برنامه توسعه سازمان ملل متحد (یوان‌دی‌پی) از آغاز مرحله دوم برنامه احیای فعالیت‌های اقتصادی و بهبود محیط‌های آسیب‌پذیر در پنج ولایت افغانستان خبر داده است؛ برنامه‌ای که با حمایت مالی جمهوری کوریا اجرا می‌شود.

این سازمان روز دوشنبه، ۲۶ اکتوبر، اعلام کرده است که مرحله دوم برنامه «احیای ۲» با هدف حمایت از روند بازسازی، تقویت معیشت مردم و بهبود وضعیت اقتصادی جوامع آسیب‌پذیر راه‌اندازی می‌شود.

بر اساس اعلامیه این نهاد، کابل، پکتیا، غزنی، ننگرهار و کنر شامل این برنامه خواهند بود.

تقویت منابع معیشتی، بازسازی زیربناهای اجتماعی، احیای فعالیت‌های اقتصادی محلی و افزایش توانایی جوامع برای مقابله با چالش‌های اقتصادی، از محورهای اصلی مرحله دوم این برنامه عنوان شده است.

برنامه توسعه سازمان ملل متحد گفته است که مرحله دوم این طرح بر دستاوردهای مرحله نخست استوار بوده و با هدف گسترش تلاش‌ها برای بهبود شرایط اقتصادی افغانستان اجرا می‌شود.

با این حال، در اعلامیه منتشرشده درباره بودجه مجموعی، زمان‌بندی اجرای برنامه و شمار افرادی که از آن بهره‌مند خواهند شد، جزئیاتی ارائه نشده است.

پس از ممنوعیت کشت کوکنار از سوی امارت اسلامی در سال ۲۰۲۲، تولید تریاک در افغانستان به‌گونه چشم‌گیر کاهش یافته؛ اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که کشت این ماده مخدر در مناطق صفری پاکستان و ایران گسترش یافته و این منطقه ممکن است به یکی از مراکز مهم تولید تریاک در جهان تبدیل شود.

بر بنیاد تصاویر ماهواره‌ای و گفتگو با دهقانان محلی، ایالت بلوچستان پاکستان و ولایت سیستان‌ و بلوچستان ایران در سال‌های اخیر شاهد افزایش کشت کوکنار بوده‌اند.

دیوید منسفیلد، پژوهشگر بریتانیایی در بخش مواد مخدر افغانستان، می‌گوید که ممنوعیت امارت اسلامی، ناامنی‌های فزاینده و مشکلات اقتصادی، زمینه گسترش کشت کوکنار را در مناطق مرزی سه کشور فراهم کرده است.

به گفته منسفیلد، تصاویر ماهواره‌ای شرکت بریتانیایی «السیس» نشان می‌دهد که بیش از ۹ هزار هکتار زمین در بلوچستان پاکستان زیر کشت کوکنار قرار داشته است. ولسوالی‌های لورالایی و قلعه عبدالله از مناطق عمده این کشت عنوان شده‌اند.

گزارش‌ها حاکی است که شماری از دهاقین افغان پس از ممنوعیت کشت کوکنار در افغانستان، به پاکستان و ایران رفته و با سرمایه‌گذاری و همکاری با دهاقین محلی، به کشت این محصول روی آورده‌اند.

در ایران نیز ولایت سیستان‌ و بلوچستان یکی از مناطق عمده تولید تریاک دانسته می‌شود. تصاویر ماهواره‌ای سال ۲۰۲۶ از گسترش کشت کوکنار در بخش‌هایی از این ولایت حکایت دارد.

در همین حال، کشت کوکنار در افغانستان نیز با وجود ممنوعیت امارت اسلامی، به‌ویژه در ولایت بدخشان و برخی مناطق جنوب‌غرب کشور، بار دیگر افزایش یافته است.

منسفیلد هشدار داده است که اگر روند کنونی ادامه یابد، کشت کوکنار در سال ۲۰۲۷ در افغانستان، پاکستان و ایران بیشتر خواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند عرضه هروئین در بازارهای جهانی را افزایش داده و منابع مالی گروه‌های مسلح را تقویت کند.

کارشناسان می‌گویند که فقر، خشکسالی، بدهی‌های دهاقین و ناامنی از عوامل مهم گسترش این پدیده‌اند؛ روندی که نگرانی‌ها درباره افزایش قاچاق مواد مخدر و تشدید خشونت در منطقه را بیشتر کرده است.

این درحالیست که امارت اسلامی پیش از این گفته است که کشت و قاچاق مواد مخدر در افغانستان نزدیک به صفر کاهش یافته است.

شماری از نمایندگان مهاجرین افغان مقیم شهر انقره ترکیه، در دیدار با هیأت اعزامی وزارت امور مهاجرین و عودت‌کنندگان و وزارت امور خارجه افغانستان، مشکلات و خواسته‌های خود را مطرح کردند.

این دیدار به تاریخ اول عقرب، با حضور سعید احمد بنوری، رییس دفتر مقام وزارت امور مهاجرین و عودت‌کنندگان و وزارت امور خارجه، و صنیع‌الله فرهمند، سفیر امارت اسلامی افغانستان در ترکیه، برگزار شد.

بنوری هدف از اعزام این هیأت را بررسی مستقیم مشکلات مهاجرین و انتقال شکایت‌های آنان به مقام‌های مسوول افغانستان و ترکیه عنوان کرد. به گفته او، این هیأت بر اساس هدایت رهبری امارت اسلامی و گزارش‌های رسیده درباره وضعیت مهاجرین افغان در ترکیه توظیف شده است.

نمایندگان مهاجرین افغان در این نشست، مشکلاتی از جمله هزینه بلند تمدید کارت‌های اقامت، صادرنشدن ویزه برای مهاجرین بیمار، دشواری‌های موجود در کمپ‌ها، بازداشت شماری از افغان‌ها با وجود داشتن اسناد اقامت، مشکلات در دریافت اسناد مدنی و صحی و بلندبودن قیمت تکت‌های رفت‌وبرگشت شرکت‌های هوایی را مطرح کردند.

آنان همچنان خواستار فعال‌شدن دفتر اتشه امور مهاجرین افغانستان در ترکیه شدند تا روند رسیدگی به مشکلات و درخواست‌های مهاجرین تسهیل شود.

در همین حال، صنیع‌الله فرهمند گفت که سفارت افغانستان تلاش می‌کند در حد توان به مشکلات مهاجرین رسیدگی کند.

بنوری نیز اطمینان داد که تمام مشکلات مطرح‌شده ثبت شده و برای پیگیری و حل آن‌ها با مقام‌های مربوطه در افغانستان و ترکیه شریک ساخته خواهد شد.

همچنان محمد صابر عمر، معاون ریاست امور قونسلی در امور مهاجرین وزارت امور خارجه، درباره مشکلات مهاجرین در زمینه دریافت اسناد مدنی صحبت کرده و از تلاش برای رسیدگی به این موضوع اطمینان داد.