تازه خبرونه
د خوړو د نظام بدلون د افغانستان د خوړو خوندیتوب او کارموندنه پیاوړې کولی شي – نړیوال بانک
په راپور کې راغلي، چې افغانستان، پاکستان، منځنی ختیځ او شمالي افریقا له اقلیمي بدلون، د اوبو له کمښت، جګړو او د خوارځواکۍ له زیاتېدا سره مخ دي. اوسمهال په دې سیمه کې له هرو شپږ کسانو یو یې خوړو ته خوندي لاسرسی نهلري او ۴۲ سلنه خلک روغتیایي خوړو د برابرولو وس نهلري.
نړیوال بانک په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د خوړو او کرنې د نظامونو اصلاح او بدلون کولی شي په افغانستان کې د خوړو خوندیتوب د پام وړ ښه کړي، کاري فرصتونه رامنځته کړي او د هېواد اقتصادي مقاومت پیاوړی کړي.
په راپور کې راغلي، چې افغانستان، پاکستان، منځنی ختیځ او شمالي افریقا له اقلیمي بدلون، د اوبو له کمښت، جګړو او د خوارځواکۍ له زیاتېدا سره مخ دي. اوسمهال په دې سیمه کې له هرو شپږ کسانو یو یې خوړو ته خوندي لاسرسی نهلري او ۴۲ سلنه خلک روغتیایي خوړو د برابرولو وس نهلري.
د راپور له مخې، تر ۲۰۵۰ زېږدیز کال پورې به د خوړو غوښتنه ۶۷ سلنه لوړه شي.
راپور ګواښ کړی، چې د اقلیمي بدلون، د اوبو کمښت او جګړو له کبله د خوړو ناامني مخ پر زیاتېدا ده او دغو عواملو د کرنې پر سکټور سخت فشارونه وارد کړي دي.
نړیوال بانک ټینګار کړی، چې د خوړو خوندیتوب یوازې د کرنیز تولید پر زیاتولو نه ډاډمنیږي، بلکې د خوړو د ټول نظام له تولید څخه تر لګښت پورې هر اړخیزې اصلاحات غواړي. په دغو اصلاحاتو کې د اکمالاتي ځنځیر پیاوړتیا، د خوړو د ضایعاتو کمول، د زېرمه کولو او لېږد رالېږد ښه کول او د اقلیمي بدلون پر وړاندې د مقاومې کرنې لپاره پانګونه شامله ده.
د راپور له مخې، د خوړو او کرنې نظامونه اوس هم د سیمې په اقتصاد کې مهم رول لري او د کرنې، ټرانسپورټ، پروسس او خوراکي خدمتونو په برخو کې یې میلیونونه کاري فرصتونه رامنځته کړي دي.
نړیوال بانک د راپور له مخې، د کرنې او د خوړو د نظام اصلاحات کولی شي د بېوزلۍ په کمولو، د تغذیې په ښه کولو او په ځانګړي ډول د ځوانانو او د کلیوالو سیمو د اوسېدونکو لپاره د کاري فرصتونو په رامنځته کولو کې مهم رول ولوبوي.
تازه خبرونه
سفیر پیشین امریکا: بازگشایی سفارت واشنگتن در کابل ممکن است
سفیر پیشین امریکا همچنین هشدار داد که نادیده گرفتن افغانستان میتواند برای واشنگتن پیامدهایی داشته باشد و این کشور همچنان میتواند بر امنیت آسیای مرکزی و جنوبی تأثیر بگذارد.
رونالد نیومن، سفیر پیشین امریکا در افغانستان، گفته است که واشنگتن در آینده میتواند سفارت خود در کابل را دوباره بازگشایی کند؛ اما تأکید کرده است که هرگونه رابطه تازه با امارت اسلامی باید «گامبهگام» و بر اساس اقدامات عملی دو طرف شکل بگیرد.
نیومن در گفتوگو با شبکه «آی۲۴ نیوز» گفت که بازگشت دیپلوماتیک امریکا به افغانستان، در صورت ایجاد تغییرات مشخص در سیاستهای امارت اسلامی، قابل تصور است؛ هرچند او برای چنین اقدامی زمان مشخصی تعیین نکرد.
به گفته نیومن، موضوع حقوق زنان و محدودیتهای وضعشده بر زنان و دختران از مسائلی است که هرگونه تصمیم واشنگتن برای عادیسازی روابط با کابل را با فشار سیاسی روبهرو خواهد کرد.
