تازه خبرونه
د دوحې تړون له بشري حقونو سره تړاو نلري- خلیلزاد
له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو د وتلو پر مهال د کابل په هوايي ډګر کې د یوې چاودن له کبله ۱۳ امریکايي پوځیان او له ۱۷۰ ډېر ملکي افغانان وژل شوي او ۴۵ نور امریکايي پوځیان او ګڼ شمېر افغانان ټپیان شول.
د افغانستان د سولې په چارو کې د امریکا پخوانی ځانګړی استازی زلمی خلیلزاد وايي؛ د دوحې تړون د بشري حقونو په اړه نهو، بلکې دا له افغانستان څخه د ځواکونو د خوندي وتلو پر شرایطو راڅرخېدلی دی.
د امریکا په کانګرس کې د هغه پرېکړه لیک د مسودې په غبرګون کې، چې له افغانستان څخه د ناورینوونکي وتلو په غبرګون کې د ولسمشر جوبایډن، د هغه د مرستیالې کامالا هریس او د دده په ګډون د امریکا نور لوړ پوړي چارواکي غندلي؛ لیکلي: طالبانو (اسلامي امارت) هوکړه کړې، چې دوی به د افغانستان لپاره یو نوی حکومت جوړوي او د بشري حقونو پالیسي به په جلا توګه د دوی (طالبانو او نورو افغان وګړو) ترمنځ پر خبرو اترو جوړیږي.
د هغه په وينا، په دغو خبرو اترو کې يو شمېر ترسره شوي؛ خو له دغه هېواد څخه د امریکايي ځواکونو د وتلو په اړه له دې مخکې کومه هوکړه نده شوې.
د افغانستان د سولې په چارو کې د امریکا پخواني ځانګړي استازي د دغه پرېکړه لیک د مسودې هغه برخه رد کړه، چې په کې ویل شوي؛ خلیلزاد پرته له کوم دلیل ادعا کړې، چې طالبان خپل مکلفیتونه پوره کوي او اساسي بشري حقونو ته درناوی لري.
خلیلزاد وايي: دا ادعا په بشپړه توګه دروغ ده. ما هیڅکله دا خبرې ندی کړي. زه حیران یم، چې دا ډول ادعا له کومه شوه.
زلمي خلیلزاد زیاته کړې: ما هیڅکله د طالبانو( اسلامي امارت ) او د بشري حقونو په اړه د هغوی د ژمنو په اړه څرګندونې ندي کړي. د ولسي جرګې د بېلابېلو کمیټو پر وړاندې زما په حاضرېدو کې کله، چې له ما څخه وپوښتل شول: آیا زه پر طالبانو باور لرم، چې د پوځ او تروریزم په اړه خپلې ژمنې پوره کړي، زما ځواب تل دا و، چې مونږ د نړیوالو اړیکو په اړه خبرې کوو. دا داسې ډګر دی، چې پر هیچا باور نهکېږي، په تېره بیا پر طالبانو.
په هغو خبرو کې، چې د خلیلزاد لخوا په ایکس پاڼه کې خپرې شوي راغلي، چې هوکړه د شرطونو پر بنسټ شوې ده. د باور پر بنسټ نه. په تړون کې د امریکا د ژمنو عملي کېدل د اسلامي امارت د ژمنو په عملي کولو پورې تړلي وه، چې باید په پرلهپسې ډول وارزول شي او تصویب شي.
دا په داسې حال کې ده، چې پر امریکايي ځواکونو بریدونه نه کول او د القاعدې په ګډون «ترهګرو» ډلو یا اشخاصو ته اجازه نهورکول، چې د افغانستان له خاورې د امریکا او متحدینو امنیت ته ګواښ پېښ کړي، د دوحې د تړون برخه ده.
