نړۍ
حماس او اسرائیل کولی شي په غزه کې د اوربند په اړه واټن راکم کړي – امریکا
رویټرز د امریکایي چارواکو د څرګندونو له مخې په ډاګه کړې، چې حماس او اسرائیل په غزه کې د اوربند په اړه رامنځته شوی واټن راکم کړي. په داسې حال کې، چې اسرائیلي ځواکونو د سې شنبې پر ورځ په رفح کې له مصر سره د سرحدي پوله ونیوله د مرستو رسولو دا لار یې هم بنده کړه.
د حماس یوه چارواکي اسامه حمدان په بیروت کې له خبریالانو سره په خبرو کې خبرداری ورکړی، چې که په رفح کې د اسرائیلو پوځي یرغل روان وساتل شي؛ نو پر اوربند هوکړه به ورسره ناشونې شي.
فلسطیني وسلهوالې ډلې اسرائیلي ځواکونه تورن کړي، چې د غزې په اووه میاشتنۍ جګړه کې یې د اوربند هڅې کمزورې کړي او په سلګونه زره خلک یې بې کوره او له لوږې سره مخ کړي دي.
د اوربند غږ په داسې حال کې راپورته شوی، چې اسرائیلي ځواکونو د غزې پر جنوبي ښار رفح، چې له یو میلیون ډېرو بېځایه شوي فلسطینی ملکي وګړو ته یې پناه ورکړې هم برید وکړ.
د سپینې ماڼۍ ویاند جان کربي د دوشنبې پر ورځ ویلي، چې حماس د اسرائیلو په وړاندیز کې د تعدیلاتو وړاندیز کړی، چې هدف یې د کړکیچ پای ته رسول دي.
نوموړي زیاته کړې: د تړون متن لکه څنګه، چې تعدیل شوی؛ ښیي، چې پاتې تشې په بشپړ ډول ډکې کیدی شي. هغه د دې تشو له مشخصولو ډډه وکړه.
اسرائیلو د دوشنبې پر ورځ ویلي، چې د اوربند لپاره د حماس لخوا منل شوی درې پړاویز وړاندیز د منلو وړ ندی.
کربي زیاته کړې، چې د قطر او مصر منځګړیتوب په قاهره کې له امریکايي او اسرائیلي چارواکو سره غونډه کوي او حماس هم اعلان کړی، چې د دوی پلاوی هم په قاهره کې دی.
دا په داسې حال کې ده، چې د اسرائییلو د پوځ انځورونهه ښیي، چې ټانکونه د غزې او مصر تر منځ د رفح له لارې تېریږي او د غزې په غاړو کې د اسرائیل بیرغ رپول شوی دی.
د اسرائیلي حکومت لومړي وزير بنيامين نتانياهو د حماس د پوځي توان او ځواک د له منځه وړلو لپاره د دغې پولې نيول يو ډېر مهم ګام وباله.
د رفح ښار اوسیدونکیو د سې شنبې پر ماښام د رفح په ختیځو سیمو کې د ټانکونو له درندو ډزو خبر ورکړ.
دوی او د حماس رسنیو ویلي، چې د رفح د ښاروالۍ پر ودانۍ د اسرائیلو له ډزو وروسته اور ولګېد.
ډاکټرانو ویلي، چې په ودانۍ کې دننه یو فلسطینی وژل شوی او څو نور ټپیان دي. په داسې حال کې، چې د اسرائیلو په برید کې پر موټر سایکل سپاره دوه فلسطینیان هم وژل شوي دي.
د رفح اصلي روغتون ابو یوسف النجار د سې شنبې پر ورځ له هغې وروسته وتړل شو، چې په شاوخوا سیمو کې د درندو ډزو له کبله طبي کارمندان او شاوخوا ۲۰۰ ناروغان تېښتې ته اړ شول.
