نړۍ
حماس او اسرائیل کولی شي په غزه کې د اوربند په اړه واټن راکم کړي – امریکا
رویټرز د امریکایي چارواکو د څرګندونو له مخې په ډاګه کړې، چې حماس او اسرائیل په غزه کې د اوربند په اړه رامنځته شوی واټن راکم کړي. په داسې حال کې، چې اسرائیلي ځواکونو د سې شنبې پر ورځ په رفح کې له مصر سره د سرحدي پوله ونیوله د مرستو رسولو دا لار یې هم بنده کړه.
د حماس یوه چارواکي اسامه حمدان په بیروت کې له خبریالانو سره په خبرو کې خبرداری ورکړی، چې که په رفح کې د اسرائیلو پوځي یرغل روان وساتل شي؛ نو پر اوربند هوکړه به ورسره ناشونې شي.
فلسطیني وسلهوالې ډلې اسرائیلي ځواکونه تورن کړي، چې د غزې په اووه میاشتنۍ جګړه کې یې د اوربند هڅې کمزورې کړي او په سلګونه زره خلک یې بې کوره او له لوږې سره مخ کړي دي.
د اوربند غږ په داسې حال کې راپورته شوی، چې اسرائیلي ځواکونو د غزې پر جنوبي ښار رفح، چې له یو میلیون ډېرو بېځایه شوي فلسطینی ملکي وګړو ته یې پناه ورکړې هم برید وکړ.
د سپینې ماڼۍ ویاند جان کربي د دوشنبې پر ورځ ویلي، چې حماس د اسرائیلو په وړاندیز کې د تعدیلاتو وړاندیز کړی، چې هدف یې د کړکیچ پای ته رسول دي.
نوموړي زیاته کړې: د تړون متن لکه څنګه، چې تعدیل شوی؛ ښیي، چې پاتې تشې په بشپړ ډول ډکې کیدی شي. هغه د دې تشو له مشخصولو ډډه وکړه.
اسرائیلو د دوشنبې پر ورځ ویلي، چې د اوربند لپاره د حماس لخوا منل شوی درې پړاویز وړاندیز د منلو وړ ندی.
کربي زیاته کړې، چې د قطر او مصر منځګړیتوب په قاهره کې له امریکايي او اسرائیلي چارواکو سره غونډه کوي او حماس هم اعلان کړی، چې د دوی پلاوی هم په قاهره کې دی.
دا په داسې حال کې ده، چې د اسرائییلو د پوځ انځورونهه ښیي، چې ټانکونه د غزې او مصر تر منځ د رفح له لارې تېریږي او د غزې په غاړو کې د اسرائیل بیرغ رپول شوی دی.
د اسرائیلي حکومت لومړي وزير بنيامين نتانياهو د حماس د پوځي توان او ځواک د له منځه وړلو لپاره د دغې پولې نيول يو ډېر مهم ګام وباله.
د رفح ښار اوسیدونکیو د سې شنبې پر ماښام د رفح په ختیځو سیمو کې د ټانکونو له درندو ډزو خبر ورکړ.
دوی او د حماس رسنیو ویلي، چې د رفح د ښاروالۍ پر ودانۍ د اسرائیلو له ډزو وروسته اور ولګېد.
ډاکټرانو ویلي، چې په ودانۍ کې دننه یو فلسطینی وژل شوی او څو نور ټپیان دي. په داسې حال کې، چې د اسرائیلو په برید کې پر موټر سایکل سپاره دوه فلسطینیان هم وژل شوي دي.
د رفح اصلي روغتون ابو یوسف النجار د سې شنبې پر ورځ له هغې وروسته وتړل شو، چې په شاوخوا سیمو کې د درندو ډزو له کبله طبي کارمندان او شاوخوا ۲۰۰ ناروغان تېښتې ته اړ شول.