زلمي خلیلزاد د دغه پرېکړه لیک په غبرګون کې ویلي؛ جوبایډن پرېکړه کړې، چې د افغانانو تر منځ د سیاسي هوکړې له مخې به له وتلو سره مشروط نهوي. له دې وېرې، چې که بین الافغاني مذاکرات وغځول شي، نو اسلامي امارت به د امریکايي ځواکونو پر ضد خپل بریدونه بیا پیل کړي.
هغه وايي، چې سرتېرو (امریکایي ځواکونو) په داسې حالت کې پر زړورتیا عمل وکړ، چې د کابل د هوايي ډګر په شاوخوا کې د ګډوډۍ لامل شو.
له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو د وتلو پر مهال د کابل په هوايي ډګر کې د یوې چاودن له کبله ۱۳ امریکايي پوځیان او له ۱۷۰ ډېر ملکي افغانان وژل شوي او ۴۵ نور امریکايي پوځیان او ګڼ شمېر افغانان ټپیان شول.
دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر جوبایډن د ملګرو ملتونو په نههاویایمه سرمشریزه کې ویلي، چې له افغانستان څخه د امریکا وتل یوه ستونزمنه؛ خو سمه پرېکړه وه، ځکه له دې سره د امریکا تر ټولو اوږده جګړه پای ته ورسېده.
تازه خبرونه
اسلامي امارت قطر او ترکیې ته خواخوږي وړاندې کړه
یاد وزارت دا پېښه خواشینوونکې بللې او د قربانیانو کورنیو ته یې خپله ژوره خواشیني او خواخوږي څرګنده کړې ده.
تازه خبرونه
پاکستان له افغانستان سره په روان جنګ کې د روسیې د منځګړیتوب غوښتنه وکړه
فیصل نیاز ترمذي د روسیې له «ایزوستیا» ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي؛ پاکستان له روسیې سره په اړیکه کې دی او د دې هېواد له «ځانګړي وړاندیز» څخه د کړکېچ د حل لپاره مننه کوي.
په روسیه کې د پاکستان سفیر فیصل نیاز ترمذي ویلي: اسلامآباد له مسکو څخه غوښتي، چې له افغانستان سره په روان جنګ کې منځګړیتوب وکړي.
فیصل نیاز ترمذي د روسیې له «ایزوستیا» ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي؛ پاکستان له روسیې سره په اړیکه کې دی او د دې هېواد له «ځانګړي وړاندیز» څخه د کړکېچ د حل لپاره مننه کوي.
هغه زیاته کړې؛ د روسیې، چین، قطر، ترکیې او سعودي عربستان وړاندیزونه د لنډمهالي اوربند د هوکړې لامل شوي هم دي.
ترمذي ټینګار کړی: « مونږ له خپلو ټولو شریکانو غواړو، چې مهرباني وکړئ طالبانو (اسلامي امارت) ته ووایاست، چې له دې فرصته یوازې د بیا تنظیم، بیا وسلوال کېدا او بیا برید لپاره کار وانخلي؛ ځکه لوی هېوادونه لکه روسیه او پاکستان د ترهګریزو کړنو له لارې بېثباته کېدی نشي.»
دې پاکستاني ډیپلوماټ ټینګار کړی، چې په افغانستان کې لسیزو جګړو نه یوازې کابل او اسلامآباد، بلکې ګاونډ هېوادونه لکه ایران، تاجکستان، ترکمنستان، ازبکستان او حتا روسیه هم اغېزمن کړي دي.
هغه زیاته کړې: « ځکه، نو مونږ ټول باید له یو بل سره سوداګري وکړو، ښوونې، هنر او کلتور ته وده ورکړو. تروریزم ناسمه لار ده.»
د منځګړیتوب دا غوښتنه په داسې حال کې راپورته شوې، چې د وروستیو اوونیو د تاوتریخوالي او شخړو د زیاتېدا په پایله کې سلګونه کسان ووژل شول او زرګونه نور بېځایه شوي دي.
پاکستانيانو څو ځله ادعا کړې، چې په دې هېواد کې وسلهوال بریدونه د افغانستان له خاورې تنظیمېږي.
