ټکزاس ټربیون ورځپاڼې راپور ورکړی، چې د امریکا د کډوالۍ او ګمرک ادارې په بندخونه کې د افغان وګړي او د امریکا د ځانګړو ځواکونو د پخواني همکار محمد نظیر پکتیاوال مړینه د امریکايي چارواکو له لوري «پېښه» بلل شوې ده.

د مړینې د سند له مخې، ۴۱ کلن پکتیاوال د یوې ناڅرګندې مادې له کبله د شدید حساسیتي غبرګون (انافیلاکسي) په پایله کې مړ شوی دی.

په سند کې راغلي، چې دغه حساسیتي غبرګون د هغه د سالنډۍ ناروغي هم سخته کړې وه او مړینه یې د مارچ پر څوارلسمه د ډالاس په یوه روغتون کې د «پېښې» په توګه ثبت شوې ده.

د ټکزاس ټربیون د راپور له مخې، پکتیاوال نږدې لس کاله په افغانستان کې د امریکا د ځانګړو ځواکونو ترڅنګ جګړه کړې وه. نوموړی په ۲۰۲۱ زېږدیز کال کې د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته امریکا ته ولېږدول شو. هغه د قانوني بهیر له لارې امریکا ته تللی و او د پناه غوښتنه یې کړې وه؛ خو د پناه غوښتنې دوسیه یې اوس هم تر ارزونې لاندې وه، چې د مارچ پر دیارلسمه د ټکزاس ایالت په خپل کور کې د امریکا د کډوالۍ او ګمرک ادارې د مامورانو له‌خوا ونیول شو.

د افغان کډوالو د حقونو ملاتړې ډلې «ایواک» او د امریکا د کانګرس دوه غړو د هغه د مړي د طبي کتنې د راپور خپرولو غوښتنه کړې ده.

هغوی وایي؛ د پکتیاوال کورنۍ حق لري پوه شي، چې کومې مادې دا مرګونی حساسیتي غبرګون رامنځته کړی او دا ماده څنګه د هغه بدن ته رسېدلې ده.

د امریکا د کډوالۍ او ګمرک ادارې له دې مخکې ویلي وه، چې پکتیاوال د بندخونې د منلو پر مهال د هر ډول ناروغۍ او حساسیت له لرلو انکار کړی و؛ خو څو ساعته وروسته له ساه لنډۍ او د سینې له درد سره مخ شو او روغتون ته ولېږدول شو. نوموړی د بلې ورځې سهار د ژبې له پړسوب وروسته د ډاکټرانو د ژغورنې له هڅو سره ـ سره، مړ شو.

د راپور له مخې، د محمد نظیر پکتیاوال کورنۍ د هغه د مړینې د څرنګوالي د روښانېدا غوښتنه کوي.

په همدې حال کې د ډالاس سیمه‌ییزو چارواکو د روانو څېړنو له کبله تر اوسه د مړي د طبي کتنې د راپور له خپرولو ډډه کړې ده.

ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی، چې افغانستان د بېوزلۍ، وچکالۍ، زلزلو او د کډوالو د پراخه بېرته ستنېدا له کبله د نړۍ له سترو بېځایه کېدا له بحرانونو سره مخ دی.

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام(یو ان ډي پي) د تازه راپور له مخې؛ کمزوری اقتصاد، څلور لسیزې جګړه، د ۲.۷ میلیون کډوالو بېرته ستنېدل، د اقلیمي بدلونونو اغېزو زیاتوالی او د ښځو د ګډون کمېدا د خلکو پر ژوند او بنسټیزو خدمتونو فشارونه ډېر کړي دي.

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام مشر الکساندر ډي کرو، چې افغانستان ته یې د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنر له پلاوي سره یوځای سفر کړی ویلي:« په افغانستان کې بحرانونه ډېر کم پر بېلابېله بڼه رامنځته کېږي.»

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام د څرګندونو له مخې؛ دا مهال د افغانستان ۷۴ سلنه وګړي، چې شاوخوا ۲۹ میلیون کسان کېږي، د خپل ژوند د لومړنیو اړتیاوو د برابرولو وس نه‌لري.

دې ادارې ویلي، چې د کوربه ټولنو او بېځایه شویو کسانو د ملاتړ له لارې د هغوی د بیا رغونې او له بېرته ستنېدا څخه د تلپاتې رغېدا پړاو ته د رسېدا لپاره هڅې کوي.

د ملګرو ملتونو دغو چارواکو د خپل سفر پر مهال په جلال‌آباد کې د زلزلې له زیانمنو شویو ټولنو او په دره سلطان کې د بیا رغونې له پروژو هم لیدنه وکړه. په دغو پروژو کې د سېلابونو پر وړاندې د ساتنې، د اوبولګولو د سیسټمونو د ښه‌والي، د کاري فرصتونو د رامنځته کولو او د طبیعي پېښو د خطرونو د کمولو چارې شاملې دي.

ملګرو ملتونو همدارنګه ویلي، چې د افغانستان لپاره د ځانګړي اماني صندوق له لارې په کندوز او بغلان ولایتونو کې د بېرته ستنېدونکو کډوالو، کورنیو بېځایه شویو او کوربه ټولنو د ملاتړ پروژې پلي کوي. په دغو پروژو کې د ماینونو پاکول، د بنسټیزو پروژو پلي کول او د سلګونو کورنیو لپاره د دایمي سرپناه برابرول شامل دي.

