روغتيا
د نړۍ نیمايي وګړي د دینګي تبې له خطر سره مخ دي – د روغتیا نړیواله ټولنه
د روغتیا نړیوالې ټولنې د جمعې پر ورځ څرګنده کړې؛ د دینګي تبې پېښې به سږکال خپلې لوړې کچې ته ورسیږي او یو لامل یې د نړۍ د تودوخې زیاتوالی دی، چې له ویروس لېږدوونکیو ماشو سره مرسته کوي.
د دې ټولنې د څرګندونو له مخې؛ په ټوله نړۍ کې د دینګي ناروغۍ کچه مخ پر ډېریدو ده او راپور شوې پیښې له ۲۰۰۰ کال راپدیخوا اته چنده ډېرې شوي او په ۲۰۲۲ کې به ۴ اعشاریه ۲ میلیون خلکو ته ورسیږي.
د سودان د روغتیا وزارت د مارچ میاشتې د راپور له مخې؛ دا ناروغي په تاریخ کې د لومړي ځل لپاره د هېواد په پلازمېنه خرطوم کې وموندل شوه. په داسې حال کې، چې اروپا د قضیو د زیاتوالي راپور ورکړی او پیرو په ډېري سیمو کې بېړنی حالت اعلان کړی دی.
د جنورۍ په میاشت کې د روغتیا نړیوالې ټولنې خبرداری ورکړ، چې دینګي تبه په نړۍ کې د تودو سیمو ترټولو ګړندۍ وده کوونکی ګواښ دی.
د نړیوالې روغتیا ټولنې د تودوخې ناروغیو د څارنې څانګوال رامان ویلیودان خبرداری ورکړی، چې د نړۍ نیمایي وګړي د دینګي تبې له خطر سره مخ دي.
هغه وایي: په ۲۰۱۹ ز. کال کې د روغتیا نړیوالې ټولنې ته د یوه رارسېدلي راپور له مخې په ۱۲۹ هېوادونو کې ۵ اعشاریه ۲ میلیون پېښې ترټولو لوړې کچې ته رسیدلي. سږکال نړۍ له څلور میلیون څخه د زیاتو خلکو د اخته کیدو په درشل کې ده، چې ډېري یې په آسیا کې له موسمي بارانونو سره تړاو لري.
هغه وایي، چې اوس په امریکا کې نږدې 3 میلیون پېښې راپور شوي او بولیویا، پاراګوای او پیرو ته د خپرېدو اندېښنه هم رامنځته شوې ده.
ارجنټاین، چې په وروستیو کلونو کې یې د دینګي تر ټولو بدې پېښې تجربه کړې، د یو لړ وړانګو پر کارولو د ماشو DNA ځنګله ته له خوشې کولو مخکې شنډوي.
ویلیودان ویلي: د امریکا سیمه یقیناً په بد حالت کې ده او مونږ هیله لرو، چې آسیا سیمه به یې وڅاري.
د روغتیا نړیواله ټولنه وايي، چې د ناروغۍ راپور شوي پېښې، چې تبه او د عضلاتو درد رامنځته کوي؛ په ټوله نړۍ کې یوازې د یوې کوچنۍ برخې د اخته کېدل ښیي؛ ځکه، چې ډېري پېښې نښې نهلري. دا ناروغي له یو سلنې څخه په کمو خلکو کې وژونکې ده.
ویل کیږي، چې توده هوا د ماشو په تکثیر کې چټکه مرسته کوي او ویروس ته زمینه برابروي، چې په بدن کې ورته د تکثیر وس ورپر برخه کړي.
ویليودان د توکو او خلکو د لېږد رالېږد زياتوالى، ښاري کېدل او د روغتيا په برخه کې ستونزې د دې زياتوالي د نورو لاملونو په توګه يادې کړي دي.
هغه د دې پوښتنې په ځواب کې، چې د ځمکې په شمالي نیمه کره کې د تودوخې څپې څنګه د دې ناروغۍ په خپرېدو اغېزه کوي؛ وویل: دا اوس وختي ده، چې څه پرې ووایو.