په رفح کې د غزې د ښار بې ځایه شوي ۵۵ کلن عماد جودیت ویلي: هغوی لیوني دي؛ ټانکونه یې د ګولیو ډزې کوي او د بمونه لوګيو هسک پوښلی دی. زه فکر کوم، چې شمال ته لاړ شم که مرکزي غزې ته. هغه رویټرز ته څرګده کړې: که دوی رفح ته نور هم راشي؛ دا ښار به د عاموژنې پر مور واوړي.
په رفح کې ډېري هغه کسان، چې د غزې له نورو سیمو څخه اسرائیلو وتلو ته اړ کړي دي.
کورنۍ د خیمو په کمپونو او لنډمهاله سرپناوو کې راټول شوي؛ خواړه، اوبه، درمل او نور اړین توکي نلري.
ملګرو ملتونو او نورو نړیوالو مرستندویه ادارو ویلي، چې د غزې په جنوبي سیمو کې د دوه لارو تړل — د اسرائیلو تر کنټرول لاندې رفح او کریم شالوم اغېزمن کړي او بهرنیو مرستې پرې بندې شوې دي.په داسې حال کې، چې په غزه کې دننه لږ پلورنځي خلاص دي.
په مصر کې د سرې میاشتې سرچینو ویلي، چې مرستې بندې شوي دي.
د ملګرو ملتونو د مرستندویه ادارې UNRWA مشر فیلیپ لازارینی په ایکس کې لیکلي: دا د ژغورنې یوه لار ده … هغه باید پرته له ځنډه خلاصه وساتل شي.
سپینې ماڼۍ ویلي، چې د کرم شالوم بندر به د چارشنبې پر ورځ پرانستل شي او د رفح له لارې به د تېلو لیږد هم بیا پیل شي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوتریش له اسرائیلو او حماس غوښتي، چې د اوربند هوکړې ته د رسېدو لپاره خپلې هڅې ونهءسپموي.
ګوټرش وایي: هیڅ اشتباه مه کوئ؛ پر رفح بشپړ برید به یو بشري ناورین وي.
اسرائیلي پوځ په رفح کې د وېرې خپرولو او لارو پرې کولو لپاره پوځي عملیات ترسره کړي او له ملکي وګړو یې غوښتي، چې ټاکل شوي پراخ بشري زون ته دې ولاړ شي، چې ۲۰ کیلومتره لرې ورته جوړ شوی دی.
په ژنیو کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د دفتر ویاند ینس لرکه ویلي؛ وېرې او ناهیلۍ د رفح خلک ځپلي دي.
هغه ويلي، ملکي وګړي د وتلو لپاره ان چمتووالي ته وخت نلري او د تګ راتګ لپاره هم ورته خوندي لار نشته. سړکونه له ناچاودو توکو، لویې لارې له بمونو ډکې دي او امنیت هم نشته دی.
د غزې د جګړې نیوکه کوونیو د امریکا له ولسمشر جوبایډن غوښتي؛ پر اسرائیلو فشار راوړي، چې لار بدله کړي.
څلورو سرچینو د سې شنبې پر ورځ ویلي، امریکا د اسرائیلو د نږدې متحد او د وسلو ورکوونکي په توګه اسرائیلو ته د وسلو ځینې لېږد د دوه اوونیو لپاره ځنډولی دی.
سپینې ماڼۍ او پنټاګون په دې اړه له څه ویلو ډډه کړې؛ خو دا به د بایډن د ادارې له وړاندیز وروسته لومړی ځنډ وي.
نړۍ
د جګړې له پایلو د اماراتو اندېښنه؛ د تېلو په راکړه ورکړه کې د ډالرو دډې ته کولو احتمال
د والسټریټ ژورنال په راپور کې راغلي؛ اماراتي چارواکو د امریکا له مالي مسوولانو څخه له خالد محمد بالاما او سکاټ بسنټ سره په لیدنه کې د مالي ملاتړ د یوه میکانیزم د رامنځته کولو او د اسعارو د تبادلې د احتمالي هوکړې په اړه خبرې کړې دي.
