Connect with us

تازه خبرونه

ښکېل اړخونه دې د ملکي خلکو خوندیتوب ته لومړیتوب ورکړي- ملګري ملتونه

خپور شوی

د

ملګرو ملتونو یو خل بیا له ښکېلو اړخونو وغوښتل، چې د ملکیانو خوندیتوب ته لومړیتوب ورکړي او خپلمنځي خبرې پیل کړي.

د ملګرو ملتونو د تازه راپور له مخې، چې نن خپور شوی ښيي، چې: د ۲۰۲۰ کال په لومړیو ۶ میاشتو کې ۳۴۵۸ ملکي وګړیو ته مرګ و ژوبله اوښتې، چې۱۲۸۲وژل شوي او ۲۱۷۶ نور ټپیان دي. دغه راز د تاوتریخوالي کچه کله لوړه او کله هم کښته شوې او په افغانستان کې یې ملکیان اغېزمن کړي.

دا پداسې حال کې ده، چې د ملکي تلفاتو شمېر د ۲۰۱۹ کال د لومړیو شپږ میاشتو په پرتله ۱۳سلنه کمښت ښیي او د افغانستان روانه جګړه د نړۍ په کچه د ملکي وګړیو لپاره ترټولو وژونکې اوږده جګړه پاتې شوې ده.

د یوناما په راپور کې راغلي؛ دا باید په پام کې ونیول شي، چې د افغان ملي امنیتي ځواکونو او طالبانو لخوا د رامنځته شويو ملکي تلفاتو په کچه کې لږوالی ندی راغلی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) د خپاره شوي راپور له مخې؛ د ملکي وګړیو د تلفاتو د ټیټ شمېر اصلي لامل د نړیوالو پوځي ځواکونو او د داعش د خراسان څانګې د عملیاتو کموالی دی.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې دیبرا لاینز وايي: په داسې وخت کې، چې د افغانستان حکومت او طالبان د سولې خبرو اترو لپاره د ښې شسېبې سره مخ شوي، چې د خبرو میز ته سره راټول شي. تریخ حقیقت دا دی، چې جګړه هره ورځ په دوامداره توګه ملکي وګړیو ته لوی زیان اړوي.

میرمن لاینز، چې دیوناما مشره هم ده څرګندوي:  زه له ښکېلو اړخونو غوښتنه کوم، چې په راپور کې د مستند شویو ناوړه پېښو او زیانونو په اړه، چې د افغانستان خلکو ته اوړي غبرګون وښیېي او د وژنو د مخنیوي لپاره پریکنده اقدام وکړي او د خبرو میز ته حاضر شي.

د حکومت مخالف عناصر په دوامداره توګه د ملکي تلفاتو د ډېری برخې مسوول ګڼل کیږي. په داسې حال کې، چې یوناما طالبانو ته د منسوب شویو تلفاتو په برخه کې د اندېښنې وړ زیاتوالی مستند کړي، چې د فشاري تعبیه شویو چاودیدونکیو توکو، برمته کولو، ناوړه چلند او له پلټنو پرته سملاسي صحرایي اعدامونو له کبله رامنځته شوي. په ټولیز ډول ۵۸ سلنه ملکي مرګ و ژوبله د دولت ضد عناصرو له خوا رامنځته شوې، چې طالبان یې د ۱۴۷۳ (۵۸۰ وژل شوي او ۸۹۳ ټپیان) مسوول دي، چې د جنوري له لومړۍ نېټې د جون تر دېرشمې د ټولو تلفاتو ۴۳ سلنه جوړوي.

ملکي تلفات، چې افغان امنیتي ځواکونو ته منسوب شوي ۹ سلنه زیات شوي، چې په عمده توګه د هوایي بریدونو او د ځمکنیو شخړو پر مهال د نامستقیمو ډزو له کبله رامنځته شوي دي. د ۲۰۲۰ کال د لومړیو شپږ میاشتو په اوږدو کې د افغان امنیتي ځواکونو له خوا د هوایي بریدونو له امله ملکي تلفات د تېر کال د همدې مودې په پرتله درې برابره لوړ شوي. د کال په لومړۍ نیمایي کې افغان ملي امنیتي ځواکونه د ملکي وګړیو د ټولو تلفاتو د ۲۳ سلنې مرګ و ژوبلې ۷۸۹ (۲۸۱ وژل شوي او ۵۰۸ ټپیان) مسوول ګڼل شوي. دولت پلوه ځواکونه د تر ټولو زیاتو ماشومانو د مرګ لامل پاتې شوي دي.