په ورته وخت کې د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ (یو ان اېچ سي آر) ویلي، چې په ۲۰۲۶ زېږدیز کال کې به له ۵۷۰ زره ډېر افغانان بیا مېشتېدا ته اړتیا ولري.

دې ادارې ټینګار کړی، چې د بیا مېشتېدا، زده‌کړو، کارموندنې او د کورنیو د بېرته یوځای کېدا د فرصتونو د پراخولو لپاره به خپلې هڅې روانې وساتي.

د آزموینو عمومي ادارې نن (دوشنبه د چنګاښ پېنځلسمه) د حکومت د اطلاعاتو او رسنیو په مرکز کې په یوې غونډه کې د ۱۴۰۵لمریز لېږدیز کال د عمومي کانکور، د دیني مدرسو، د شپنیو پوهنځیو، د څوارلسمو ټولګیو، له هېواده بهر فارغانو او د کوچیانو د کانکور آزموینو پایلې اعلان کړې.

د عمومي کانکور د پایلو له مخې، د پروان ولایت راشد د پهلوان زوی د ۳۶۰ نمرو په ترلاسه کولو لومړی مقام خپل کړ.

د کونړ ولایت انعام‌الله د شېرزمان زوی، د ۳۵۸.۰۹۳۷ نمرو پر ترلاسه کولو دوه‌یم مقام خپل کړ.

د پکتیا ولایت عبدالهادي د عبدالرحمن زوی د ۳۵۶.۹۶۷۹۱ نمرو پر ترلاسه کولو درېیم مقام خپل کړ.

د میدان وردګ ولایت محمد ایمن، د محمد بشیر زوی، د ۳۵۶.۹۶۷۹۰ نمرو په ترلاسه کولو څلورم مقام خپل کړ.

د میدان وردګ ولایت بسم‌الله جان د محمد عمر زوی د ۳۵۶.۸۵۷۹ نمرو پر ترلاسه کولو پېنځم مقام خپل کړ.

د دیني مدرسو د فارغانو له ډلې د غور ولایت عبدالمجید د ۳۲۷.۱۹ نمرو پر ترلاسه کولو لومړی مقام، د بدخشان ولایت خالد د ۳۲۰ نمرو پر ترلاسه کولو دوه‌یم مقام او د لغمان ولایت حامد د ۳۱۹ نمرو پر ترلاسه کولو درېیم مقام خپل کړ.

د آزموینو عمومي اداره وایي، د ۱۴۰۵لمریز لېږدیز کال عمومي کانکور په څلور پړاوونو کې واخیستل شو، چې نږدې ۱۲۰ زره داوطلبانو په کې ګډون کړی و.

د لوړو زده‌کړو وزارت د جذب د پلان له مخې، ۷۴ زره او ۵۰۰ کسان به د هېواد دولتي پوهنتونونو او د لوړو زده‌کړو بنسټونو ته د زده‌کړو د دوام لپاره ور وپېژندل شي.

د آزموینو عمومي ادارې زیاته کړې، د کانکور بهیر داسې تنظیم شوی و، چې د هېواد پر کچه ټولو شرایطو پوره کوونکو داوطلبانو ته د ګډون برابر فرصت برابر شي. د همدې مهالوېش له مخې، په لومړي پړاو کې د ۱۵ ولایتونو، په دوه‌یم پړاو کې د ۱۸ ولایتونو، په درېیم پړاو کې د کابل ولایت د دولسمو ټولګیو فارغانو او په څلورم پړاو کې د مخکنیو پړاوونو ناحاضرو داوطلبانو، له هېواده بهر فارغانو، د کوچیانو، د کابل د دیني مدرسو او د څوارلسمو ټولګیو د فارغانو آزموینې واخیستل شوې.

د دې ادارې د مسوولانو د څرګندونو، د کانکور ټول څلور پړاوونه په منظم ډول، له روڼتیا او اغېزناک مدیریت سره او له کومې ستونزې پرته ترسره شول. د دوی په خبره، دغه بهیر د اړینو معیارونو له مخې په منظم، روڼ او د باور وړ ډول مدیریت شو، چې د آزموینو پر بهیر یې د داوطلبانو باور نور هم پیاوړی کړ.

د آزموینو ملي اداره وایي؛ د ۱۴۰۵لمریز کال عمومي کانکور د هېواد له مهمو آزموینو څخه و، چې د روڼتیا، عادلانه ارزونې او اغېزناک مدیریت پر بنسټ په بریالیتوب ترسره شو. د پایلو له اعلان سره به لسګونه زره ځوانان د هېواد د لوړو زده‌کړو بنسټونو ته بریالي شي او په بېلابېلو علمي څانګو کې به د زده‌کړو فرصت ترلاسه کړي.

په دې غونډه کې د اسلامي امارت د بېلابېلو ادارو مسوولانو هم خبرې وکړې؛ د آزموینو عمومي ادارې له هڅو یې ستاینه وکړه، بریالیو داوطلبانو ته یې مبارکي وویله او له هغوی یې وغوښتل، چې له دې فرصت څخه د خپلو وړتیاوو د لوړولو او د هېواد او خلکو د خدمت لپاره اغېزناکه ګټه واخلي.