بیش از نیم میلیون شهروند افغانستان در ماه اکتوبر سال روان خدمات صحی و کمک‌های نجات‌بخش دریافت کرده‌اند؛ در حالی‌که شیوع بیماری‌های واگیر، برگشت گسترده مهاجران و پیامدهای حوادث طبیعی فشار کم‌سابقه‌ای را بر نظام صحی کشور وارد کرده است.

بر اساس خبرنامه کلستر صحت افغانستان که از سوی سازمان جهانی صحت (WHO) منتشر شده، ۵۴ نهاد صحی در ماه اکتوبر توانسته‌اند خدمات حیاتی را به ۵۱۲ هزار و ۶۷۹ نفر در ۳۴ ولایت ارائه کنند.

گستردگی خدمات و افزایش نیازمندی‌ها

این خدمات از طریق ۸۶۲ مرکز صحی در ۳۱۰ ولسوالی ارائه شده که نشان‌دهنده نیاز گسترده و اتکای عمیق مردم به کمک‌های بشردوستانه است.

در کنار آن، ۲۵ نهاد صحی میان ماه‌های سپتمبر و اکتوبر پاسخ‌دهی به بحران صحی در شرق کشور را — جایی که بیشتر تحت تأثیر برگشت‌کنندگان از پاکستان و ایران قرار دارد — به دوش داشته‌اند.

در همین دوره، ۱۳۹ هزار و ۲۸۵ عودت‌کننده شامل زنان، مردان و کودکان خدمات صحی دریافت کرده‌اند.

افزایش نگران‌کننده بیماری‌ها

گزارش کلستر صحت از افزایش چشم‌گیر چندین بیماری واگیر در ماه اکتوبر خبر می‌دهد:

• اسهالات شدید (AWD): ۱۵،۴۶۰ واقعه
• عفونت‌های حاد تنفسی (ARI/سینه و بغل): ۱۱۸،۰۹۰ واقعه و ۱۹۷ مورد مرگ
• افزایش ۵۴.۵ درصدی نسبت به ماه سپتمبر
• سرخکان: ۳،۷۲۱ واقعه
• دنگو: ۱،۸۲۶ واقعه
• ملاریا: ۱۵،۲۵۳ واقعه (۹.۵٪ کاهش نسبت به ماه قبل)
• تب کانگو (CCHF): ۱۲۰ واقعه

سازمان جهانی صحت هشدار می‌دهد که با کاهش واکسیناسیون، سردی هوا و محدودیت دسترسی به خدمات ابتدایی، خطر گسترش سرخکان و بیماری‌های تنفسی بیشتر شده است.

تقویت هماهنگی و رساندن کمک‌ها

در ماه اکتوبر، ۳۵ تفاهم‌نامه با نهادهای صحی بررسی و ۱۵ مورد آن از سوی وزارت صحت عامه تأیید شده است؛ اقدامی که برای ادامه فعالیت قانونی نهادهای ارائه‌دهنده خدمات حیاتی ضروری است.

هم‌چنان، سازمان جهانی صحت ۹۵۱ بسته اضطراری طبی را به ۱۱۴ مرکز صحی در ۲۶ ولایت ارسال کرده که برای رسیدگی به ۹۲۸ هزار نفر در سه ماه آینده کافی است.

نظام صحی زیر فشار شدید

نظام صحی افغانستان که پس از سقوط اقتصادی و کاهش کمک‌های جهانی با دشواری‌های جدی روبه‌رو است، اکنون با چالش‌های تازه‌ای چون:

• موج برگشت مهاجران،
• سردی شدید هوا،
• بسته‌شدن‌های مکرر گذرگاه‌ها،
• و افزایش بیماری‌ها مواجه شده است.

کلستر صحت هشدار داده است که در نبود حمایت پایدار، خدمات کلیدی از جمله صحت مادر و طفل، واکسیناسیون و رسیدگی عاجل با خطر توقف جدی روبه‌رو خواهد شد.

این گزارش نشان می‌دهد که کمک‌های بشردوستانه همچنان ستون اصلی خدمات صحی در افغانستان باقی مانده و میلیون‌ها شهروند به آن وابسته‌اند.