نړۍ
جاپان د شمالي کوریا بالاستیک توغندي توغول وغندل
شمالي کوریا د یکشنبې پر ورځ له هغې وروسته، چې د جنوبي کوریا او امریکا ګډ پوځي تمرینونه پای ته ورسېدل؛ له خپل ختیځ ساحل څخه د بحر پر لوري اته لنډ واټن ویشتونکي بالاستیک توغندي وتوغول.
ویل کیږي، چې په دې دوه اړخیزو روزنیزو هڅو کې له څلور کلن ځنډ وروسته یوې امریکايي الوتکې وړونکې بېړۍ هم ګډون کړی و
د جنوبي کوریا د ګډو ځواکونو لوی درستیز وايي، د شمالي کوریا د پلازمېنې پیونګ یانګ له سنان سیمې څخه لږ تر لږه اته توغندي توغول شوي دي.
د جاپان دفاع وزیر نوبو کیشي هم ویلي، چې شمالي کوریا څو توغندي توغولي او دا عمل یې د زغملو وړ ندی.
هغه په یوه لنډه وینا کې وویل؛ لږ تر لږه یو توغندی یو متغیر ټیکری لري او دا په ګوته کوي، چې د توغندیو د دفاع د مخنیوي پر وړتیاوو سمبال هم دي.
د متحده ایالاتو د هند – پاسیفیک قومندانۍ په ډاګه کړې، چې د شمالي کوریا د څو بالاستیک توغندیو ازمایښت بې ثباتې پر ګوته کوي؛ خو دا پېښه سمدستي ګواښ نکوي.
شمالي کوریا تر اوسه د دې توغندي د توغولو په اړه څه ندي ویلي؛ خو مایکل ډیوټسمن ویلي؛ داسې بریښي، چې دا د شمالي کوریا لخوا د پوځي روزنې یوه برخه وي.
تېره اوونۍ امريکا پر شمالي کوريا د بالاستيک توغنديو د آزموينې له کبله د ملګرو ملتونو لخوا د نورو بنديزونو غوښتنه وکړه؛ خو چين او روسيې دا وړانديز ويټو او د لومړي ځل لپاره يې د شمالي کوريا په اړه د ملګرو ملتونو امنيت شورا ووېشله. کله، چې په ۲۰۰۶ کال کې دغه هېواد ته سزا ورکول پيل شول؛ شمالي کوریا خپله لومړنۍ اټومي آزموینه وکړه.
په دې وروستیو اوونیو کې شمالي کوریا د خپلو تر ټولو د لوی بین البراعظمي بالاستیک توغنديو (ICBM) په ګډون یو لړ توغندي آزمویلي دي.
شمالي کوریا خپله وروستۍ آزموینه د مې پر پېنځه ویشتمې هغه مهال تر سره کړه، چې د امریکا ولسمشر جو بایډن د آسیا سفر پای ته رسولی و.
د سویلي کوریا د ګډو ځواکونو لوی درستیز ویلي؛ د سې شنبې پر ورځ د جنوبي کوریا او امریکا کښتیو د جاپان د اوکیناوا ټاپو ته نږدې په نړیوالو اوبو کې درې ورځنۍ پوځي روزنه پای ته ورسوله، چې د هوايي دفاع، د کښتۍ ضد، د اوبتل ضد او د سمندري خنډونو عملیات په کې نندارې ته وړاندې شول.
په دې روزنه کې د یو ایس ایس رونالډ ریګن د۱۰۰۰۰۰ ټنه اټومي ځواک وړ الوتکه وړونکې بېړۍ، له نورو لویو جنګي بېړیو په ګډون ښکاره شوې دي.
د سویلي کوریا ولسمشر یون سوک یول، چې د می پر ۱۰ نېټه یې دنده پیل کړه، له بایډن سره هوکړه وکړه، چې د شمالي کوریا د مخنیوي لپاره دوه اړخیزه پوځي زوزنه زیاته کړي.
شمالي کوریا د ډیپلوماسۍ په اړه پر خبرو سربیره د پیونګ یانګ په وړاندې د واشنګټن پرلپسې دښمني او روزنیزې هڅې د نیوکې وړ بولي، چې مخه یې باید نیول شوې وای.
نړۍ
امریکا به له ایران څخه غني شوي یورانیم ترلاسه کړي – ټرمپ
په سپینهماڼۍ کې له یوې غونډې څخه د وتلو پر مهال خبریالانو ته وویل: « مونږ به هغه ترلاسه کړو.» دغه څرګندونې په داسې حال کې شوي، چې دواړه هېوادونه اوس هم په سیمه کې د شخړو د پای ته رسولو لپاره د وروستۍ هوکړې په لټه کې دي.
د چارشنبې پر ورځ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې امریکا به د هوکړې د هلو ځلو په چوکاټ کې له ایران څخه غني شوي یورانیم ترلاسه کړي.
په سپینهماڼۍ کې له یوې غونډې څخه د وتلو پر مهال خبریالانو ته وویل: « مونږ به هغه ترلاسه کړو.» دغه څرګندونې په داسې حال کې شوي، چې دواړه هېوادونه اوس هم په سیمه کې د شخړو د پای ته رسولو لپاره د وروستۍ هوکړې په لټه کې دي.
د راپورونو له مخې، د امریکا د فشارونو یو مهم هدف دا دی، چې ایران اټومي وسلو ته له لاسرسي راوګرځوي.
