سوداگري
نړیوالې بې ثباتۍ د افغانستان د اقتصادي ودې کچه راټیټه کړې
په داسې حال کې، چې نړیواله اقتصادي ناڅرګندتیا زیاته شوې؛ په جنوبي آسیا کې ورسره د ودې لیدلوری کمزوری شوی او د سیمې په ډېری هېوادونو کې د افغانستان په ګډون وړاندویېنې ټیټې شوې دي.
د نړیوال بانک په یوه نوي راپور کې راغلي، چې په نړیواله بې ثباتۍ کې د افغانستان د اقتصادي ودې امکانات ناڅرګند پاتې دي.
په داسې حال کې، چې نړیواله اقتصادي ناڅرګندتیا زیاته شوې؛ په جنوبي آسیا کې ورسره د ودې لیدلوری کمزوری شوی او د سیمې په ډېری هېوادونو کې د افغانستان په ګډون وړاندویېنې ټیټې شوې دي.
په دې راپور کې راغلي، چې که څه هم د افغانستان اقتصاد په تدریجي ډول ښه کېږي؛ خو د راتلونکي لیدلوری یې ناڅرګند پاتې دی؛ ځکه، چې مالي فشارونه مخ پر زیاتېدو دي، سوداګریز کسر زیات شوی، او د خوړو خوندیتوب کم شوی دی. دا عواملو پر کورنیو ډېر فشار راوړي او د ټولګډونه ودې مخه نیسي.
نړیوال بانک په خپل نوي راپور کې وايي، چې د بهرنیو مرستو له کمښت سره – سره د افغانستان اقتصاد په ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ مالي کلونو کې ۲.۵ سلنه وده کړې؛ خو دا کچه د هېواد د نفوس د ودې پر پرتله ټیټه ده.
د اقتصاد وزارت ويلي، چې د هېواد اقتصاد نازک ندی او له بندیزونو سره – سره پرمختګ لري او د بندیزونو د لرې کولو لپاره هڅې اوس هم روانې دي.
د اقتصاد وزارت وزارت مسلکي مرستیال عباللطیف نظري وايي، چې د هېواد اقتصادي وضعیت نازک نه دی، بلکې مخ پر ښه کېدو دی.
نړیوال بانک اعلان کړی، چې افغانستان به په ۲۰۲۵ کال کې د دوهیم پرلهپسې کال اقتصادي وده تجربه کړي؛ ځکه، چې تر ډېره د کرنې سکټور لخوا پرمخ وړل کېږي.
د اقتصادي شنونکو د څرګندونو له مخې؛ د نفوس چټکه وده او د کډوالو راستنېدل د کار پیدا کولو او د عامه خدماتو پر وړاندې کولو لوی فشار راوړي، چې اقتصادي کمزورتیا یې ژوره کړې ده.
ویل کیږي، چې د روان کال په پیل کې ۱۴.۸ میلیون خلک د خوړو له کمښت سره مخ ول او پراخه خوارځواکي، چې اوس ۴.۷ میلیون ښځې او ماشومان اغېزمنوي؛ مخ پر خرابېدو ده. دې بانک دا خبرداری هم ورکړ، چې که بېړنی اقدام ونشي؛ د بشري پانګې پراختیا به نوره هم زیانمنه شي.
تازه خبرونه
په هرات کې د سمنټو کارخونې د جوړولو چارې پیل شوې
د کانونو او پټرولیم وزارت ویاند همایون افغان ويلي، د دې پروژې تړون له یوه کورني شرکت سره لاسلیک شو او ټاکل شوې، چې د دې کارخونې د جوړولو چارې په راتلونکو دوه کلونو کې بشپړې او وروسته د سمنټو د ډبرې استخراج او د سمنټو تولید پیل شي.
نن په هرات ولایت کې د اسلامي امارت د یو شمېر لوړپوړیو چارواکو په شتون کې د سمنټو د یوې لویې کارخونې د جوړولو چارې پیل شوې.
