د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څرګنده کړې؛ د امریکا پوځ د F-15 جنګي جټ الوتکې د دوه‌یم پیلوټ پر ژغورلو بریالی شوی، چې په ایران کې د عملیاتو پر مهال پر نښه شوی و.

ټرمپ په Truth Social کې لیکلي، چې پوځي افسر د ایران په غرنیو سیمو کې د دښمن د لیکو تر شا بند پاتې و، چې دښمنو ځواکونو څارلو.

د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ امریکایي ځواکونه وتوانیدل، چې «د امریکا په پوځي تاریخ کې د ترټولو زړور لټون او ژغورنې عملیاتو» په پایله کې خپل پیلوټ بریالی راوباسي.

ټرمپ زیاته کړې؛ عملیات د لسګونو پوځي الوتکو او پرمختللیو تجهیزاتو پر کارولو ترسره شول.

د هغه د څرګندونو له مخې؛ پیلوټ ټپي و، خو د هغه روغتیایي حالت ښه راپور شوی او روغ به شي.

د امریکا ولسمشر دا هم ویلي، چې د جمعې پر ورځ یو بل امریکایي پیلوټ هم ژغورل شوی و؛ خو د دوه‌یم هغه د ژغورلو لپاره اعلان نه‌شول.

ټرمپ ادعا کړې، چې دا دوه د ژغورنې عملیات د امریکایي ځواکونو لپاره له تلفاتو پرته ترسره شوي او دا یې په سیمه کې د هوايي برتري نښه وبلله.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلاي، چې امریکا له ایران سره په جګړه کې د خپلو بنسټیزو موخو د بشپړولو په درشل کې ده او په راتلونکو دوه یا درې اوونیو کې به پرې نور سخت بریدونه وکړي.

ټرمپ د چارشنبې پر ورځ په یوه ټلویزیوني وینا کې ویلي، چې امریکایي ځواکونو په تېرو ۳۲ ورځو کې “چټکې او پرېکنده بریاوې” ترلاسه کړي او د ایران ګواښ د پام وړ کم شوی دی.

دا جګړه د فبرورۍ پر اته‌ویشتمه د امریکا او اسرائیلو له بریدونو سره پیل شوې او په سیمه کې یې د لبنان او ایران د غچ اخیستونکو بریدونو په ګډون پراخې نښتې رامنځته کړې دي.

دغه راز د هرمز تنګي تړل‌کېدا د تېلو بیې لوړې او په نړیوالو بازارونو کې اندېښنې رامنځته کړې او د نړیوالو ادارو په ګډون د پیسو نړیوال صندوق، نړیوال بانک او د انرژۍ نړیوالې ادارې د جګړې د اقتصادي پایلو په اړه خبرداری ورکړی دی.

ټرمپ له رویټرز سره په یوه مرکه کې ادعا کړې، چې دې بریدونو اټومي وسلو ته د ایران د لاس‌رسي مخه نیولې او که ګواښ راپورته شي؛ نو امریکا به بیا برید وکړي.

د ټرمپ د څرګندونو له مخې، د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د امریکا خلکو ته په یوه لیک کې په‌ډاګه کړې، چې هېواد یې د امریکا له عامو خلکو سره هیڅ دښمني نلري.

رویټرز راپور ورکړی، چې اسلام‌آباد د لنډمهاله اوربند وړاندیز کړی؛ خو له دواړو خواوو څخه یې ځواب ترلاسه کړی نه‌دی.

د سوریې ولسمشر احمد الشرع څرګنده کړې؛ هېواد به یې د ایران پر وړاندې د امریکا او اسرائیلو له جګړې تر هغې بهر پاتې وي، چې برید پرې ونشي او یا هیڅ ډیپلوماټیک حل شتون ونلري.

د سوریې ولسمشر په لندن کې د چاټهام هاوس فکري خونې پر کوربتوب ناستې ته ویلي: «سوریه به تر هغې له هر راز شخړې بهر پاتې وي، چې د هیڅ لوري له‌خوا پر نښه نشي.»

هغه ویلي:« مونږ نه غواړو، چې سوریه د جګړې ډګر وي؛ خو له بده‌مرغه نن چارې د عقل له مخې نه‌اداره کیږي. وضعیت بې ثباته او تصادفي دی.”

دا میاشتنۍ اوږده شخړه په ټوله سیمه کې خپره شوې؛ زرګونه کسان یې وژلي، د انرژۍ رسولو مخه یې نیولې او نړیوال اقتصاد یې د غورځېدا له خطر سره مخ کړی دی.

نوموړي دې پوښتنې ته په ځواب کې، چې آیا سوریه به د شخړې په لړ کې بې‌پرې پاتې شي؛ ویلي: « مونږ غواړو، چې سوریه له ټولې سیمې( لبنان، عراق، ترکیې، سعودي عربستان ) او نړیوالو قدرتونو(بریټانیا، فرانسې، جرمني او امریکا) سره بې‌زیانه او مثالي اړیکې ولري. زه فکر کوم، چې سوریه اوس د سټراټیژیکو اړیکو د جوړولو له وړتیا برخمنه ده.»

سوریې د روانې میاشتې په پیل کې زرګونه سرتېري له لبنان سره لویدیځې پولې او له عراق سره ختیځې پولې ته استولي.

د سوریې دفاع وزارت ویلي، چې د ځواکونو دا ځای پرځای کېدنه د «سیمه‌ییزو شخړو د زیاتېدا په بهیر کې د سرحدونو د ساتنې او کنټرول» لپاره دا مو د هڅو یوه برخه ده.

د سوریې ولسمشر ویلي؛ « مونږ په پوره کچه جګړې لرلي. مونږ درنده بیه پرې کړې ده. مونږ د یوې بلې جګړې تجربې ته چمتو نه‌یوو.»