تازه خبرونه
په افغانستان، عراق او پاکستان کې له جګړو لږ تر لږه ۵۰۰ زره کسان وژل شوي – راپور
په هغو ۷۶ هېوادونو کې، چې امریکا له ترهګرۍ سره مبارزه کوي؛ لږ تر لږه د درې هېوادونو (عراق، افغانستان او پاکستان) خلک ډېر وژل شوي دي.
سره له دې، چې له افغانستان څخه د امریکا پر مشرۍ د نړۍ د یو شمېر هېوادونو د ځواکونه له وتلو یو کال پوره کیږي؛ د براون پوهنتون د جګړې پروژې د لګښتونو راپور ښیي، چې څومره وژونکي وه.
دا راپور په ډاګه کوي، چې د سپتمبر له نهمې وروسته د امریکا په مشرۍ په جګړه کې د دغو درې هېوادونو څومره خلک وژل شوي دي.
دغه راپور په افغانستان او پاکستان کې د ۲۰۰۱ له اکتوبر څخه ۲۰۱۸ تر اکتوبر پورې او په عراق کې د ۲۰۰۳ کال له مارچه د ۲۰۲۱ کال تر سپتمبر پورې د مرګ و ژوبلې په اړه معلومات وړاندې کوي.
د ۲۰۰۱ کال په اکتوبر میاشت کې امریکا د القاعدې او طالبانو د ماتولو په موخه پر افغانستان یرغل وکړ او ۲۰ کاله وروسته د ۲۰۲۱ کال د اګست پر ۳۰ نېټه یې د شپې په تورتم کې له افغانستان څخه د خپلو ځواکونو او همکارانو د ایستلو یوه ګډوډي بشپړه کړه او د افغانستان اسلامي امارت بېرته په بشپړ ډول په کابل کې واکمن شو.
د ۲۰۰۳ کال په مارچ میاشت کې امریکا پر عراق برید وکړ او د صدام حسین رژیم یې په دې پلمه ړنګ کړ، چې دغه رژیم د ډله ییزې ویجاړۍ په ځانګړي توګه اټومي وسلې لري.
د امریکا ځواکونو راپور ورکړ، چې امریکا په ۲۰۱۱ کې ووتل او په دې هېواد کې یې د داعش د ودې او د امریکایي سرتېرو د بیا ځای پرځای کولو لپاره لار اواره کړه.
پاکستان لږ څه مبهم دی. د سپتمبر له یوولسمې راپدیخوا امریکا په پاکستان کې د بې پیلوته الوتکې سلګونه بریدونه کړي او دغه هېواد یې د پوځي اډې په توګه کارولی؛ خو اسلام آباد ترهګرو ته پر پټنځایو ورکولو هم تورن شوی دی.
د جګړې په ډګرونو کې د لګښتونو راپور ښیي، چې د مړینې حقیقي شمېر د جګړې په سیمو کې د مړینې د مستندولو د محدودیتونو کچه ټېټه ده.
په راپور کې راغلي: د بېلګې په توګه ښايي لسګونه زره ملکي وګړي له داعش څخه د موصل او نورو ښارونو په بېرته نیولو کې وژل شوي وي؛ خو احتمالاً د هغوی جسدونه موندل شوي ندي.
دوی د دې یادونه هم کوي، چې د مړینې شمېر یوازې مستقیمې مړینې دي، نه نامستقیمې مړینې. لکه خوراکي توکو، اوبو، روغتیایي تاسیساتو، برښنا یا د نورو زیربناوو له لاسه ورکول.
لاندې هغه څه دي، چې دوی موندلي دي:
۶۹۵۱ امریکايي پوځیان وژل شوي دي.
په عراق کې: ۴۵۵۰ کسان وژل شوي دي.
په افغانستان کې: ۲۴۰۱ کسان وژل شوي دي.
په پاکستان کې: ۰ وژل شوي دي.
د جګړې لګښت راپور یادونه کوي، چې د دفاع وزارت ۲۱ ملکي تلفات هم درلودل، چې شپږ یې په افغانستان او ۱۵ یې په عراق کې دي.
د امریکا ۷۹۲۰ قراردادیان وژل شوي دي.
په عراق کې : ۳۷۹۳ کسان وژل شوي.
په افغانستان کې: ۳۹۳۷ کسان وژل شوي.
په پاکستان کې: ۹۰ کسان وژل شوي.
۱۰۹۱۵۴ د ملي اردو او پولیس وژل شوي.
په عراق کې: ۴۱۷۲۶ کسان وژل شوي.
په افغانستان کې: ۵۸۵۹۶ کسان وژل شوي.