هغه څرګنده کړې، چې د تودوخې ۴۵ درجه باید ماشې له تکثیر مخکې ووژني؛ خو دا ماشې ډېر هوښیارې دي او کولی شي د اوبو په زیرمو کې تولید وکړي، چې تودوخه په کې ډېره لوړه نه وي.
روغتيا
ازبکستان او یونیسف افغانستان ته د درملو رسولو پر آسانتیاوو ټینګار وکړ
دغه غونډه په ازبکستان کې جوړه شوې وه، چې ګډونوالو په کې د ازبکستان د تولید شویو درملو د پېرلو لپاره نړیوالو پلاتفورمونو ته د لاسرسي برابرولو، د کیفیت د نړیوالو معیارونو د مراعتولو او د سیمهییزو همکاریو د پیاوړتیا په اړه بحث کړی دی.
د ازبکستان د طبي تجهیزاتو او درمل جوړونې صنایعو د پراختیا ادارې مسوولانو په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق( یونیسف) استازو او د ازبکستان د درمل جوړونې شرکتونو استازو په یوه غونډه کې افغانستان ته د درملو د رسولو د بهیر پر آسانه کولو ټینګار کړی دی.
دغه غونډه په ازبکستان کې جوړه شوې وه، چې ګډونوالو په کې د ازبکستان د تولید شویو درملو د پېرلو لپاره نړیوالو پلاتفورمونو ته د لاسرسي برابرولو، د کیفیت د نړیوالو معیارونو د مراعتولو او د سیمهییزو همکاریو د پیاوړتیا په اړه بحث کړی دی.
همدارنګه د درملو د پېرلو په بهیر کې روڼتیا، د داوطلبۍ پړاوونه، د دوهاړخیزو هوکړهلیکونو د لاسلیک میکانېزم او افغانستان ته د درملو د رسولو فرصتونه هم د غونډې د بحث موضوعات ول.
د راپورونو له مخې، د ازبکستان پلاوي او د یونیسف استازو په تاشکند کې د« بایوفارما سیټي» نوم درمل جوړونې د ځانګړي ښارګوټي له جوړېدونکې پروژې او د درمل جوړونې له تخنیکي پوهنتون څخه هم لیدنه کړې ده.
روغتيا
له تېرو ۵ کلونو راپدېخوا په کندهار کې له ۳ زره څخه د ډېرو رواني ناروغانو درملنه شوې
د دې ټولنې د مسوولانو د څرګندونو له مخې، له تېرو ۵ کلونو راپدېخوا ۱۹۳۶ نرینه او ۱۳۳۱ ښځینه رواني ناروغان په خپلو کورونو کې تر درملنې لاندې نیول شوي دي.
د کندهار افغاني سره میاشت ټولنه وايي، په تېرو پېنځه کلونو کې د هېواد په سویلي حوزه کې له ۳ زره څخه ډېر رواني ناروغان، چې نرینه او ښځې دي؛ په خپلو کورونو کې تر درملنې لاندې نیول شوي.
د دې ټولنې د مسوولانو د څرګندونو له مخې، له تېرو ۵ کلونو راپدېخوا ۱۹۳۶ نرینه او ۱۳۳۱ ښځینه رواني ناروغان په خپلو کورونو کې تر درملنې لاندې نیول شوي دي.
د دې بنسټ د څرګندونو له مخې؛ د رواني ناروغانو د درملنې په مرکز کې هم ۴۰۵ ناروغان تر درملنې لاندې نیول شوي او له روغېدا وروسته خپلو کورونو ته ستانه شوي دي. دغه مرکز د هېواد په سویلي حوزه کې یوازنی مرکز دی، چې د دې حوزې رواني ناروغان په کې رغېدلي دي.
مسوولانو ويلي، اوسمهال په دې مرکز کې ۱۵۸ نرینه او ښځینه ناروغان، چې ځان یا نورو ته د زیان رسولو ګواښ رامنځته کوي؛ ساتل کیږي او تر درملنې لاندې دي. د ۸۰۴ نورو ناروغانو درملنه هم په خپلو کورونو کې روانه ده.
ډاکټران وايي؛ هغه ناروغان، چې ټولنې ته جدي ګواښ وي؛ په دې مرکز کې پرلهپسې د ساتنې زمینه ورته برابره شوې ده او منظمه درملنه یې کیږي.
