مقام‌های نیپال و چین می‌گویند پس از جاری شدن سیلاب‌های شدید در منطقه هیمالیا، نزدیک به ۱۵۰۰ نفر، از جمله حدود ۸۰۰ شهروند خارجی، ناپدید شده‌اند.

این سیلاب‌ها روز چهارشنبه پس از آن رخ داد که حجم بزرگی از گل و سنگ وارد یک دریا شد و جریان شدید آب، مناطق مسکونی و دره‌های اطراف را فرا گرفت.

در نیپال، نیروهای امدادی با هلیکوپتر در حال جستجوی ناپدیدشدگان و انتقال کمک‌های اضطراری به مناطق آسیب‌دیده هستند. مقام‌های پولیس می‌گویند تاکنون بیش از ۱۶۵ نفر جان باخته‌اند و احتمال افزایش شمار قربانیان وجود دارد.

بر اساس گزارش مقام‌های نیپال، از میان ۸۲۶ فرد ناپدیدشده در این کشور، نزدیک به ۶۰۰ نفر شهروندان خارجی هستند. این افراد از بیش از ۲۰ کشور می‌باشند؛ از جمله ۱۷۷ شهروند هند، ۶۳ شهروند امریکا، ۳۴ استرالیایی، ۳۳ بریتانیایی و ۲۵ کانادایی.

در تبت چین نیز ۵۵۸ نفر ناپدید شده‌اند که ۲۶۰ نفر آنان اتباع خارجی هستند.

ویدیوهای منتشرشده نشان می‌دهد که سیلابی بزرگ از گل، سنگ و آب در نزدیکی مرز چین و نیپال جاری شده و مردم، خانه‌ها، موترها و جاده‌ها را با خود برده است.

یکی از بازماندگان ۶۸ ساله گفت که تلاش کرده بود همسرش را از خانه بیرون کند، اما جریان گل او را با خود برد. او بعداً با هلیکوپتر نجات داده شد، اما هنوز از سرنوشت همسرش اطلاعی ندارد.

تلاش برای نجات آسیب‌دیدگان

اردوی نیپال می‌گوید بیش از ۵ هزار سرباز و نیروی پولیس برای عملیات نجات و جستجوی اجساد بسیج شده‌اند.

هلیکوپترها در مناطق آسیب‌دیده مواد غذایی، خیمه و سایر کمک‌های ضروری را انتقال می‌دهند. هند نیز برای کمک به آسیب‌دیدگان، مواد امدادی ارسال کرده است.

مقام‌های نیپال ابتدا احتمال دادند که یک زلزله باعث فرو ریختن بخشی از یک یخچال طبیعی و جاری شدن سیلاب شده باشد. اما اداره زمین‌شناسی امریکا گفت آنچه ابتدا زلزله گزارش شده بود، در واقع لرزش ناشی از فرو ریختن سنگ و یخ بوده است.

مقام‌های چین نیز درباره خطر شکستن یک جهیل در منطقه گی‌رونگ هشدار داده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند عملیات نجات را دشوارتر کند.

بسیاری از افراد ناپدیدشده برای زیارت کوه کایلاش و جهیل ماناساروار به تبت سفر کرده بودند؛ مکان‌هایی که برای هندوها و بودایی‌ها مقدس است.

امریکا اعلام کرده است که ۵۰۰ هزار دالر کمک برای مقابله با این حادثه اختصاص داده و یک مشاور امدادرسانی نیز به منطقه اعزام می‌کند.

سازمان ملل متحد نیز گفته است که برای کمک به جوامع آسیب‌دیده در نیپال، نیرو و تجهیزات امدادی ارسال می‌کند.

شاهدان می‌گویند در برخی مناطق، خانه‌ها و قریه‌جات کنار دریا کاملاً از بین رفته‌اند و حجم زیادی از گل و سنگ همه‌جا را پوشانده است.

د امریکا یوې پوځي محکمې قاضي د چارشنبې پر ورځ امر کړی، چې د ۲۰۰۱ز.کال د سپټمبر د یوولسمې بریدونو د طرحې پر تور خالد شیخ محمد او درې نور تورن کسان به د ۲۰۲۸ز.کال د جون په یوه پوځي محکمه کې محاکمه شي.

دا پرېکړه په ګوانتانامو زندان کې د دغو څلورو بندیانو د دوسیو په اړه له نږدې دوه لسیزو ځنډ او حقوقي اختلاف وروسته شوې ده.

تېره میاشت د امریکا یوې استیناف محکمې له هغې هوکړې سره مخالفت وکړ، چې له مخې یې خالد شیخ محمد او دوه نورو تورنو کسانو کولی شول پخپلو جرمونو اعتراف وکړي او له اعدام څخه وژغورل شي.