یوناما د ۲۰۲۰ کال په دوه یمه ربع کې نړیوالو ځواکونو ته منسوب هیڅ ډول ملکي تلفات د روانې جګړې په لړ کې ندي ثبت کړي.

بیا هم ډېر ملکي تلفات د ځمکنیو نښتو له کبله رامنځته شوي، چې د تلفاتو دوه پر درې اکثریت جوړوي او لامل یې په ځانګړي توګه په ملکي میشتو سیمو کې غیر مستقیمې ډزې دي. په دوه یمه درجه کې ډېر ملکي تلفات د تعبیه شويو چاودیدونکیو توکو (ځانمرګي او نا ځانمرګي) د کارولو له کبله رامنځته شویدي، ورپسې هدفي وژنې راځي. یوناما په خاصه توګه په قصدي ډول د ملکیانو د هدف ګرځولو په اړه اندېښمنه ده، چې مذهبي مشران، روغتیايي کارکونکي، د عدلي او قضايي ادارو غړي، د مدني ټولنې فعالین، د غیرحکومتي سازمانونو کارکونکي او خبریالان په کې شامل دي.

ښځې او ماشومان په نامتناسب ډول د مخامخ او غیرمستقیمو وسلوالو جګړو د اغېزو له کبله متاثره شویدي، چې د ټولو ملکي تلفاتو څه باندې ۴۰ سلنه جوړوي. د کال په لومړیو شپږ میاشتو کې د جګړې له کبله ۳۹۷ ښځو ته تلفات رامنځته شوي (۱۳۸ وژل شوي او ۲۵۹ ټپیانې دي) او ۱۰۶۷ ماشومانو ته تلفات اوښتي(۳۴۰ وژل شوي او ۷۲۷ تپیان دي).

په راپور کې راغلي؛ ماشومان په افغانستان کې د ښکېلو غاړیو لخوا د کویډ – ۱۹ وبا پرمهال د جګړې لپاره د استخدام او کاریدلو له اړخه ډېر زیان منونکي دي.

راپور همدارنګه پر ملکیانو د وسلوالو جګړو دوامداره اغېز په ګوته کوي.

د یوناما لخوا نوې څارنه ښيي، چې د یوې پېښې له رامنځته کیدو اوونۍ او میاشتې وروسته قربانیان له فزیکي، عاطفي، رواني او مالي اړخه د زیاتو زیانونو له کبله ځوریږي او له بل پلوه یې له پراخو بشري حقونو څخه د ګټې پورته کولو وړتیا اغېزمنوي. د کوید -۱۹ وبا په پراخه کچه د قربانیانو د بېرته ښه کیدو وړتیا کمه کړې او دغه کار ښکېلې غاړې اړباسي، چې تاوتریخوالی همدا اوس کم کړي، د قربانیانو حقونه او اړتیاوې ومني او پوره یې کړي.

د یوناما د بشري حقونو د برخې مشرې فیونا فریزر ویلي: د هغو وګړیو او ټولنو تجربې، حقونه او اړتیا وې، چې د تاوتریخوالي له کبله اغېزمنې شوي باید د سولې د راتلونکیو خبرو د اصلي ټکو په توګه په پام کې ونیول شي .

د ۲۰۲۰ کال د لومړۍ نیمایي رپوټ دلته ولولئ: 

تازه خبرونه

سویډن د افغانستان د پخواني سفیر د پناه غوښتنه رد کړه؛ امریکا ته یې د لېږلو هڅه کوي

۷۷ کلن نویان د ۲۰۱۹ز.کال له نومبر څخه په سویډن کې د افغانستان د سفارت دنده لرله او د ۲۰۲۴ز.کال په وروستیو کې له هغې وروسته، چې اسلامي امارت د جولای پر یودېرشمه په اروپا کې د افغانستان د ۱۴ ډیپلوماټیکو استازولیو له‌خوا صادر شوي رسمي اسنادو د نه‌پېژنې اعلان وکړ؛ نوموړي خپله ډیپلوماټیکه دنده له لاسه ورکړه.

Published

on

 

د فرانسې« لومونډ» ورځپاڼې راپور ورکړی، چې سویډن په دې هېواد کې د افغانستان د پخواني سفیر عباس نویان د پناه غوښتنه رد کړې او غواړي هغه امریکا ته ولېږدوي.

