تازه خبرونه
په چین کې د شانګهای دوه ورځنۍ سرمشریزه جوړه شوه
دغه راز د افغانستان کړکېچ د شانګهای همکاریو ټولنې د سرمشریزې یوه له مرکزي مسلو څخه پاتې دی؛ داسې، چې په وروستیو کلونو کې د دې ټولنې د اجنډا یوه برنه وه؛ خو تر اوسه پورې هیڅ باوري حل ورته وړاندې شوی ندی.
د ۲۰۲۵ کال د شانګهای د همکاریو ټولنې سرمشریزه( د سنبلې له نهمې تر لسمې / د اګست له یودېرشمې د سپټمبر تر لومړې ) د چین په تیانجین کې پیل شوه.
دا سرمشریزه پر لاندې موضوعات راڅرخيږي:
– د سیمهییزې همکارۍ پیاوړتیا: له نړیوالو ننګونو سره د مبارزې لپاره پر بشپړ یووالي راڅرخېدل
– تلپاتې او لوړ کیفیت لرونکې پرمختیا: په سیمه کې د همغږۍ او پرلهپسې اقتصادي ودې پر لوري حرکت
– سیمهییز امنیت او ثبات: د ګډو ګواښونو پروړاندې د تګلارو ارزونه او د امنیتي جوړښتونو پیاوړتیا
– څو اړخیزه پالنه او نړیوال عدالت: د عدالت، متقابل درناوي او نه تسلط پر بنسټ له نړیوال نظم ملاتړ
– د چین “پېنځه ګډ کوره” نوښت: د یووالي، سولې، پرمختګ، ښه ګاونډیتوب او عدالت لپاره د کورونو ګډون
دغه راز د افغانستان کړکېچ د شانګهای همکاریو ټولنې د سرمشریزې یوه له مرکزي مسلو څخه پاتې دی؛ داسې، چې په وروستیو کلونو کې د دې ټولنې د اجنډا یوه برنه وه؛ خو تر اوسه پورې هیڅ باوري حل ورته وړاندې شوی ندی.
پر افغانستان د اسلامي امارت له واکمنېدو سره دا کړکېچ نور هم پېچلی شوی؛ ځکه، چې د شانګهای همکاریو ټولنې ډېرو غړو هېوادونو د اسلامي امارت د واکمنۍ د امنیتي اغېزو او افغانستان ته د سیمهییزو او افغان ترهګرو د بېرته راستنېدو د خطر په اړه، اندېښنې څرګندې کړې دي.
د دې اندېښنو یوه روښانه بېلګه په کابل کې د چین، پاکستان او اسلامي امارت د بهرنیو چارو وزیرانو ترمنځ په وروستۍ درې اړخیزه غونډه کې لیدل کېدی شي؛ یوه غونډه، چې په بشپړه توګه په افغانستان کې د ترهګرو ډلو له مخ پر زیاتېدونکي نفوذ څخه د راپورته شويو ناندرو او اندېښنو اغېزمنه او د اسلامي امارت تمې یې پوره نکړې.
دغو اندېښنو ته پر پاملرنه په چین کې د شانګهای همکاریو ټولنې سرمشریزه به پرته له شکه د غړو هېوادونو د ګډو اندېښنو او ناندرو د تکرار لپاره یوه مناسبه هڅه وي. په هرحال د افغانستان د مسلې له اهمیت سره – سره به د دې هېواد هیڅ استازی په دې دوه ورځنۍ غونډه کې ګډون ونلري.
له دې حقیقت سره – سره، چې د دې ټولنې د ځینو اصلي غړو په ګډون روسیې او چین له اسلامي امارت سره پراخې اړیکې ټینګې کړې دي او مسکو ان د اسلامي امارت حاکمیت پر رسمیت پېژندلی دی.
له همدې کبله تمه وه، چې اسلامي امارت به په دې غونډه کې ګډون وکړي او یا د څارونکي غړي په توګه د افغانستان څوکۍ ترلاسه کړي، چې د افغانستان د امنیت په اړه د دې هېوادونو اندېښنو ته مستقیم ځواب ووایي.
د اقتصاد وزارت مسلکي مرستیال عبداللطیف د شانګهای همکاریو ټولنه په سیمه کې یو مهمه ټولنه ګڼي او ټینګار کوي، چې د دې ټولنې په غونډو کې د افغانستان حضور کولی شي د افغانستان د سوداګرۍ، اقتصاد او ټرانزیټ په اړه مثبت اغېز رامنځته کړي.