په رفح کې د غزې د ښار بې ځایه شوي ۵۵ کلن عماد جودیت ویلي: هغوی لیوني دي؛ ټانکونه یې د ګولیو ډزې کوي او د بمونه لوګيو هسک پوښلی دی. زه فکر کوم، چې شمال ته لاړ شم که مرکزي غزې ته. هغه رویټرز ته څرګده کړې: که دوی رفح ته نور هم راشي؛ دا ښار به د عاموژنې پر مور واوړي.
په رفح کې ډېري هغه کسان، چې د غزې له نورو سیمو څخه اسرائیلو وتلو ته اړ کړي دي.
کورنۍ د خیمو په کمپونو او لنډمهاله سرپناوو کې راټول شوي؛ خواړه، اوبه، درمل او نور اړین توکي نلري.
ملګرو ملتونو او نورو نړیوالو مرستندویه ادارو ویلي، چې د غزې په جنوبي سیمو کې د دوه لارو تړل — د اسرائیلو تر کنټرول لاندې رفح او کریم شالوم اغېزمن کړي او بهرنیو مرستې پرې بندې شوې دي.په داسې حال کې، چې په غزه کې دننه لږ پلورنځي خلاص دي.
په مصر کې د سرې میاشتې سرچینو ویلي، چې مرستې بندې شوي دي.
د ملګرو ملتونو د مرستندویه ادارې UNRWA مشر فیلیپ لازارینی په ایکس کې لیکلي: دا د ژغورنې یوه لار ده … هغه باید پرته له ځنډه خلاصه وساتل شي.
سپینې ماڼۍ ویلي، چې د کرم شالوم بندر به د چارشنبې پر ورځ پرانستل شي او د رفح له لارې به د تېلو لیږد هم بیا پیل شي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوتریش له اسرائیلو او حماس غوښتي، چې د اوربند هوکړې ته د رسېدو لپاره خپلې هڅې ونهءسپموي.
ګوټرش وایي: هیڅ اشتباه مه کوئ؛ پر رفح بشپړ برید به یو بشري ناورین وي.
اسرائیلي پوځ په رفح کې د وېرې خپرولو او لارو پرې کولو لپاره پوځي عملیات ترسره کړي او له ملکي وګړو یې غوښتي، چې ټاکل شوي پراخ بشري زون ته دې ولاړ شي، چې ۲۰ کیلومتره لرې ورته جوړ شوی دی.
په ژنیو کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د دفتر ویاند ینس لرکه ویلي؛ وېرې او ناهیلۍ د رفح خلک ځپلي دي.
هغه ويلي، ملکي وګړي د وتلو لپاره ان چمتووالي ته وخت نلري او د تګ راتګ لپاره هم ورته خوندي لار نشته. سړکونه له ناچاودو توکو، لویې لارې له بمونو ډکې دي او امنیت هم نشته دی.
د غزې د جګړې نیوکه کوونیو د امریکا له ولسمشر جوبایډن غوښتي؛ پر اسرائیلو فشار راوړي، چې لار بدله کړي.
څلورو سرچینو د سې شنبې پر ورځ ویلي، امریکا د اسرائیلو د نږدې متحد او د وسلو ورکوونکي په توګه اسرائیلو ته د وسلو ځینې لېږد د دوه اوونیو لپاره ځنډولی دی.
سپینې ماڼۍ او پنټاګون په دې اړه له څه ویلو ډډه کړې؛ خو دا به د بایډن د ادارې له وړاندیز وروسته لومړی ځنډ وي.
نړۍ
د ډونالډ ټرمپ په شتون کې د سپینېماڼۍ د خبریالانو کلنۍ مېلمستیا د ډزو ښکار شوه
د خپرو شویو ویډیوګانو له مخې: دغه وسلوال د پټو خدماتو پر مامور ډز وکړ؛ خو د امنیتي تجهیزاتو له کبله کوم زیان ورته ونهرسېد.
یو وسلوال کس د سپینې ماڼې پر کوربتوب د خبریالانو په کلنۍ مېلمستیا کې هڅه وکړه، چې د امنیتي تدابیرو له کرښې تېر شي؛ خو د امریکا د پټو خدماتو ځواکونو بېړنی غبرګون وښود او ډونالډ ټرمپ یې روغ رمټ له تالار څخه خوندي وایست.
