نړیوال بانک په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د خوړو او کرنې د نظامونو اصلاح او بدلون کولی شي په افغانستان کې د خوړو خوندیتوب د پام وړ ښه کړي، کاري فرصتونه رامنځته کړي او د هېواد اقتصادي مقاومت پیاوړی کړي.

په راپور کې راغلي، چې افغانستان، پاکستان، منځنی ختیځ او شمالي افریقا له اقلیمي بدلون، د اوبو له کمښت، جګړو او د خوارځواکۍ له زیاتېدا سره مخ دي. اوس‌مهال په دې سیمه کې له هرو شپږ کسانو یو یې خوړو ته خوندي لاسرسی نه‌لري او ۴۲ سلنه خلک روغتیایي خوړو د برابرولو وس نه‌لري.

د راپور له مخې، تر ۲۰۵۰ زېږدیز کال پورې به د خوړو غوښتنه ۶۷ سلنه لوړه شي.

راپور ګواښ کړی، چې د اقلیمي بدلون، د اوبو کمښت او جګړو له کبله د خوړو ناامني مخ پر زیاتېدا ده او دغو عواملو د کرنې پر سکټور سخت فشارونه وارد کړي دي.

نړیوال بانک ټینګار کړی، چې د خوړو خوندیتوب یوازې د کرنیز تولید پر زیاتولو نه ډاډمنیږي، بلکې د خوړو د ټول نظام له تولید څخه تر لګښت پورې هر اړخیزې اصلاحات غواړي. په دغو اصلاحاتو کې د اکمالاتي ځنځیر پیاوړتیا، د خوړو د ضایعاتو کمول، د زېرمه کولو او لېږد رالېږد ښه کول او د اقلیمي بدلون پر وړاندې د مقاومې کرنې لپاره پانګونه شامله ده.

د راپور له مخې، د خوړو او کرنې نظامونه اوس هم د سیمې په اقتصاد کې مهم رول لري او د کرنې، ټرانسپورټ، پروسس او خوراکي خدمتونو په برخو کې یې میلیونونه کاري فرصتونه رامنځته کړي دي.

نړیوال بانک د راپور له مخې، د کرنې او د خوړو د نظام اصلاحات کولی شي د بېوزلۍ په کمولو، د تغذیې په ښه کولو او په ځانګړي ډول د ځوانانو او د کلیوالو سیمو د اوسېدونکو لپاره د کاري فرصتونو په رامنځته کولو کې مهم رول ولوبوي.

د روغتیا نړیوالې ټولنې(WHO)  سیمه‌ییز دفتر مشرې حنان بلخي، د افغانستان له روغتیايي سکټور سره د دې ټولنې د پرله‌پسې همکاریو ډاډ ورکړ.

د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، ډاکټر حنان بلخي دا څرګندونې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي سره په کتنه کې وکړې، چې د ګیټس بنسټ رییس، د سعودي پاچا سلمان د بشري بنسټ مسوول، د یونیسف د سیمه‌ییز دفتر رییس او د متحده عربي اماراتو او قطر سفیرانو هم په کې ګډون درلود.

ډاکټر حنان بلخي پولیو یوه نړیواله اندېښنه وبلله او د دغې ناروغۍ د له منځه وړلو لپاره یې د پولیو ضد کمپاینونو په بریالي پلي کېدا کې د اسلامي امارت د ملاتړ غوښتنه وکړه.

دغه راز د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیرخان متقي له روغتیايي همکاریو هرکلی وکړ او له پولیو ضد کمپاینونو څخه یې خپل بشپړ ملاتړ اعلان کړ.

هغه د عامې روغتیا د نظام پر پیاوړتیا د سرطان ناروغانو لپاره د تشخیص او درملنې د پرمختللو مرکزونو پر جوړېدا، د روغتیايي مرکزونو پر تجهیز او د طبي پرسونل د ظرفیت پر لوړولو ټینګار وکړ.

متقي ویلي، چې روغتیا، سوداګري او بشري چارې باید له سیاسي ملاحظاتو جلا وساتل شي، چې نړیوالې مرستې او روغتیايي خدمتونه په عادلانه او اغېزمن ډول اړمنو خلکو ته ورسېږي.

نن (یکشنبه د چنګاښ څوارلسمه) د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام رییس الکسانډر ډي کرو او د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمیشنر برهم صالح کابل ته راورسېدل.

د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د څرګندونو له مخې، د دغه وزارت مسلکي مرستیال عبدالرحمن راشد، د کابل په نړیوال هوايي ډګر کې د ملګرو ملتونو د دغو دوه لوړپوړو چارواکو هرکلی وکړ.

عبدالرحمن راشد په دې کتنه کې ویلي، چې د ملګرو ملتونو د چارواکو میداني حضور او له خلکو سره مستقیمې لیدنې د افغانستان د وضعیت په اړه تر لیکلو راپورونو بشپړ انځور وړاندې کوي.

هغه زیاته کړې؛ میلیونونه افغانان له کلونو راپدېخوا له خپل هېواده بهر ژوند کوي، خو اوس یې هم له افغانستان سره خپلې اړیکې ساتلې دي.

نوموړي زیاته کړې، د کډوالو ستونزو ته رسېدنه او د مناسبو حل‌لارو موندل د انساني کرامت په ساتنه او د هغوی د ژوند د وضعیت په ښه‌والي کې مهم رول لري.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمیشنر برهم صالح ویلي، چې افغانستان ته د ده د سفر موخه له نیږدې څخه د خلکو د ستونزو ارزونه او ورته رسېدنه ده.

هغه زیاته کړه، چې د ۲۰۲۳ز.کال له پیله تر اوسه شاوخوا شپږ میلیون افغانان هېواد ته راستانه شوي، چې د څرګندونو له مخې یې دا په نړۍ کې بې‌سارې کچه ده.

هغه د افغانستان له خلکو د ملګرو ملتونو پر دوامدار ملاتړ او د بشري مرستو پر دوام هم ټینګار وکړ.

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام رییس الکسانډر ډي کرو ویلي، چې ملګري ملتونه په افغانستان کې فعال حضور لري او د پراختیا، روغتیا او بشري مرستو په برخو کې به له افغانانو خپل ملاتړ روان وساتي.

هغه دا هم ویلي، چې د افغانانو لپاره د ډېرو کاري فرصتونو د برابرولو په برخه کې به خپلو هڅو ته دوام ورکړي.

د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت ویلي، چې دغه سفر د افغانستان د اقتصادي او بشري ننګونو پر وړاندې له افغانانو سره د نړیوالې ټولنې د ژمنتیا څرګندونه کوي.

د ملګرو ملتونو د څرګندونو له مخې، د دې درې ورځني سفر موخه د راستنېدونکو، بې‌ځایه شویو او بشري اړتیاوو د وضعیت ارزونه ده.