د هند – پاسیفیک قومندانۍ په ډاګه کړې، چې د شمالي کوریا د څو بالاستیک توغندیو ازمایښت بې ثباتې پر ګوته کوي؛ خو دا پېښه سمدستي ګواښ نکوي.
شمالي کوریا تر اوسه د دې توغندي د توغولو په اړه څه ندي ویلي؛ خو مایکل ډیوټسمن ویلي؛ داسې بریښي، چې دا د شمالي کوریا لخوا د پوځي روزنې یوه برخه وي.
تېره اوونۍ امريکا پر شمالي کوريا د بالاستيک توغنديو د آزموينې له کبله د ملګرو ملتونو لخوا د نورو بنديزونو غوښتنه وکړه؛ خو چين او روسيې دا وړانديز ويټو او د لومړي ځل لپاره يې د شمالي کوريا په اړه د ملګرو ملتونو امنيت شورا ووېشله. کله، چې په ۲۰۰۶ کال کې دغه هېواد ته سزا ورکول پيل شول؛ شمالي کوریا خپله لومړنۍ اټومي آزموینه وکړه.
په دې وروستیو اوونیو کې شمالي کوریا د خپلو تر ټولو د لوی بین البراعظمي بالاستیک توغنديو (ICBM) په ګډون یو لړ توغندي آزمویلي دي.
شمالي کوریا خپله وروستۍ آزموینه د مې پر پېنځه ویشتمې هغه مهال تر سره کړه، چې د امریکا ولسمشر جو بایډن د آسیا سفر پای ته رسولی و.
د سویلي کوریا د ګډو ځواکونو لوی درستیز ویلي؛ د سې شنبې پر ورځ د جنوبي کوریا او امریکا کښتیو د جاپان د اوکیناوا ټاپو ته نږدې په نړیوالو اوبو کې درې ورځنۍ پوځي روزنه پای ته ورسوله، چې د هوايي دفاع، د کښتۍ ضد، د اوبتل ضد او د سمندري خنډونو عملیات په کې نندارې ته وړاندې شول.
په دې روزنه کې د یو ایس ایس رونالډ ریګن د۱۰۰۰۰۰ ټنه اټومي ځواک وړ الوتکه وړونکې بېړۍ، له نورو لویو جنګي بېړیو په ګډون ښکاره شوې دي.
د سویلي کوریا ولسمشر یون سوک یول، چې د می پر ۱۰ نېټه یې دنده پیل کړه، له بایډن سره هوکړه وکړه، چې د شمالي کوریا د مخنیوي لپاره دوه اړخیزه پوځي زوزنه زیاته کړي.
شمالي کوریا د ډیپلوماسۍ په اړه پر خبرو سربیره د پیونګ یانګ په وړاندې د واشنګټن پرلپسې دښمني او روزنیزې هڅې د نیوکې وړ بولي، چې مخه یې باید نیول شوې وای.
نړۍ
ټرمپ پر ایران د اقتصادي فشارونو د زیاتولو په لټه کې دی
د احتمالي اقداماتو په لړ کې پر چینايي خپلواکو نفتو چاڼځایونو، چینايي بانکونو، د لېږد رالېږد پر شرکتونو او د ایران د تېلو د پلور له مالي شبکو سره تړلو ادارو د بندیزونو لګول شامل دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، واشنګټن پر ایران د اقتصادي فشارونو د زیاتولو لپاره د نویو اقداماتو په لټه کې دی. د امریکا د خزانې وزارت هم د پراخو بندیزونو د لګولو شونتیا وړاندې کړې ده.
د احتمالي اقداماتو په لړ کې پر چینايي خپلواکو نفتو چاڼځایونو، چینايي بانکونو، د لېږد رالېږد پر شرکتونو او د ایران د تېلو د پلور له مالي شبکو سره تړلو ادارو د بندیزونو لګول شامل دي.
کارپوهان وايي؛ واشنګټن کولی شي پر هغو هېوادونو او شرکتونو فشار زیات کړي، چې د ایران تېل اخلي او همدارنګه یې پر هغو شبکو بندیزونه سخت کړي، چې له تهران سره د بندیزونو په تېراېستلو کې مرسته کوي؛ خو دا ډول اقدامات ښايي د امریکا او چین ترمنځ ترینګلتیا هم زیاته کړي.