د راپورونو له مخې؛ متحده عربي امارات له ایران سره د کړکېچ د زیاتېدا او د جګړې د پایلو له کبله خپلې جدي اقتصادي اندېښنې د امریکا چارواکو ته وړاندې کړې دي.
د والسټریټ ژورنال په راپور کې راغلي؛ اماراتي چارواکو د امریکا له مالي مسوولانو څخه له خالد محمد بالاما او سکاټ بسنټ سره په لیدنه کې د مالي ملاتړ د یوه میکانیزم د رامنځته کولو او د اسعارو د تبادلې د احتمالي هوکړې په اړه خبرې کړې دي.
سرچینې وايي؛ که ډالر ته لاسرسی محدود شي، امارات ښايي بدیلو اسعارو ته مخه کړي. لکه د چین یوان؛ دا کار کولی شي د دغه هېواد د تېلو په راکړه ورکړه کې د پام وړ بدلون رامنځته کړي.
اقتصادي کارپوهان خبرداری ورکوي، چې د تېلو په صادراتو کې ګډوډي، د هرمز تنګي له لارې د نفتلېږدوونکو کښتیو پر تګ راتګ محدودیتونه او د پانګې د وتلو د خطر زیاتوالي د اماراتو پر اقتصاد فشارونه زیات کړي دي. سره له دې هم د دغه هېواد بهرنۍ زیرمو لوړه کچه تر یوه بریده د کړکېچ شدت راکمولی شي.
امریکايي چارواکو ویلي، چې د اماراتو لپاره د اسعارو د تبادلې د کرښې جوړېدل ډېر احتمال نهلري؛ خو واشنګټن د سیمې د مالي ثبات د ملاتړ لپاره نورې لارې چارې ارزوي.
نړۍ
۱۶ عربي او اسلامي هېوادونو په «سومالیلینډ» کې د اسرائیلو د ډیپلوماټیک استازي ټاکل وغندل
د قطر، کویت، سعودي عربستان، مصر، سومالیا، سوډان، لیبیا، بنګله دیش، الجزایر، فلسطین، ترکیې، اندونیزیا، پاکستان، موریټانیا، اردن او عمان بهرنیو چارو وزیرانو د شنبې پر ورځ په دوحه کې د یوې ګډې خبرپاڼې پرمهال د اسرائیلو لهخوا «سومالیلینډ» ته د ډیپلوماټیک استازي د ټاکلو پرېکړه وغندله.
د ۱۶ عربي او اسلامي هېوادونو بهرنیو چارو وزیرانو اعلان کړی، چې په “سومالیلینډ” کې د اسرائیلو د ډیپلوماټیک استازي ټاکل د سومالیا له حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا څخه ښکاره سرغړونه ده.
د قطر، کویت، سعودي عربستان، مصر، سومالیا، سوډان، لیبیا، بنګله دیش، الجزایر، فلسطین، ترکیې، اندونیزیا، پاکستان، موریټانیا، اردن او عمان بهرنیو چارو وزیرانو د شنبې پر ورځ په دوحه کې د یوې ګډې خبرپاڼې پرمهال د اسرائیلو لهخوا «سومالیلینډ» ته د ډیپلوماټیک استازي د ټاکلو پرېکړه وغندله.
په خبرپاڼه کې راغلي؛ دا عمل د سومالیا د فډرالي جمهوریت له حاکمیت، یووالي او ځمکنۍ بشپړتیا څخه ښکاره سرغړونه ده.
د دغو هېوادونو بهرنیو چارو وزیرانو له هر هغه یو اړخیز عمل سره خپل کلک مخالفت تکرار کړ، چې د هېوادونو حاکمیت یا یووالي ته زیان رسوي او د سومالیا د حاکمیت، یووالي او ځمکنۍ بشپړتیا لپاره یې خپل بشپړ ملاتړ اعلان کړ.