او با این حال گفت که امریکا دلایلی برای بازگشت به افغانستان دارد و واشنگتن در حال حاضر نیز در برخی زمینهها، از جمله آزادی شهروندان امریکایی و مسائل مبارزه با تروریزم، بهگونه عملی با مقامهای امارت اسلامی در تماس است.
این اظهارات پس از آن مطرح میشود که امیرخان متقی، وزیر امور خارجه، از امریکا خواسته است سفارت خود را در کابل بازگشایی کرده و در بخشهای اقتصادی، بهویژه معادن، بندها و جادهها، در افغانستان سرمایهگذاری کند.
نیومن با اشاره به ظرفیتهای معدنی افغانستان گفت که این بخش میتواند برای شرکتهای امریکایی «بالقوه» جذاب باشد؛ اما تأکید کرد که تحقق چنین سرمایهگذاریهایی به امنیت پایدار، حاکمیت قانون و اعتماد شرکتها نیاز دارد؛ شرایطی که به گفته او در حال حاضر فراهم نیست.
سفیر پیشین امریکا همچنین هشدار داد که نادیده گرفتن افغانستان میتواند برای واشنگتن پیامدهایی داشته باشد و این کشور همچنان میتواند بر امنیت آسیای مرکزی و جنوبی تأثیر بگذارد.
نیومن در مورد آینده روابط امریکا و افغانستان پیشنهاد کرد که هرگونه پیشرفت باید بر اساس «اقدام واقعی در برابر اقدام واقعی» باشد و گفت که واشنگتن نباید تنها بر وعدهها یا امید به تغییر سیاستها تکیه کند.
او تأکید کرد که اگر قرار باشد سفارت امریکا در کابل بازگشایی شود، واشنگتن باید در برابر این اقدام، امتیازات و اقدامات مشخصی را از کابل دریافت کند.
تازه خبرونه
په افغانستان کې د ګوزڼ پېښې ۱۹ ته ورسېدې – د روغتیا نړیواله ټولنه
د روغتیا نړیوالې ټولنې د ختیځې مډیټرانې سیمې د تازه راپور له مخې؛ نوې پېښې په هرات، پکتیکا او کندهار ولایتونو کې ثبت شوې دي.
د روغتیا نړیوالې ټولنې ویلي، چې د ګوزڼ د لومړي ډول د ویروس د څلورو نویو پېښو له ثبتېدا سره په افغانستان کې د ۲۰۲۶ز. کال له پیل راپدېخوا د دې ناروغۍ د تائید شویو پېښو ټول شمېر ۱۹ ته رسېدلی دی.
د روغتیا نړیوالې ټولنې د ختیځې مډیټرانې سیمې د تازه راپور له مخې؛ نوې پېښې په هرات، پکتیکا او کندهار ولایتونو کې ثبت شوې دي.
د هرات په شینډنډ او ادرسکن ولسوالیو کې دوه پېښې ثبت شوې دي. په داسې حال کې، چې د پکتیکا په ډیله او د کندهار په ارغستان ولسوالیو کې هم یوه – یوه نوې پېښه ثبت شوې ده.
د دې ټولنې په راپور کې ویل شوي، چې د روان کال د اګست تر شپاړلسمې د ختیځې مډیټرانې په سیمه کې د ګوزڼ یا پولیو د لومړي ډول ۲۲ پېښې تائید شوې، چې ۱۹ یې په افغانستان او درې نورې په پاکستان کې ثبت شوې دي.
افغانستان په ۲۰۲۵ز.کال کې د ګوزڼ ۲۱ پېښې او پاکستان ۳۱ پېښې ثبت کړې وې.
د چاپېریالي څارنې پایلې هم ښيي، چې په افغانستان او پاکستان کې د ګوزڼ ویروس اوس هم په خپرېدو دی.
د روغتیا نړیوالې ټولنې د راپور له مخې، سږ کال تر دې دمه په افغانستان کې د چاپېریال ۵۸ مثبتې نمونې او په پاکستان کې ۱۱۸ مثبتې نمونې ثبت شوې دي.
افغانستان او پاکستان هغه دوه هېوادونه دي، چې د ګوزڼ وحشي ویروس په کې شتون لري.