دغه هوکړه تېر کال د ګوانټانامو د پوځي محکمې د مسوول له‌خوا منل شوې وه؛ خو د امریکا د هغه وخت دفاع وزیر لویډ آسټن په اګست کې لغوه کړه. یو شمېر جمهوري غوښتونکو قانون‌جوړوونکو هم له دې هوکړې سره مخالفت کړی و.

د نوي حکم له مخې، د خالد شیخ محمد او درې نورو تورنو کسانو( ولید بن عطاش، مصطفی الحوساوي او علي عبدالعزیز علي) محاکمه به د ۲۰۲۸ز.کال د جون پر پېنځمه پیل شي.

په لومړي پړاو کې به د پوځي پلاوي غړي، چې د منصفه پلاوي په توګه دنده ترسره کوي وټاکل شي. له هغې وروسته به څارنوالۍ خپل شواهد وړاندې کړي او تورنو کسانو ته به هم د خپلې دفاع فرصت ورکړ شي.

پوځي قاضي د څارنوالانو هغه وړاندیز هم رد کړی، چې غوښتل یې محاکمه د ۲۰۲۷ز.کال په جنورۍ کې پیل شي. هغه ویلي، چې له محاکمې مخکې د حقوقي موضوعاتو د څېړلو لپاره به کافي وخت نه‌وي.

خالد شیخ محمد د ګوانټانامو له نوموتو بندیانو څخه دی. هغه تورن دی، چې په امریکا کې یې د سپټمبر د یوولسمې بریدونو طرحه جوړه کړې وه؛ هغه بریدونه، چې په ۲۰۰۱ز.کال کې یې نږدې ۳۰۰۰ کسان ووژل.

د کډوالۍ د سختو کړنو په اړه د امریکا حکومت په ټوله نړۍ کې د ویزې مرکه لنډمهالې درولې ده.

د امریکا بهرنیو چارو وزارت ویاند د سې‌شنبې پر ورځ ویلي، دې وزارت په ټولو امریکايي سفارتونو او قونسلګریو کې د روزنې نوی پروګرام پیل کړی دی، چې د پلي کېدا لپاره به یې د ویزې د خدمتونو مهال‌وېش بدل شي.

ټرمپ د خپلې دوه‌یمې ولسمشرۍ پر مهال د کډوالۍ په اړه سخته تګلاره غوره کړې؛ دا پروګرام د کډوالو جبري ایستل، د ویزو او شینو کارتونو لغوه کول او د بېلابېلو دلایلو له مخې د ځینو کډوالو د غوښتنلیکونو ردول رانغاړي.

د امریکا بهرنیو چارو وزارت ویلي؛ له دې روزنې موخه د قونسلګرۍ له کارکوونکو سره مرسته ده، چې د ویزې غوښتنلیکونه پوره وڅېړي او هغه غوښتونکي وپېژني، چې ښايي په راتلونکي کې د امریکا پر دولتي مرستو متکي شي.

فایننشل ټایمز مخکې راپور ورکړی؛ د کډوالۍ د ویزو ځینو هغو غوښتونکو، چې په امریکايي سفارتونو او قونسلګریو کې یې د مرکې وخت اخیستی و؛ برېښنالیکونه ترلاسه کړي او د خپلو مرکو د وخت له بدلون څخه خبر شوي دي.

د دې ورځپاڼې د څرګندونو له مخې، د مرکو نوې نېټې به وروسته اعلان شي.

دا پرېکړه په داسې حال کې کیږي، چې د ټرمپ د حکومت د کډوالۍ تګلارې له حقوقي مخالفتونو سره هم مخ دي.

یوه امریکايي قاضي د جمعې پر ورځ د ۷۵ هېوادونو د غوښتونکو لپاره د کډوالۍ ویزو د صادرولو ځنډول لغوه کړل او څرګندوي، چې دا اقدام د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو له قانوني واک څخه اوښتی دی.

د بشري حقونو ډلو هم د ټرمپ د حکومت د کډوالۍ تګلارې تبعیضي بللې او ویلي یې دي، چې دا اقدامات د بیان پر آزادۍ او د کډوالو پر قانوني حقونو اغېز کولی شي.

ټرمپ د ۲۰۲۴ز.کال د ټاکنیز کمپاین پر مهال ژمنه کړې وه، چې له ناقانونه کډوالۍ سره به مبارزه کوي؛ خو حکومت یې د دې ترڅنګ د قانوني کډوالۍ ځینې بهیرونه هم سخت کړي دي.