نشریه «دیپلومات» در گزارشی نوشته است که با وجود افتتاح جاده ترانزیتی واخان از سوی مقام‌های امارت اسلامی، اتصال عملی افغانستان به چین از این مسیر همچنان با موانع جدی، به‌ویژه نگرانی‌های امنیتی بیجنگ، روبه‌رو است.

بر اساس این گزارش، مقام‌های امارت اسلامی به تاریخ ۴ اکتوبر، جاده‌ای به طول ۱۲۱ کیلومتر را که پس از حدود سه سال کار ساخته شده است، افتتاح کردند. این مسیر از ولسوالی واخان ولایت بدخشان تا مرز چین امتداد دارد و قرار است زمینه گسترش تجارت افغانستان با چین و بازارهای منطقه‌ای را فراهم سازد.

به نوشته دیپلومات، این پروژه به هزینه ۳۶۵ میلیون افغانی، معادل حدود ۵.۶ میلیون دالر، از سوی وزارت احیا و انکشاف دهات امارت اسلامی تمویل شده است.

این نشریه می‌افزاید که با توجه به ادامه تنش‌ها و توقف تجارت میان افغانستان و پاکستان، مسیر واخان می‌تواند راه بدیلی برای تجارت افغانستان با چین باشد و وابستگی کابل به مسیرهای تجارتی پاکستان را کاهش دهد.

با این حال، گزارش تأکید می‌کند که چین تاکنون مرز خود با افغانستان را برای عبور منظم تجارتی از این مسیر باز نکرده است. همچنان، بیجنگ در مراسم افتتاح جاده نماینده‌ای اعزام نکرده و تکمیل این پروژه را به‌گونه دیپلماتیک نیز تأیید نکرده است.

به نوشته این نشریه، نگرانی‌های امنیتی چین، به‌ویژه احتمال استفاده اعضای جنبش اسلامی ترکستان شرقی از خاک افغانستان برای فعالیت در منطقه سین‌کیانگ، از عوامل اصلی احتیاط بیجنگ در برابر این مسیر به شمار می‌رود.

دیپلومات در ادامه نوشته است تا زمانی که امارت اسلامی نتوانند نگرانی‌های امنیتی چین را برطرف کند و زمینه بازگشایی مرز برای تجارت منظم فراهم نشود، تبدیل‌شدن دهلیز واخان به یک مسیر مهم تجارتی میان افغانستان و چین، همچنان دور از دسترس خواهد بود.

اروپايي ټولنې د افغانستان په سوېلي او سویل‌لویدیځو سیمو کې له کړکېچونو څخه زیانمنو شویو څه باندې ۳۴۷ زره کسانو ته د روغتیايي خدمتونو، خوړو، اوبو رسولو او حفظ‌الصحې په برخو کې د مرستې لپاره ۱۲ میلیون یورو ځانګړې کړې دي.

دا پروګرام د ۲۰۲۶ز.کال د جون له لومړۍ نېټې څخه د ۲۰۲۷ز.کال د مې تر یودېرشمې پورې دوام کوي او په کندهار، زابل، روزګان، هلمند، فراه او نیمروز ولایتونو کې ۲۸ ولسوالۍ تر پوښښ لاندې نیسي.

د اروپايي ټولنې د خبرپاڼې له مخې، نږدې ۱.۲۷ میلیون نور کسان به هم په غیرمستقیم ډول له دغو مرستو ګټه واخلي.

همدارنګه اټکل شوی، چې د ناروغیو د خپرېدا، د اقلیمي بدلونونو له کبله د پېښو او بې‌ځایه کېدا په صورت کې به ۳۹ زره او ۱۷۵ نورو کسانو ته هم بېړنۍ مرستې ورسېږي.

اروپايي ټولنې دا مرستې داسې مهال ځانګړې کړي، چې د دې ټولنې د څرګندونو له مخې په ۲۰۲۶ز.کال کې شاوخوا ۲۱.۹ میلیون کسان په افغانستان کې بشري مرستو ته اړتیا لري. له پېنځه کلونو کم‌عمره ماشومان، امیندوارې او شیدې ورکوونکې ښځې، معلولیت لرونکي کسان او په لرې پرتو او محرومو سیمو کې مېشتې کورنۍ اوس هم بنسټیزو خدمتونو ته د لاسرسي پر وړاندې له جدي خنډونو سره مخ دي.

د افغانستان اسلامي امارت رهبر شیخ هبة‌الله آخوندزاده پرون ماسپښین د ۲۰۵ البدر قول اردو ځواکونو ته په وینا کې پر لمانځه، دیني علومو زده‌کړې، اسلامي اخلاقو رعایت او د بیت‌المال ساتنې ټینګار وکړ.

د اسلامي امارت د خپرو شویو څرګندونو له مخې: نوموړي ویلي، چې مجاهدین باید لمونځ د ټولو ارکانو او شرایطو پر رعایت ادا کړي او د دیني زده‌کړو ترڅنګ، اسلامي اخلاق او آداب هم په خپل ژوند کې عملي کړي؛ ځکه، چې خلک یې کړنې څاري.

د اسلامي امارت رهبر له دې ځواکونو غوښتي؛ قرآن کریم له قرائت، تجوید او معنا له مخې زده کړي، جوماتونو ته درناوی ولري، د خپلو مشرانو او استادانو درناوی وکړي او خپلې زده‌کړې روانې وساتي.

هغه د دولتي امکاناتو؛ موټرو او وسلو پر مسوولانه کارونې ټینګار کړی او له دې ځواکونو یې غوښتي، چې له بیت‌المال څخه له ناسمې ګټې اخیستنې ډډه وکړي.

شیخ هبة‌الله آخوندزاده همدارنګه د ځواکونو ترمنځ د یووالي او همغږۍ پر ساتلو، له قوم‌پالنې او اړیکوپالنې څخه پر ډډه کولو او د شخصي ګټو پر ځای د نظام ګټو ته پر لومړیتوب ورکولو ټینګار کړی دی.