په پاکستان کې: ۸۸۳۲ کسان وژل شوي.
د امریکا د متحدینو ۱۴۶۴ سرتېري وژل شوي.
په عراق کې: ۳۲۳ کسان وژل شوي.
په افغانستان کې: ۱۱۴۱ کسان وژل شوي.
په پاکستان کې: ۰ وژل شوي.
۲۴۴۱۲۴ – ۲۶۶۴۲۷ ملکيان وژل شوي.
په عراق کې: ۱۸۲۲۷۲ – ۲۰۴۵۷۵ وژل شوي.
په افغانستان کې: ۳۸۴۸۰ کسان وژل شوي.
پاکستان: ۲۳۳۷۲ کسان وژل شوي.
۱۰۹۳۹۶- ۱۱۴۴۷۱مخالف جنګیالي وژل شوي.
په عراق کې: ۳۴۸۰۶ – ۳۹۸۸۱ کسان وژل شوي.
په افغانستان کې: ۴۲۱۰۰ کسان وژل شوي.
په پاکستان کې: ۳۲۴۹۰ کسان وژل شوي شوي.
۳۶۲ خبریالان او د رسنیو کارکوونکي وژل شوي.
په عراق کې: ۲۴۵ کسان وژل شوي.
په افغانستان کې: ۵۴ خبریالان وژل شوي.
په پاکستان کې: ۶۳ خبریالان وژل شوي.
۵۶۶ د بشردوستانه او نادولتي موسسو کارکونکي وژل شوي.
په عراق کې: ۶۲ د نادولتي بنسټونو کارکوونکي وژل شوي.
په افغانستان کې: ۴۰۹ د نادولتي بنسټونو کارکوونکي وژل شوي.
په پاکستان کې: ۹۵ د نادولتي بنسټونو کارکوونکي وژل شوي.
۴۷۹۹۵۸ ـ ۵۰۷۲۳۶ ټول وژل شوي کسان.
په عراق کې: ۲۶۷۷۹۲- ۲۹۵۱۷۰ کسان وژل شوي.
په افغانستان کې: ۱۴۷۱۲۴ کسان وژل شوي.
په پاکستان کې: ۶۴۹۴۲ کسان وژل شوي.
۵۶۶ بشردوستانه او د نادولتي بنسټونو کارکوونکي وژل شوي.
په عراق کې: ۶۲ کسان وژل شوي.
په افغانستان کې: ۴۰۹ کسان وژل شوي دي.
په پاکستان کې: ۹۵ وژل شوي.
تازه خبرونه
اسلامي امارت قطر او ترکیې ته خواخوږي وړاندې کړه
یاد وزارت دا پېښه خواشینوونکې بللې او د قربانیانو کورنیو ته یې خپله ژوره خواشیني او خواخوږي څرګنده کړې ده.
تازه خبرونه
پاکستان له افغانستان سره په روان جنګ کې د روسیې د منځګړیتوب غوښتنه وکړه
فیصل نیاز ترمذي د روسیې له «ایزوستیا» ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي؛ پاکستان له روسیې سره په اړیکه کې دی او د دې هېواد له «ځانګړي وړاندیز» څخه د کړکېچ د حل لپاره مننه کوي.
په روسیه کې د پاکستان سفیر فیصل نیاز ترمذي ویلي: اسلامآباد له مسکو څخه غوښتي، چې له افغانستان سره په روان جنګ کې منځګړیتوب وکړي.
فیصل نیاز ترمذي د روسیې له «ایزوستیا» ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي؛ پاکستان له روسیې سره په اړیکه کې دی او د دې هېواد له «ځانګړي وړاندیز» څخه د کړکېچ د حل لپاره مننه کوي.
هغه زیاته کړې؛ د روسیې، چین، قطر، ترکیې او سعودي عربستان وړاندیزونه د لنډمهالي اوربند د هوکړې لامل شوي هم دي.
ترمذي ټینګار کړی: « مونږ له خپلو ټولو شریکانو غواړو، چې مهرباني وکړئ طالبانو (اسلامي امارت) ته ووایاست، چې له دې فرصته یوازې د بیا تنظیم، بیا وسلوال کېدا او بیا برید لپاره کار وانخلي؛ ځکه لوی هېوادونه لکه روسیه او پاکستان د ترهګریزو کړنو له لارې بېثباته کېدی نشي.»
دې پاکستاني ډیپلوماټ ټینګار کړی، چې په افغانستان کې لسیزو جګړو نه یوازې کابل او اسلامآباد، بلکې ګاونډ هېوادونه لکه ایران، تاجکستان، ترکمنستان، ازبکستان او حتا روسیه هم اغېزمن کړي دي.