د اقتصادي بندیزونو ترڅنګ، پر ایران د لېږد رالېږد او سوداګرۍ د ډېرو محدودیتونو او پر ګاونډ هېوادونو د فشار راوړلو ته ورته لارې هم تر غور لاندې دي، چې ایران ته د توکو د لېږد مخه ونیول شي.
کارپوهانو خبرداری ورکړی، چې د فشارونو زیاتول په سیمه کې پراخې اقتصادي او سیاسي پایلې لرلی شي.
نړۍ
د اسرائیلو په بریدونو کې د جنوبي لبنان ۳۰ کسانو ته مرګ او ژوبله اوښتې
د لبنان رسمي ملي خبري آژانس راپور ورکړی، چې اسرائیلي جټ الوتکو د« انصار» کلي پر یوه کور برید کړی، چې په کې د درې ماشومانو او دوه ښځو په ګډون اووه کسان وژل شوي؛ څلور نور کسان بیا د «دیرالظهراني» کلي په یوه بل برید کې وژل شوي دي.
د لبنان روغتیا وزارت ويلي، د دغه هېواد پر جنوبي سیمو د اسرائیلو په هوايي بریدونو کې لږ تر لږه ۱۱ کسان وژل شوي او ۱۹ نور ټپیان دي.
د لبنان رسمي ملي خبري آژانس راپور ورکړی، چې اسرائیلي جټ الوتکو د« انصار» کلي پر یوه کور برید کړی، چې په کې د درې ماشومانو او دوه ښځو په ګډون اووه کسان وژل شوي؛ څلور نور کسان بیا د «دیرالظهراني» کلي په یوه بل برید کې وژل شوي دي.
د اسرائیلو پوځ ویلي، د دغو بریدونو له کبله په جنوبي لبنان کې د حزبالله مواضع او بېخبناوې پر نښه شوي دي. دا بریدونه د اسرائیلي ځواکونو پر ضد د اقداماتو په غبرګون کې ترسره شوي دي.
حزبالله د دغو څرګندونو په غبرګون کې ویلي، چې دغو بریدونو ته به «وړ ځواب» ورکړ شي.
دغه راز د لبنان لومړي وزیر په انصار کلي کې د ښځو او ماشومانو وژل کېدل غندلي او ویلي یې دي، چې هغوی«پوځي هدفونه» نه ول.
د لبنان ولسمشر هم دغه بریدونه د خبرو اترو او د سولې د چوکاټ د هوکړې د پلي کولو لپاره د امریکا د هڅو پر وړاندې «روښانه پیغام» بللی دی.
اسرائیلو اعلان کړی؛ تر هغې، چې حزبالله بېوسلې شوی نهوي له جنوبي لبنان څخه به ونه وځي؛ دا هغه موضوع ده، چې حزبالله او لبناني چارواکي یې مخالفت کوي.
د راپورونو له مخې، د مارچ له دوهیمې راپدېخوا د جګړو د نوې څپې له پیل څخه تر اوسه په لبنان کې لږ تر لږه ۴۳۰۰ کسان وژل شوي دي.
نړۍ
په انډونیزیا کې د ۷.۷ درجې زلزلې له کبله لږ تر لږه ۳۸ کسان مړه شوي
زلزله د شنبې پر سهار شوې او ژغورونکي هڅه کوي د زلزلې مرکز ته څېرمو سیمو ته ځان ورسوي.
د انډونیزیا چارواکو ویلي، د دې هېواد په ختیځ کې د ۷.۷ درجې زلزلې او لسګونو وروستي ټکانونو له امله لږ تر لږه ۳۸ کسانو ژوند له لاسه ورکړی او یو شمېر نور ټپیان دي.
زلزله د شنبې پر سهار شوې او ژغورونکي هڅه کوي د زلزلې مرکز ته څېرمو سیمو ته ځان ورسوي.
له زلزلې وروسته په څو سیمو کې له یوه مټر څخه د کم لوړوالي د سونامي څپې ثبت شوې؛ خو شاوخوا درې ساعته وروسته د سونامي خبرداری لغوه شو.