افغانستان د ۲۰۱۲ کال په جون کې د شانګهای همکاریو ټولنې څارونکی غړی شو؛ خو د جمهوري رژیم له نسکورېدو وروسته دا غړیتوب له تېرو څلور کلونو راپدېخوا غیرفعال دی.
ځینې کارپوهان پدې باور دي، چې غونډې ته د اسلامي امارت د استازو د نهبللو یو دلیل د امریکا مخالفت او له امنیت شورا څخه د اسلامي امارت د چارواکو د بهرنیو سفرونو د مخنیوي لپاره د وسیلې په توګه کار اخیستل دي. دغه راز دوی په دې برخه کې اسلام آباد ته د امیر خان متقي د سفر لغوه کول او له امنیت شورا څخه د هند د غوښتنې بېرته اخیستل، چې د اسلامي امارت بهرنیو چارو وزیر ته د نوي ډیلي سفر لپاره اجازه ورکړي؛ پر ګوته کوي.
تازه خبرونه
د افغانستان د سوداګرۍ وزیر په ترمذ کې د ازبکستان د لومړي وزیر له مرستیال سره ولیدل
په دې لیدنه کې، چې د ترمذ په سوداګریز مرکز کې ترسره شوې؛ دواړو لوریو د برښنا، کانونو او کرنې په برخو کې د همکاریو په اړه بحث او خبرې کړې دي.
د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي په ترمذ ښار کې د ازبکستان د لومړي وزیر له مرستیال جمشید خواجهیوف سره وکتل او د دواړو هېوادونو ترمنځ یې د اقتصادي همکاریو او ګډې پانګونې پر پراختیا خبرې وکړې.
په دې لیدنه کې، چې د ترمذ په سوداګریز مرکز کې ترسره شوې؛ دواړو لوریو د برښنا، کانونو او کرنې په برخو کې د همکاریو په اړه بحث او خبرې کړې دي.
ازبک چارواکو په افغانستان کې د پانګونې لپاره خپله لېوالتیا څرګنده کړه او افغان پلاوي د ازبکستان له چمتووالي هرکلی وکړ او د اقتصادي همکاریو او ګډې پانګونې د پراختیا لپاره یې د اړینو آسانتیاوو پر برابرولو ټینګار وکړ.
په دې لیدنه کې د بلخ والي محمد یوسف وفا او په تاشکند کې د افغانستان سفیر عبدالغفار بحر هم ګډون کړی و.
د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو د پراختیا په اړه د دواړو هېوادونو د چارواکو ترمنځ له دې مخکې هم ورته خبرې شوې دي.
تازه خبرونه
«غیرشرعي» غوښتنې نهمنو- د اسلامي امارت رهبر
د کندهار د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست د خبرپاڼې له مخې؛ شیخ هبةالله آخوندزاده دا څرګندونې د شنبې پر ماښام( د زمري څلیریشتمه ) د کندهار په نظامي هوايي ډګر کې یوې غونډې ته کړې دي.
د اسلامي امارت رهبر شیخ هبةالله آخوندزاده وايي، «غیرشرعي» غوښتنو ته به مثبت ځواب ورنهکړي او د «ناوړه فرمایشونو» پر ځای د خلکو الهي او دیني حقونو ته ژمن دی.
د کندهار د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست د خبرپاڼې له مخې؛ شیخ هبةالله آخوندزاده دا څرګندونې د شنبې پر ماښام( د زمري څلیریشتمه ) د کندهار په نظامي هوايي ډګر کې یوې غونډې ته کړې دي.
هغه یو ځل بیا پر یووالي او اطاعت ټینګار کړی او له خلکو یې غوښتي؛ د هغه څه تر اغېز لاندې رانشي، چې نوموړي د «دښمنانو ناسم تبلیغات» بللي دي.
نوموړي له خلکو وغوښتل، چې د اسلامي نظام ملاتړ وکړي، د دغه نظام د مخالفانو پر تبلیغاتو ونهغولېږي او د دیني عالمانو او مشرانو درناوی وکړي.
هغه پر یووالي، اتفاق، ورورولۍ او اطاعت هم ټینګار وکړ.
په دې غونډه کې د کندهار ولایت یو شمېر لوړپوړو ملکي او پوځي چارواکو هم ګډون کړی و.