د کانونو او پټرولیم وزارت ویاند همایون افغان ويلي، د دې پروژې تړون له یوه کورني شرکت سره لاسلیک شو او ټاکل شوې، چې د دې کارخونې د جوړولو چارې په راتلونکو دوه کلونو کې بشپړې او وروسته د سمنټو د ډبرې استخراج او د سمنټو تولید پیل شي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ قراردادي شرکت د دې پروژې د پلي کولو لپاره ۱۴۳ میلیون ډالره پانګونه کوي او د فعالیت له پیل وروسته به د کارخونې د تولید ورځنۍ وړتیا شاوخوا درې زره ټنو ته ورسېږي.
مسوولانو ويلي، د دې پروژې له فعالیت سره به شاوخوا پېنځه زره کسانو ته د کار زمینه برابره شي.
د پروژې د چارو د پیل په مراسمو کې د ریاستالوزراء اقتصادي او اداري مرستیالانو او د اسلامي امارت د کابینې یو شمېر وزیرانو هم ګډون کړی و.
د هرات د سمنټو پروژه د هېواد له لویو صنعتي پروژو څخه ګڼل کېږي، چې د دې ولایت خلک له کلونو راپدېخوا د هغې د استخراج او سمنټو د تولید د پیل پر تمه ول.
ویل کیږي، چې دا پروژه د هرات ښار لویدیځ ته شاوخوا ۳۰ کیلومټرۍ واټن کې د زندهجان ولسوالۍ په مربوطاتو کې موقعیت لري.
سوداگري
افغانستان او ازبکستان د اقتصادي همکاریو پر پراختیا ټینګار وکړ
د فرغانې ولایت مقام د خبري څرګندونو له مخې؛ د دې ولایت والي خیرالله بازاروف د امرالډ ډایمونډ ټریډینګ شرکت له مشر عبدالحمید انوري، د کامایر هوايي شرکت له مشر عطاالله عظیمي، د تاجمحل پټرولیم شرکت له مشر عبداللطیف نوروزي او د هغوی له سوداګریزو شریکانو سره لیدلي او د اقتصادي همکاریو د پراختیا پر لارو چارو یې خبرې کړې دي.
د ازبکستان د فرغانې ولایت چارواکو او یو شمېر افغان سوداګرو د ګډو پانګیزو پروژو د چارو پر چټکتیا، د دوهاړخیزې سوداګرۍ پر پراختیا او د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي همکاریو پر پیاوړتیا ټینګار وکړ.
د فرغانې ولایت مقام د خبري څرګندونو له مخې؛ د دې ولایت والي خیرالله بازاروف د امرالډ ډایمونډ ټریډینګ شرکت له مشر عبدالحمید انوري، د کامایر هوايي شرکت له مشر عطاالله عظیمي، د تاجمحل پټرولیم شرکت له مشر عبداللطیف نوروزي او د هغوی له سوداګریزو شریکانو سره لیدلي او د اقتصادي همکاریو د پراختیا پر لارو چارو یې خبرې کړې دي.
دا لیدنه افغانستان ته د فرغانې ولایت د پلاوي د هغه سفر په لړ کې ترسره شوی، چې د جولای پر شپږویشتمه او اووهویشتمه یې کابل او مزارشریف ته کړی و. د دغه سفر پر مهال ازبک چارواکو او سوداګرو له افغان لوري سره لیدنې وکړې؛ په کابل او مزارشریف کې یې د فرغانې سوداګریز کورونه پرانیستل.
د خبرپاڼې له مخې، دواړو لوریو هوکړه کړې، چې د ګډو پانګیزو پروژو پلي کېدل به چټکوي، د دوهاړخیزې سوداګرۍ کچه به لوړوي او اقتصادي همکارۍ به نوي پړاو ته رسوي.