د خپرو شویو ویډیوګانو له مخې: دغه وسلوال د پټو خدماتو پر مامور ډز وکړ؛ خو د امنیتي تجهیزاتو له کبله کوم زیان ورته ونهرسېد.
کله، چې د ډزو غږونه واورېدل شول؛ د مراسمو نږدې۲۶۰۰ ګډونوال سخت ووېرېدل او خوندي ځایونو ته ورسول شول.
نږدې یو ساعت وروسته ټرمپ اعلان وکړ، چې بریدګر نیول شوی دی. دغه مراسم وروسته لغوه شول او ټرمپ وړاندیز وکړ، چې دا به په بل وخت کې بیا ترسره شي.
هغه د امنیتي ځواکونو او د قانون پلي کوونکو ادارو له کړنو ستاینه کړې او څرګندوي، چې وضعیت په ښه توګه تر څار او واک لاندې راغلی دی.
ټرمپ دا هم ویلي، چې لومړۍ مېرمن، د ولسمشر مرستیال او د کابینې غړي ټول په بشپړ ډول روغ او خوندي دي.
په دې مېلمستیا کې د امریکا د ولسمشر پهتوګه د ډونالډ ټرمپ لومړنی ګډون و. هغه له دې مخکې هم په ۲۰۲۴ز.کال کې د ترور له دوه هڅو سره مخ شوی و. د خبریالانو دا بڼه مراسم په ۱۹۸۱ز.کال کې هم د پخواني ولسمشر رونالډ ریګن پر وړاندې د برید شاهد پاتې شوي دي.
نړۍ
له ایران سره نوې هوکړه به د پخوانۍ هوکړې پر پرتله «ډېره ښه» وي – ټرمپ
ټرمپ په یوه لیکلي پیغام کې څرګنده کړې: «هغه هوکړه، چې مونږ به یې له ایران سره وکړو؛ د پراخ ګډ اقدام له پلان (چې د ایران د اټومي تړون په نوم پېژندل کېږي) څخه به ډېره ښه وي.»
د رویټرز د څرګندونو له مخې؛ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي؛ نوې اټومي هوکړ، چې هېواد یې له ایران سره پرې د خبرو په حال کې دي؛ د ۲۰۱۵ ز.کال د هوکړې پر پرتله «ډېره ښه» وي.
ټرمپ په یوه لیکلي پیغام کې څرګنده کړې: «هغه هوکړه، چې مونږ به یې له ایران سره وکړو؛ د پراخ ګډ اقدام له پلان (چې د ایران د اټومي تړون په نوم پېژندل کېږي) څخه به ډېره ښه وي.»
دا څرګندونې په داسې حال کې راپورته کیږي، چې ځینو ډیموکراټانو او اټومي کارپوهانو د دې خبرو اترو د چټکتیا په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.
ټرمپ د ولسمشر په توګه د خپلې لومړۍ دورې(۲۰۱۸ز.کال) پر مهال د ایران، امریکا او نړیوالو قدرتونو ترمنځ له هغې هوکړې ووت، چې په ۲۰۱۵ کې لاسلیک شوې وه او هغه یې «په تاریخ کې تر ټولو بده هوکړه» وبلله.
دغه راز راپورونه ښیي؛ له ایران سره د امریکا او اسرائیلو شخړه، چې له اووه اوونیو راپدېخوا روانه ده او موخه یې د ټرمپ د څرګندونو له مخې اټومي وسلو ته د ایران د لاسرسي مخنیوی دی.
د دوه اوونیز اوربند پای ته له نږدې کېدو سره د واشنګټن او تهران ترمنځ د خبرو اترو د نوي پړاو امکانات، چې شونې ده په پاکستان کې ترسره شي؛ له ناڅرګند برخلیک سره مخ دي.
ټرمپ دا ټینګار هم کړی، چې هوکړې ته د رسېدو لپاره تر هیڅ فشار لاندې نهدی؛ خو بهیر به یې نسبتاً چټک پرمخ ولاړ شي.