ویل کیږي، چې د غونډې په پای کې د اسلامي امارت د امنیتي او دفاعي ځواکونو رسمګذشت هم ترسره شو او پرمختللې پوځي وسلې او تخنیکي وسایط نندارې ته وړاندې شول.
تازه خبرونه
ایران کولی شي په افغانستان کې له مهمو اقتصادي فرصتونو ګټه واخلي – عراقچي
دغه راز هغه د ایران او افغانستان ترمنځ روغتیايي ګرځندوی ظرفیتونو ته د نغوتې پر مهال ویلي: د ایران بهرنیو چارو وزارت د افغان وګړو لپاره د ویزو په صادرولو کې کوم خنډ نهلري او چمتو دی، چې د روغتیايي ګرځندوی لپاره د ویزو د ورکړې بهیر آسانه کړي.
د ایران بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي ګاونډ هېوادونه د بندیزونو په شرایطو کې د دغه هېواد له مهمو اقتصادي ظرفیتونو څخه بللي او د اقتصادي او سیمهییزو همکاریو پر پراختیا یې ټینګار کړی دی.
عراقچي د رضوي خراسان ولایت د ګرځندوی او لاسي صنایعو د پانګهوالو په ځانګړې غونډه کې ویلي، چې ګاونډ هېوادونه په اوسنیو شرایطو کې د ایران په بهرنۍ تګلارې او اقتصادي همکاریو کې د دغه هېواد «تر ټولو ستر فرصت» بلل کېږي.
دغه راز هغه د ایران او افغانستان ترمنځ روغتیايي ګرځندوی ظرفیتونو ته د نغوتې پر مهال ویلي: د ایران بهرنیو چارو وزارت د افغان وګړو لپاره د ویزو په صادرولو کې کوم خنډ نهلري او چمتو دی، چې د روغتیايي ګرځندوی لپاره د ویزو د ورکړې بهیر آسانه کړي.
عراقچي زیاته کړې؛ د روغتیايي ګرځندوی لپاره باید ځانګړي سیسټمونه او روښانه بهیرونه رامنځته شي، چې وړ کسان وکولی شي پر ډېرو آسانیو ایران ته ولاړ شي او د بهرنیو چارو وزارت هم په دې برخه کې همکارۍ ته چمتو دی.
د ایران بهرنیو چارو وزیر همداراز د اقتصادي ستونزو د اواري لپاره د ولایتونو پر واکونو د زیاتولو ټینګار کړی او څرګندوي؛ د دغه هېواد ولسمشر هم د ولایتونو د واکونو پر پراخولو ټینګار کوي، چې ستونزې په سیمهییزه کچه په چټکۍ او د ښه پوهاوي له مخې اوارې شي.
عراقچي د«ولایتي ډیپلوماسۍ» تجربې ته په نغوته کې ویلي، چې د ایران او ګاونډ هېوادونو ترمنځ په سرحدي سیمو کې پر ولایتي کچه آسانه او چټکې اوارېدای شي.
هغه زیاته کړې، که د رضوي خراسان او افغانستان ترمنځ پر پوله کومه ستونزه رامنځته شي؛ د دواړو خواوو د سیمهییزو چارواکو له لارې یې اوارول کابل او تهران ته د موضوع له لېږدولو او د دواړو پلازمېنو ترمنځ د خبرو له پیلولو آسانه کېدای شي.
-
تازه خبرونه3 days agoد افغانستان بانک ویزهکارت او نوی«حسابپی » کاریال نندارې ته وړاندې کړ
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoپر بېړیو تازه بریدونه؛ د ایران او امریکا خبرې بیا له خنډ سره مخ شوې
-
تازه خبرونه4 days agoپه بغلان کې د اوبو پر سر شخړه؛ څلور کسان ووژل شول
-
تازه خبرونه4 days agoد اوبو کمښت او بېسارې تودوخې پر کرنې فشار زیات کړی – افایاو
-
تازه خبرونه3 days agoمولانا فضل الرحمن په اسلامآباد کې د افغانستان سفارت جوړېدونکو مراسمو ته وبلل شو
-
لوبی3 days agoافغان کرکټ لوبډلې د نوې ریکارډ پر ثبتولو له ایرلینډ څخه د یو ورځنۍ سیالیو لړۍ وګټله
-
تازه خبرونه2 days agoتاجکستان له هوايي حریم څخه د سرغړونې له کبله افغانستان ته اعتراضي یادښت واستاوه
-
څار5 days agoڅار: د پېنځمې کلیزې لپاره د اسلامي امارت چمتووالی