ویل کېږي، چې ایران تر اوسه ۹۰۰ پونډه (۴۰۸ کیلوګرامه) غني شويو یورانیم نهدي سپارلي.
نړۍ
ایران باید د ماتې منلو سپین بیرغ پورته کړي – ترمپ
ترمپ په سپینهماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي: د ایران پوځي ځواک تر دې حده کم شوی، چې یوازې د «کمزورو وسلو» د کارولو وس لري.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په خپلو تازه څرګندونو کې یو ځل بیا د ایران پوځي بېوسۍ ته ګوته نېولې او څرګندوي؛ تهران باید «د ماتې منلو سپین بیرغ» پورته کړي، خو «د غرور له کبله دا کار نهکوي».
ترمپ په سپینهماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي: د ایران پوځي ځواک تر دې حده کم شوی، چې یوازې د «کمزورو وسلو» د کارولو وس لري.
هغه ټینګار کړی، چې تهران ښکاره سخت دریځ ښيي؛ خو د پردې ترشاه د هوکړې غوښتونکی دی.
نوموړي همداراز په سیمه کې د ایران پر بندرونو د امریکا سمندري محاصره او فشارونه ستایي او وایي، چې دا ګامونه پایله ورکوونکې دي.
ترمپ د اوربند د ماتېدا د شرایطو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي: مقابل لوری «پوهېږي، چې کوم کار باید ونهکړي» او که سرغړونه وشي؛ د امریکا غبرګون به څرګند وي.
دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې د واشنګټن او تهران ترمنځ کړکېچ اوس هم روان دی او د بحران د کمولو لپاره ډیپلوماټیکې هڅې روانې دي.
نړۍ
سپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
د راپورونو له مخې؛ دا پېښه د دوشنبې پر ماسپښین د واشنګټن ښار د پېنځلسم سړک او اینډيپنډنس سړک ته نږدې رامنځته شوې ده. د پټو چوپړتیاوو ځواکونو له هغې وروسته، چې یو مشکوک وسلوال کس وپېژاندل شو؛ نو د هغه د درولو هڅه وشوه، خو نوموړی تېښتې ته چمتو شو او بیا یې پر ځواکونو ډزې وکړې او د امنیتي ځواکونو په متقابلو ډزو کې هغه وویشتل شو.
د امریکا امنیتي چارواکو ویلي، چې سپینې ماڼۍ ته نږدې د ډزو په یوه پېښه کې یو کس د امنیتي ځواکونو له لوري پر نښه او روغتون ته ولېږدول شو.
د راپورونو له مخې؛ دا پېښه د دوشنبې پر ماسپښین د واشنګټن ښار د پېنځلسم سړک او اینډيپنډنس سړک ته نږدې رامنځته شوې ده. د پټو چوپړتیاوو ځواکونو له هغې وروسته، چې یو مشکوک وسلوال کس وپېژاندل شو؛ نو د هغه د درولو هڅه وشوه، خو نوموړی تېښتې ته چمتو شو او بیا یې پر ځواکونو ډزې وکړې او د امنیتي ځواکونو په متقابلو ډزو کې هغه وویشتل شو.
د خپرو شویو څرګندونو له مخې؛ د یاد کس روغتیايي حالت تر اوسه ناڅرګند دی او په دې پېښه کې یو ملکي وګړی هم ټپي شوی، چې ټپونه یې د اندېښنې وړ نهدي.
له دې پېښې وروسته د سپینې ماڼۍ ځینې برخې لنډمهالې قرنطین شوې او خبریالان د لنډ وخت لپاره خوندي خونو ته ولېږدول شول. د وضعیت له ارزونې وروسته، بېړنی حالت پای ته ورسېد او وضعیت بېرته عادي اعلان شو.
دغه راز راپور ورکړ شوی، چې ډونالډ ټرمپ د پېښې پر مهال په سپینه ماڼۍ کې دننه و؛ خو هغه ته زیان نهدی رسېدلی او خپلې چارې یې پرته له ځنډه روانې ساتلې دي.
دا پېښه په داسې وخت کې رامنځته کېږي، چې له اوونیو راپدېخوا د امریکا په پلازمېنه کې څو امنیتي پېښې ثبت او د ښار د امنیتي وضعیت په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.
-
سوداگري4 days agoله قزاقستان څخه افغانستان ته د غنمو په صادراتو کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی
-
تازه خبرونه5 days agoد ملګرو ملتونو خبرداری: د مرستو کمښت په افغانستان کې د ماین پاکۍ بهیر ځنډولی
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoامریکا په هرمز تنګي کې د بندو کښتیو د خوندي لېږد چارې پیل کړې
-
سوداگري2 days agoد منځنۍ آسیا له لارې د چین– افغانستان نوې ټرانزیټي لاره پرانیستل شوه
-
سوداگري5 days agoد ۱۲ پراختیایي پروژو تائید؛ د بنسټیزو برښنایي، ټرانسپورټي او ودانیزو چارو پر پراختیا ټینګار
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoپه بېجینګ کې لوړپوړې خبرې؛ په هرمز تنګي کې د امریکا او ایران پر کړکېچ ټینګار
-
نړۍ3 days agoسپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
-
سیمه ییز خبرونه1 day agoامریکا او ایران د جګړې د پای ته رسولو او د اټومي خبرو د پیل لپاره سره نږدې شوي – راپور