د انډونیزیا د پېښو د ملي مدیریت ادارې مشر سوهاریانټو ویلي، د ماسپښین تر ۳ بجو ۳۸ کسان وژل شوي، دوه سخت ټپیان او ۱۱ نور سطحي ټپیان شوي دي. د هغه د څرګندونو له مخې، شاوخوا دوه زره کسان د ژوند ژغورلو لپاره خوندي سیمو ته لېږدول شوي دي.
د مائومره په بندري ښار کې ژغورونکو د ۲۰ کسانو مړي موندلي دي. همداراز شپږ ټپیان او دوه هغه کسان موندل شوي، چې تر خاورو لاندې بند پاتې ول.
انډونیزیایي چارواکي وایي، یو شمېر خلک اوس هم په زیانمنو ودانیو کې بند پاتې دي او ځمکښویېدنې هم څو لارې تړلې دي.
ژغورونکي اوس هم ناګیکائو سیمې ته، چې د زلزلې مرکز ته نږدې ده، نهدي رسېدلي. ځمکښوېدنو ځمکنۍ لارې تړلي او په دې سیمه کې مخابراتي اړیکې هم زیانمنې شوې دي.
د ناګیکائو شاوخوا دوه زره اوسېدونکي ایستل شوي او کورونو، زېرمتونونو او دولتي ودانیو ته زیانونه اوښتي دي. د برښنا د پرې کېدا او د ټرافیکي ګڼېګوڼې راپورونه هم ورکړ شوي دي.
د ختیځې نوسا تِنګارا والي ویلي، لږ تر لږه پېنځه کسان د خوب پر مهال د ودانیو د نړېدا له کبله وژل شوي دي.
د بېلابېلو سیمو اوسېدونکو ویلي، زلزله ډېره سخته وه او ټکانونو یې شاوخوا یوه دقیقه دوام وکړ. په ځینو سیمو کې خلک د ژوند د ژغورلو لپاره له کورونو بهر وتښتېدل.
د تالیبورا سیمې یوه ۵۱ کلن اوسېدونکي ویلي، د زلزلې پر مهال ۱۳ کسان په کور کې وو او ټولو د ژوند د ژغورلو لپاره له کوره بهر ووتل.
د انډونیزیا د جیو فزیک ادارې ویلي، زلزله د ځايي وخت له مخې د سهار په ۴:۵۸ د ځمکې په ۱۵ کیلومټره ژوروالي کې شوې او وروسته یې څو ټکانونه هم ثبت شوې دي.
په ۱۹۹۲ز.کال کې هم دا سیمه ۷.۵ درجې زلزلې لړزولې او پراخ زیانونه یې اړولي وه.
انډونیزیا د «بحرالکاهل د اور کړۍ» په نوم سیمه کې پرته ده؛ هغه سیمه، چې د ځمکې د تختو د سخت فعالیت له کبله پر ځلونو د زلزلو او اورغورځوونکو غرونو د چاودنو شاهده وي.
-
تازه خبرونه4 days agoد افغانستان بانک ویزهکارت او نوی«حسابپی » کاریال نندارې ته وړاندې کړ
-
تازه خبرونه4 days agoمولانا فضل الرحمن په اسلامآباد کې د افغانستان سفارت جوړېدونکو مراسمو ته وبلل شو
-
لوبی4 days agoافغان کرکټ لوبډلې د نوې ریکارډ پر ثبتولو له ایرلینډ څخه د یو ورځنۍ سیالیو لړۍ وګټله
-
تازه خبرونه3 days agoتاجکستان له هوايي حریم څخه د سرغړونې له کبله افغانستان ته اعتراضي یادښت واستاوه
-
تازه خبرونه4 days agoد افغانستان راتلونکی له هراړخیز پرمختګ او پرلهپسې نړیوال تعامل سره تړلی دی – یوناما
-
تحول4 days agoتحول: د افغانستان او ایران ترمنځ سوداګریزې همکارۍ
-
تازه خبرونه4 days agoد امنیت شورا د بندیزونو د څارنې ډلې راپور ردوو – ذبیحالله مجاهد
-
تازه خبرونه5 days agoفارغ شویو محصلانو ته د اسلامي امارت د رهبر پیغام؛ له اسلامي ارزښتونو دفاع وکړئ