په دې غونډه کې د سوداګرۍ، کرنې، هوايي چلند، انرژۍ او لوژسټیک په برخو کې د پانګونې نوي فرصتونه او د همکاریو د پراختیا لارې هم وڅېړل شوې او افغان سوداګرو له ازبکستاني شرکتونو سره د پراخو همکاریو لپاره خپل چمتووالی څرګند کړ.
د فرغانې والي هم له افغانستان سره د اقتصادي اړیکو پر پیاوړتیا د ازبکستان پر ژمنتیا ټینګار کړی او څرګندوي، چې د دې ولایت اداره به د ګډو پروژو او د دواړو هېوادونو د سوداګریزو همکاریو له پراختیا ملاتړ وکړي.
سوداگري
د افغانستان او ایران سوداګرو د ګډې پانګونې پر پراختیا ټینګار وکړ
نوموړي، چې د افغانستان ـ ایران د ګډې خونې د پلاوي پر مشرۍ په دې غونډه کې ګډون کړی و، د افغانستان او ایران ترمنځ تاریخي، فرهنګي او ژبنیو اړیکو ته په نغوته کې ویلي، چې دا اړیکې باید پر اغېزناکو اقتصادي همکاریو بدلې شي.
د افغانستان ـ ایران د ګډې خونې مشر کمالالدین توحید د ایران د البرز ولایت په اقتصادي غونډه کې ویلي، چې د دودیزې سوداګرۍ پر ځای باید د دواړو هېوادونو ترمنځ د ګډو پانګونو او اوږدمهاله اقتصادي همکاریو پړاو پیل شي.
نوموړي، چې د افغانستان ـ ایران د ګډې خونې د پلاوي پر مشرۍ په دې غونډه کې ګډون کړی و، د افغانستان او ایران ترمنځ تاریخي، فرهنګي او ژبنیو اړیکو ته په نغوته کې ویلي، چې دا اړیکې باید پر اغېزناکو اقتصادي همکاریو بدلې شي.
کمالدین توحید زیاته کړې، افغانستان اوس د بهرنیو پانګوالو لپاره مناسب فرصتونه برابر کړي او ایراني پانګوال، په ځانګړي توګه د البرز ولایت سوداګر او صنعتکاران، کولی شي د ګډو پروژو او سترو اقتصادي طرحو له فرصتونو ګټه واخلي.
په دې غونډه کې د ایران او افغانستان د سوداګریزو خونو استازو، صنعتکارانو، سوداګرو او پانګوالو ګډون کړی و.
د دې غونډې ګډونوالو د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي همکاریو د پراختیا، ګډو پانګونو او سوداګریزو راکړو ورکړو د زیاتوالي پر اړتیا ټینګار کړی دی.
-
تازه خبرونه2 days agoد افغانستان بانک ویزهکارت او نوی«حسابپی » کاریال نندارې ته وړاندې کړ
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoپر بېړیو تازه بریدونه؛ د ایران او امریکا خبرې بیا له خنډ سره مخ شوې
-
تازه خبرونه3 days agoد اوبو کمښت او بېسارې تودوخې پر کرنې فشار زیات کړی – افایاو
-
تازه خبرونه4 days agoپه بغلان کې د اوبو پر سر شخړه؛ څلور کسان ووژل شول
-
تازه خبرونه3 days agoمولانا فضل الرحمن په اسلامآباد کې د افغانستان سفارت جوړېدونکو مراسمو ته وبلل شو
-
لوبی3 days agoافغان کرکټ لوبډلې د نوې ریکارډ پر ثبتولو له ایرلینډ څخه د یو ورځنۍ سیالیو لړۍ وګټله
-
نړۍ5 days agoد کولمبیا په لويدیځ کې د زورورې زلزلې له کبله ۱۱۱ کسان وژل شوي
-
نړۍ5 days agoټرمپ د ایران د ګواښ له کبله په بله الوتکه کې له ترکیې څخه پټ وتلی و- واشنګټن پوسټ