دا په داسې حال کې ده، چې کارپوهان وايي: په نږدې وخت کې یوې پراخې هوکړې ته رسېدل ستونزمن دي؛ ځکه، چې د ۲۰۱۵ کال هوکړه له دوه کلونو ژورو خبرو اترو وروسته رامنځته شوه، چې د بېلابېلو برخو شاوخوا ۲۰۰ متخصصینو په کې ګډون کړی و.
نړۍ
د جګړې له پایلو د اماراتو اندېښنه؛ د تېلو په راکړه ورکړه کې د ډالرو دډې ته کولو احتمال
د والسټریټ ژورنال په راپور کې راغلي؛ اماراتي چارواکو د امریکا له مالي مسوولانو څخه له خالد محمد بالاما او سکاټ بسنټ سره په لیدنه کې د مالي ملاتړ د یوه میکانیزم د رامنځته کولو او د اسعارو د تبادلې د احتمالي هوکړې په اړه خبرې کړې دي.
د راپورونو له مخې؛ متحده عربي امارات له ایران سره د کړکېچ د زیاتېدا او د جګړې د پایلو له کبله خپلې جدي اقتصادي اندېښنې د امریکا چارواکو ته وړاندې کړې دي.
د والسټریټ ژورنال په راپور کې راغلي؛ اماراتي چارواکو د امریکا له مالي مسوولانو څخه له خالد محمد بالاما او سکاټ بسنټ سره په لیدنه کې د مالي ملاتړ د یوه میکانیزم د رامنځته کولو او د اسعارو د تبادلې د احتمالي هوکړې په اړه خبرې کړې دي.
سرچینې وايي؛ که ډالر ته لاسرسی محدود شي، امارات ښايي بدیلو اسعارو ته مخه کړي. لکه د چین یوان؛ دا کار کولی شي د دغه هېواد د تېلو په راکړه ورکړه کې د پام وړ بدلون رامنځته کړي.
اقتصادي کارپوهان خبرداری ورکوي، چې د تېلو په صادراتو کې ګډوډي، د هرمز تنګي له لارې د نفتلېږدوونکو کښتیو پر تګ راتګ محدودیتونه او د پانګې د وتلو د خطر زیاتوالي د اماراتو پر اقتصاد فشارونه زیات کړي دي. سره له دې هم د دغه هېواد بهرنۍ زیرمو لوړه کچه تر یوه بریده د کړکېچ شدت راکمولی شي.
امریکايي چارواکو ویلي، چې د اماراتو لپاره د اسعارو د تبادلې د کرښې جوړېدل ډېر احتمال نهلري؛ خو واشنګټن د سیمې د مالي ثبات د ملاتړ لپاره نورې لارې چارې ارزوي.
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoایران امریکا ته د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو او جګړې د پای ته رسولو وړاندیز وکړ- اکسیوس
-
International Sports1 day agoآریانا ټلویزيون افغانانو ته د آسیا جام غوره لوبډلو سیالۍ پر ژوندۍ بڼه خپروي
-
تازه خبرونه3 days agoپه کندهار کې له افغان ځواکونو سره په نښته کې شپږ پاکستاني سرتېري وژل شول
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoد ټرمپ پرېکړې د ایران–امریکا د سولې هیلې اغېزمنې کړې
-
لوبی4 days agoافغانستان، ازبکستان او تاجکستان د غېږنیونې په نړیواله سیالۍ کې غوره مقامونه خپل کړل
-
تازه خبرونه4 days agoد بیات پاور او افغان ګاز د تړون غځېدا؛ د کورني برښنا تولید به لس کاله نور هم دوام وکړي
-
تازه خبرونه4 days agoافغانستان د برښنا سکټور د ودې لپاره د روسیې پانګونې ته لېوال دی
-
نړۍ4 days agoد ډونالډ ټرمپ په شتون کې د سپینېماڼۍ د خبریالانو کلنۍ مېلمستیا د ډزو ښکار شوه