هغه زیاته کړې: « ځکه، نو مونږ ټول باید له یو بل سره سوداګري وکړو، ښوونې، هنر او کلتور ته وده ورکړو. تروریزم ناسمه لار ده.»
د منځګړیتوب دا غوښتنه په داسې حال کې راپورته شوې، چې د وروستیو اوونیو د تاوتریخوالي او شخړو د زیاتېدا په پایله کې سلګونه کسان ووژل شول او زرګونه نور بېځایه شوي دي.
پاکستانيانو څو ځله ادعا کړې، چې په دې هېواد کې وسلهوال بریدونه د افغانستان له خاورې تنظیمېږي.
په داسې حال کې، چې اسلامي امارت تل د پاکستان دا ادعا رد کړې او څرګندوي؛ افغانستان د پاکستان د «امنیتي ناکامۍ» مسوول ندی.
تازه خبرونه
نړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د فایننشل ټایمز ورځپاڼې په یوه لیکنه کې، چې د یکشنبې پر ورځ خپره شوې؛ خبرداری ورکړی: د افغانستان او پاکستان تر منځ د کړکېچونو زیاتوالی د دې خطر رامنځته کوي، چې روان وضعیت پراخې جګړې ته واوړي؛ خو نړیواله ټولنه باید ژر تر ژره له دې سیمې سره بیا تعامل پیل کړي.
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د لیکنې له مخې: د پاکستان او اسلامي امارت تر منځ اړیکې له ۲۰۲۱ ز.کال راپدېخوا ډېرې خرابې شوې دي، ځکه اسلامآباد افغان چارواکي په خپله خاوره کې د دوی مخالفو وسلوالو ته پر پناه ورکولو او بریدونو تورنوي؛ خو دا ادعا تل اسلامي امارت رد کړې ده.
په وروستیو اوونیو کې تاوتریخوالی دومره زیات شوی، چې د هوايي او ځمکنیو بریدونو له کبله د یو شمېر راپورونو له مخې له زر ډېر کسان وژل شوي او له سل زره ډېر نور بېځایه شوي دي.
دغه راز له تر ټولو خونړیو پېښو څخه یوه په کابل کې د روږدو د درملنې پر امید نومي روغتون د پاکستاني پوځیانو هوايي برید و، چې د افغان چارواکو پر وینا سلګونه کسان په کې وژل شوي دي.
ورځپاڼې خبرداری ورکړی، چې که تاوتریخوالی همداسې روان وي؛ نو ښايي د جنوبي او مرکزي آسیا ثبات له خطر سره مخ کړي او افغانستان یو ځل بیا د وسلوالو ډلو د فعالیتونو پر مرکز بدل شي.
دې ورځپاڼې د پاکستان پر پوځي پالیسۍ هم نیوکه کړې او څرګندوي، چې یوازې هوايي بریدونه د وسلوالو فعالیتونو د پای ته رسولو لپاره بسنه نهکوي.
دغه راز له لویو قدرتونو لکه امریکا او چین څخه غوښتي، چې فعاله ډیپلوماټیکه ونډه واخلي.
همدارنګه، د چین سټراټیژیکو ګټو ته هم نغوته(اشاره ) شوې، چې بیجینګ کولی شي د منځګړي په توګه رول ولوبوي.
د سولې پخوانیو ناکامو هڅو سره – سره ورځپاڼې ټینګار کړی، چې د نړۍ بېپروايي او بېتفاوتي به سیمه له پوره خطرونو سره مخ کړي.
-
تازه خبرونه2 days agoد اسلامي امارت یوه غړي په برلین کې د افغانستان سفارت چارسمبالي پر غاړه اخیستې
-
تازه خبرونه2 days agoد پاکستان پوځي رژیم یو ځل بیا اوربند مات کړ
-
تازه خبرونه12 hours agoپاکستان له افغانستان سره په روان جنګ کې د روسیې د منځګړیتوب غوښتنه وکړه
-
نړۍ17 hours agoکیم جونګ اون یو ځل بیا د شمالي کوریا د دولتي چارو رییس وټاکل شو
-
لوبی2 days agoپه کوکپر نړیوالو سیالیو کې د وزلوبې ملي لوبډله درېیمه شوه
-
تازه خبرونه15 hours agoنړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
-
تازه خبرونه1 day agoد افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک پړاو ته رسېدلی – د بحران نړیواله ډله
-
نړۍ2 days agoټرمپ ایران ته د انرژۍ پر ودانیزو بنسټونو د بریدونو ګواښ وکړ