دوی دا ټینګار هم وکړ، چې د سومالیا یوازنۍ مشروع اداره د دې هېواد د خلکو د ارادې استازیتوب کوي.
دغه راز څرګنده شوې، چې دا ډول کړنې د نړیوال قانون له اصولو، د ملګرو ملتونو منشور او افریقایي ټولنې اساسنامې څخه ښکاره سرغړونه ده او کولی شي د یو خطرناکې بېلګې په توګه د افریقا په وچه کې ثبات کمزوری کړي او پر سیمهییزه سوله او امنیت منفي اغېزه وکړي.
نړۍ
امریکا او ایران ښايي له بندري بندیزونو سره سره،روانه اوونۍ خبرې بیا پیل کړي
سرچینو د سېشنبې پر ورځ رویټرز ته ویلي، چې واشنګټن تېره اوونۍ د خبرو اترو له ماتېدا وروسته پر ایران بندري بندیز لګولی دی.
د امریکا او ایران مذاکره کوونکې ډلې ښایي په روانه اوونۍ کې اسلامآباد ته راستانه شي او د جګړې د پای ته رسولو لپاره خبرې بیا پیل کړي.
سرچینو د سېشنبې پر ورځ رویټرز ته ویلي، چې واشنګټن تېره اوونۍ د خبرو اترو له ماتېدا وروسته پر ایران بندري بندیز لګولی دی.
که څه هم د امریکا بندیز د تهران غصه راوپاروله، خو ډیپلوماټیکې اړیکې ممکن دوام ومومي؛ ځکه د تېلو د بیو په راټیټولو کې یې مرسته وکړه او د سېشنبې پر ورځ د معیاري نرخونه له ۱۰۰ دالرو څخه کښته شول.
دغه راز په خبرو اترو کې ښکېلو سرچینو د سېشنبې پر ورځ ویلي؛ دواړه هېوادونه کولی شي د اوونۍ په پای کې بېرته راستانه شي. له واشنګټن او تهران سره یو وړاندیز شریک شوی، چې خپل پلاوي بیا واستوي.
یوې لوړ پوړې ایراني سرچینې ویلي: «کومه ځانګړې نېټه ټاکل شوې نهده او پلاويو له جمعې څخه تر یکشنبې پورې په پام کې نیولې ده.»
دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي؛ ایران د دوشنبې پر ورځ زنګ وهلی او غواړي یوې هوکړې ته ورسیږي؛ خو هیڅکله به هغه تړون تصویب نهکړي، چې تهران ته د اټومي وسلې د لرلو اجازه ورکړي.
-
سیمه ییز خبرونه5 days agoآیا ایران په هرمز تنګي کې پر بېړیو پیسې وضع کولی شي؟
-
سوداگري4 days agoد افغانستان د هوايي ټرانزیټ عواید زیات شوي؛ له الوتنو میلیونونه ډالر ترلاسه کېږي
-
سوداگري5 days agoد سیمې د انرژۍ بدلون؛ له روسیې افغانستان ته د سون توکو واردات زیات شوي
-
تازه خبرونه1 day agoد «پرمختګ» اوبپاڼې پرانیسته؛ د افغانستان د رسنیو لپاره نوی معلوماتي سرچینه
-
تازه خبرونه4 days agoازبکستان او ناروې د افغانستان د ستونزو پر حل ټینګار وکړ
-
څار1 day agoڅار: په چین کې د کابل-اسلام آباد د خبرو اترو برخلیک
-
تحول2 days agoتحول: د ایران لهخوا د هرمز تنګي د بیا بندېدا علت
-
نړۍ1 day ago۱۶ عربي او اسلامي هېوادونو په «سومالیلینډ» کې د اسرائیلو د ډیپلوماټیک استازي ټاکل وغندل