۷۷ کلن نویان د ۲۰۱۹ز.کال له نومبر څخه په سویډن کې د افغانستان د سفارت دنده لرله او د ۲۰۲۴ز.کال په وروستیو کې له هغې وروسته، چې اسلامي امارت د جولای پر یودېرشمه په اروپا کې د افغانستان د ۱۴ ډیپلوماټیکو استازولیو له‌خوا صادر شوي رسمي اسنادو د نه‌پېژنې اعلان وکړ؛ نوموړي خپله ډیپلوماټیکه دنده له لاسه ورکړه.

د« لومونډ» د راپور له مخې، نویان اوس له معتبر اقامتي اسنادو پرته له خپلې مېرمنې سره د سویډن په جنوبي ښار هلسینګبورګ کې ژوند کوي او د ایستلو له ګواښ سره مخ دی.

نویان په سویډن کې د افغانستان د سفیر له ټاکل کېدا مخکې له ۲۰۰۵ز.کال څخه تر ۲۰۱۰ ز.کال پورې په کابل کې د افغانستان د پارلمان د غړي دنده ترسره کړې وه.

نوموړی له پارلماني دندې مخکې په امریکا کې هم اوسېدلی دی.

#آریانا‌نیوز #افغانستان #سویډن #عباس‌نویان #پناه‌غوښتنه #امریکا

Continue Reading

تازه خبرونه

افغانان په ملګرو ملتونو کې د غړیتوب اتیایمه کلیزه نمانځي؛ له پیله تر دې دمه د استازولۍ پر څوکۍ روان اختلاف

افغانستان په ۱۹۴۶ز.کال کې د ملګرو ملتونو د غړي هېواد په توګه ومنل شو. هغه مهال په امریکا کې د افغانستان استازي عبدالحسین عزیز په ملګرو ملتونو کې د دغه هېواد د غړیتوب سند لاسلیک کړ. همدارنګه محمدکبیر لودین د ملګرو ملتونو په ټولنه کې د افغانستان لومړني استازی ومنل شو، چې د غړیتوب په لومړیو کلونو کې یې دې ټولنې ته خپل اعتبارلیک وړاندې کړ.

Published

on

 

افغانان نن( پنجشنبه د لړم اته‌ویشتمه / د نومبر نولسمه) په ملګرو ملتونو کې د خپل رسمي غړیتوب اتیایمه کلیزه نمانځي. افغانستان په ۱۹۴۶ز. کال کې د ملګرو ملتونو غړی شوی دی.

افغانستان په ۱۹۴۶ز.کال کې د ملګرو ملتونو د غړي هېواد په توګه ومنل شو. هغه مهال په امریکا کې د افغانستان استازي عبدالحسین عزیز په ملګرو ملتونو کې د دغه هېواد د غړیتوب سند لاسلیک کړ. همدارنګه محمدکبیر لودین د ملګرو ملتونو په ټولنه کې د افغانستان لومړني استازی ومنل شو، چې د غړیتوب په لومړیو کلونو کې یې دې ټولنې ته خپل اعتبارلیک وړاندې کړ.

په تېرو اتیا کلونو کې افغانستان له پراخو سیاسي بدلونونو سره-سره خپل غړیتوب ساتلی؛ خو په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ د څوکۍ پر سر اوس هم اختلاف روان پاتې دی.

په دې اته لسیزو کې افغانستان له پراخو سیاسي بدلونونو سره ـ سره په ملګرو ملتونو کې له شاهي نظام له پای ته رسېدا او د شوروي اتحاد له یرغل څخه نیولې تر کورنیو جګړو، د اسلامي امارت د دوه پېره واکمنۍ او د ۲۰۲۱ز.کال د اګست پر مهال د جمهوري نظام تر سقوط پورې خپل غړیتوب ساتلی دی.

په دې موده کې افغان ډیپلوماټانو د سولې، امنیت، پراختیا او بشري حقونو په اړه په نړیوالو ناستو او خبرو کې ونډه اخیستې ده. په دې لړ کې عبدالرحمن پژواک له ۱۹۵۸ز.کال څخه تر ۱۹۷۹ز.کال پورې په ملګرو ملتونو کې د افغانستان دایمي استازی و او په ۱۹۶۶ز. کال کې د دې ټولنې د عمومي غونډې د یوویشتمې غونډې د مشر په توګه وټاکل شو. همدارنګه عادله راز په ۲۰۱۹ز.کال کې د افغانستان لومړنۍ ښځینه دایمي استازې شوه. ثریا دلیل هم له ۲۰۱۵ څخه تر ۲۰۱۹ز. کال پورې په ژنیو کې د افغانستان دایمي استازې وه.