تازه خبرونه
د پښتو او دري ژبو د لیکدود د سمون او یو شان کولو پېنځه ورځنی علمي او فرهنګي ورکشاپ پیل شو
په دې پروګرام کې د اطلاعاتو او کلتور وزارت د کلتور او هنر مرستیال شیخ عبدالرحمن طیبي، د دغه وزارت یو شمېر رییسانو، د لوړو زدهکړو او پوهنې وزارتونو استازو، د علومو اکاډمۍ، کابل پوهنتون او د ښوونې او روزنې پوهنتون استازو، استادانو، څېړونکو، ژبپوهانو، لیکوالانو او د رسنیو استازو ګډون کړی و.
د اطلاعاتو او کلتور وزارت د کلتور او هنر مرستیالۍ د ژبو عالي شورا کمیسیون د افغانستان په ملي موزیم کې د«پښتو او دري ژبو د لیکدود د سمون او یو شان کولو» پر موخه پېنځه ورځنی علمي او کلتوري ورکشاپ پیل کړی دی.
مسوولانو ويلي، د دغه ورکشاپ موخه د ژبو د علمي بنسټونو پیاوړتیا، د لیکلو د طریقې همغږي او د ادبي او فرهنګي معیارونو لوړول دي.
په دې پروګرام کې د اطلاعاتو او کلتور وزارت د کلتور او هنر مرستیال شیخ عبدالرحمن طیبي، د دغه وزارت یو شمېر رییسانو، د لوړو زدهکړو او پوهنې وزارتونو استازو، د علومو اکاډمۍ، کابل پوهنتون او د ښوونې او روزنې پوهنتون استازو، استادانو، څېړونکو، ژبپوهانو، لیکوالانو او د رسنیو استازو ګډون کړی و.
د اطلاعاتو او کلتور وزارت د ولسي کلتور رییس حافظ سیفالرحمن محمدي ویلي، چې د ژبو عالي شورا کمیسیون د هېواد ژبو ته د آسانتیاوو برابرولو او د ملي او نورو ژبو لپاره د یو شان لیکدودونو د چمتو کولو په موخه جوړ شوی دی.
شیخ عبدالرحمن طیبي هم د ژبو پر ارزښت ټینګار کړی او ویلي یې دي، چې اسلامي امارت د هېواد د ټولو ژبو د پیاوړتیا او پراختیا لپاره ژمن دی او د ژبې، قوم، سیمې او مذهب پر بنسټ باید د خلکو ترمنځ تعصب نهوي.
دغه راز د پوهنتون یو شمېر استادانو، د پوهنې وزارت مسوولانو او د افغانستان د علومو اکاډمۍ استازي د پښتو او دري ژبو لپاره د یوه ګډ لیکدود د رامنځته کولو په اړه خبرې کړې دي.
ګډونوالو ویلي؛ د دغو دوه ژبو په لیکدود کې یو شمېر توپیرونه شته او د دغه ورکشاپ موخه د دغو توپیرونو څېړل او د معیاري او همغږو لیکلو د طریقو رامنځته کول دي، چې په علمي، ښوونیزو، اداري او کلتوري(هڅوبي ) برخو کې ترې ګټه واخیستل شي.
-
تازه خبرونه4 days agoد افغانستان په اړه د اسلامآباد پر تګلاره ملي خبرو ته اړتیا ده – پاکستاني کارپوه
-
تازه خبرونه4 days agoیو افغان په ایران کې اعدام شو
-
تازه خبرونه4 days agoدرېیمو هېوادونو ته له قطره د بند پاتې افغانانو د لېږد خبرې روانې دي- امریکا
-
لوبی3 days agoآباسین ډیفنډرز د کابل خان روغتون کرکټ غوره لیګ د څلورم پړاو اتلولي وګټله
-
تازه خبرونه2 days agoافغان پلاوي په بیلاروس کې له تولیدي کارخونو لیدنه وکړه
-
تازه خبرونه4 days agoایران، چین او ترکیه د نورو پر پرتله له اسلامي امارت سره ډېرې ډیپلوماټیکې اړیکې لري
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoد ایران ملاتړي هېوادونه به له اقتصادي اغېزو سره مخ شي – ټرمپ
-
تازه خبرونه4 days agoد ځینو افغانانو بېرته ستنول افغانستان ته شوني دي – د سویس محکمه