یو شمېر هغه ناروغان، چې مخکې په نامناسب حالت کې دغه مرکز ته راوړل شوي وه؛ اوس د رغېدا په حال کې دي او له ترلاسه شویو خدمتونو خوښي څرګندوي.
د هلال احمر د سویلي حوزې د ریاست مسوولان وايي، د بېوزلۍ او کورنیو ستونزو له کبله د رواني ستونزو له زیاتېدا سره دوی له شته ننګونو سره – سره هڅه کوي رواني چوپړتیاوې پراخې کړي، چې ډېرو ناروغانو ته د درملنې زمینه برابره شي.
روغتيا
د عامې روغتیا وزیر د روغتیايي همکاریو د پراختیا لپاره بېلاروس ته ولاړ
د عامې روغتیا وزارت ويلي؛ د جلالي د سفر موخه د بېلاروس د روغتیايي ظرفیتونو ارزول، د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوهاړخیزو همکاریو پراختیا او د روغتیا په بېلابېلو برخو کې د دغه هېواد له تجربو ګټه اخیستل دي.
د افغانستان عامې روغتیا وزیر نورجلال جلالي د یوه پلاوي پر مشرۍ د روغتیايي همکاریو د پراختیا او د تجربو د شریکولو لپاره بېلاروس ته سفر کړی دی.
د عامې روغتیا وزارت ويلي؛ د جلالي د سفر موخه د بېلاروس د روغتیايي ظرفیتونو ارزول، د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوهاړخیزو همکاریو پراختیا او د روغتیا په بېلابېلو برخو کې د دغه هېواد له تجربو ګټه اخیستل دي.
د بېلاروس د عامې روغتیا وزارت مرستیال بیریس اندرسیوک د افغانستان د عامې روغتیا له وزیر او مل پلاوي هرکلی کړی او دغه سفر یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د روغتیايي همکاریو د پراختیا لپاره مهم بللی دی.
ټاکل شوې، چې د افغانستان د عامې روغتیا وزیر به د سفر پر مهال د بېلاروس د عامې روغتیا وزارت له مشرانو سره لیدنه وکړي او د بېلاروس له دولتي طبي پوهنتون، د درملو له دولتي تولیدي شرکت، د زړه او سرطان ناروغیو د درملنې له تخصصي مرکزونو، د جمهوریت د روغتیا ساتنې او وباپېژندنې له مرکز او د ښار له بېړنۍ کلینیکي روغتون څخه لیدنه وکړي.
د عامې روغتیا وزارت د څرګندونو له مخې؛ په دغه سفر کې به د روغتیايي چوپړتیاوو، طبي زدهکړو، د درملو تولید او د روغتیا د تخصصي برخو د پراختیا په برخو کې د تجربو پر شریکولو هم خبرې وشي.
-
تازه خبرونه2 days agoد افغانستان او ازبکستان ترمنځ د ۱۵۱ میلیون ډالرو سوداګریز هوکړهلیکونه لاسلیک شول
-
تازه خبرونه5 days agoپه افغانستان کې له نیمايي ډېر ماشومان له رسمي زدهکړو بېبرخې دي- ملګري ملتونه
-
تازه خبرونه2 days agoآلمان له اسلامي امارت سره د بشري او تخنیکي مرستو پر تعامل ټینګار وکړ
-
تازه خبرونه17 hours agoپه تېرو پنځه کلونو کې ۲۰ قوانین او لسګونه تقنیني سندونه خپاره شوي- عدلیې وزارت
-
سیمه ییز خبرونه5 days agoد سعودي عربستان او سوریې دفاع وزارتونو د همکارۍ هوکړهلیک لاسلیک کړ
-
نړۍ4 days agoد امریکا د ټاکنو پایلې؛ یو شمېر جمهوريغوښتونکو د ټرمپ په سیاستونو کې د بدلون غوښتنه وکړه
-
لوبی2 days agoافغانستان د لومړۍ ټسټ لوبې د درېیمې ورځې په پای کې له زیمبابوې څخه د ۱۰۲ منډو پر توپیر شاته پاتې شو
-
سوداگري5 days agoد دوحې بهیر کاري ډلو دوه ورځنۍ ناسته په ترمذ کې پیل شوه