په داسې حال کې، چې اسلامي امارت تل د پاکستان دا ادعا رد کړې او څرګندوي؛ افغانستان د پاکستان د «امنیتي ناکامۍ» مسوول ندی.
تازه خبرونه
نړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د فایننشل ټایمز ورځپاڼې په یوه لیکنه کې، چې د یکشنبې پر ورځ خپره شوې؛ خبرداری ورکړی: د افغانستان او پاکستان تر منځ د کړکېچونو زیاتوالی د دې خطر رامنځته کوي، چې روان وضعیت پراخې جګړې ته واوړي؛ خو نړیواله ټولنه باید ژر تر ژره له دې سیمې سره بیا تعامل پیل کړي.
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د لیکنې له مخې: د پاکستان او اسلامي امارت تر منځ اړیکې له ۲۰۲۱ ز.کال راپدېخوا ډېرې خرابې شوې دي، ځکه اسلامآباد افغان چارواکي په خپله خاوره کې د دوی مخالفو وسلوالو ته پر پناه ورکولو او بریدونو تورنوي؛ خو دا ادعا تل اسلامي امارت رد کړې ده.
په وروستیو اوونیو کې تاوتریخوالی دومره زیات شوی، چې د هوايي او ځمکنیو بریدونو له کبله د یو شمېر راپورونو له مخې له زر ډېر کسان وژل شوي او له سل زره ډېر نور بېځایه شوي دي.
دغه راز له تر ټولو خونړیو پېښو څخه یوه په کابل کې د روږدو د درملنې پر امید نومي روغتون د پاکستاني پوځیانو هوايي برید و، چې د افغان چارواکو پر وینا سلګونه کسان په کې وژل شوي دي.
ورځپاڼې خبرداری ورکړی، چې که تاوتریخوالی همداسې روان وي؛ نو ښايي د جنوبي او مرکزي آسیا ثبات له خطر سره مخ کړي او افغانستان یو ځل بیا د وسلوالو ډلو د فعالیتونو پر مرکز بدل شي.
دې ورځپاڼې د پاکستان پر پوځي پالیسۍ هم نیوکه کړې او څرګندوي، چې یوازې هوايي بریدونه د وسلوالو فعالیتونو د پای ته رسولو لپاره بسنه نهکوي.
دغه راز له لویو قدرتونو لکه امریکا او چین څخه غوښتي، چې فعاله ډیپلوماټیکه ونډه واخلي.
همدارنګه، د چین سټراټیژیکو ګټو ته هم نغوته(اشاره ) شوې، چې بیجینګ کولی شي د منځګړي په توګه رول ولوبوي.
د سولې پخوانیو ناکامو هڅو سره – سره ورځپاڼې ټینګار کړی، چې د نړۍ بېپروايي او بېتفاوتي به سیمه له پوره خطرونو سره مخ کړي.
-
تازه خبرونه2 days agoد اسلامي امارت یوه غړي په برلین کې د افغانستان سفارت چارسمبالي پر غاړه اخیستې
-
تازه خبرونه16 hours agoپاکستان له افغانستان سره په روان جنګ کې د روسیې د منځګړیتوب غوښتنه وکړه
-
تازه خبرونه2 days agoد پاکستان پوځي رژیم یو ځل بیا اوربند مات کړ
-
نړۍ21 hours agoکیم جونګ اون یو ځل بیا د شمالي کوریا د دولتي چارو رییس وټاکل شو
-
لوبی2 days agoپه کوکپر نړیوالو سیالیو کې د وزلوبې ملي لوبډله درېیمه شوه
-
تازه خبرونه19 hours agoنړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
-
تازه خبرونه2 days agoد افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک پړاو ته رسېدلی – د بحران نړیواله ډله
-
نړۍ2 days agoټرمپ ایران ته د انرژۍ پر ودانیزو بنسټونو د بریدونو ګواښ وکړ