د ۲۰۲۱ز.کال د اګست له سیاسي بدلونونو وروسته په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ موضوع نوي پړاو ته دننه شوه؛ غلام‌محمد اسحاق‌زي، چې هغه مهال د افغانستان دایمي استازی و د جمهوري نظام له سقوط وروسته په لومړیو میاشتو کې پر خپله دنده پاتې و او وروسته نصیراحمد فایق د ۲۰۲۱ز.کال په ډسمبر کې د افغانستان د استازولۍ چارسمبالي شو. په ژنیو کې هم نصیراحمد اندیشه د افغانستان پر استازیتوب خپلې هڅې روانې ساتلې دي.

اسلامي امارت په ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ خپل استازي ته د سپارلو غوښتنه وکړه؛ خو د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې د اعتبارلیکونو کمیټې تر اوسه د سیالو اعتبارلیکونو په اړه وروستۍ پرېکړه نه‌ده کړې او د تېر حکومت له‌خوا معرفي شوي استازي اوس هم د افغانستان د استازولۍ په څوکۍ کې پاتې دي.

دغه راز په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د رایې حق له ۲۰۲۴ز.کال راپدېخوا د کلني غړیتوب د فیس د نه‌ورکړې له کبله ځنډول شوی دی. د افغانستان اوسنۍ استازولۍ د اسلامي امارت مالي سرچینو ته لاسرسی نه‌لري او د دغه هېواد د غړیتوب د پاتې پورونو ورکړه هم نه‌ده حل شوې.

ملګري ملتونه او د هغوی اړوند بنسټونه هم د افغانستان په بېلابېلو برخو کې فعالیت کوي.

دغه بنسټونه د بشري مرستو، روغتیا، زده‌کړو، پراختیا، بشري حقونو او د نړیوالو مرستو د همغږۍ په برخو کې کار کوي. په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي( یوناما) ماموریت په ۲۰۰۲ز.کال کې رامنځته شو او اوس هم د سیاسي تعامل، د بشري حقونو د وضعیت د څارنې او له نړیوالو شریکانو سره د همغږۍ په برخو کې فعالیت کوي.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د غړیتوب له ۸۰ کلونو تېرېدا سره – سره اوس هم افغانستان د دې ټولنې غړی دی؛ خو د اوسني حکومت د استازولۍ او په عمومي غونډه کې د افغانستان د رایې حق موضوعات له هغو ناحل شویو ننګونو څخه دي، چې د افغانستان او دې نړیوال بنسټ ترمنځ په اړیکو کې پاتې دي.

#آریانا‌نیوز #افغانستان #ملګري‌ملتونه #غړیتوب #یوناما #اسلامي‌امارت #استازولي #بشري‌حقونه

Continue Reading

تازه خبرونه

اسلامي امارت په افغانستان کې د داعش خراسان د پیاوړتیا په اړه د ملګرو ملتونو اندېښنه رد کړه

مجاهد ویلي، چې افغانستان پیاوړي ځواکونه لري او اجازه نه‌ورکوي، چې بهرنۍ ډلې په هېواد کې پیاوړې شي او یا د افغانستان او نورو هېوادونو امنیت له ګواښ سره مخ کړي.

Published

on

 

د اسلامي امارت ویاند ذبیح‌الله مجاهد په افغانستان کې د داعش خراسان د وړتیاوو د زیاتېدا په اړه د ملګرو ملتونو د چارواکو اندېښنه رد کړې او دغه اندېښنې یې پر ناسمو معلوماتو ولاړې بللې دي.

مجاهد ویلي، چې افغانستان پیاوړي ځواکونه لري او اجازه نه‌ورکوي، چې بهرنۍ ډلې په هېواد کې پیاوړې شي او یا د افغانستان او نورو هېوادونو امنیت له ګواښ سره مخ کړي.

د اسلامي امارت دغه غبرګون له هغې وروسته څرګند شوی، چې د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې په چارو کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال الکساندر زویوف د داعش خراسان د وړتیاوو د زیاتېدا او پرمختللو تجهیزاتو ته، چې بې‌پیلوټه الوتکې هم په کې دي؛ د داعش د لاسرسي په اړه اندېښنه څرګنده کړې وه.

Continue Reading
Advertisement

Trending

Copyright © 2026 Ariana News. All rights reserved!