د افغانستان کورنیو چارو وزارت یوه پلاوي، چې مشري یې د دغه وزارت د عمومي دفتر رییس زین‌الله عابر او لوی سلاکار عبدالرحیم ثاقب کوله؛ په چین کې د امنیت په یوه نړیوال کنفرانس کې ګډون کړی دی.

په دې غونډه کې د اسلامي امارت استازي په بدخشان ولایت کې د امنیتي ځواکونو وروستیو عملیاتو ته په نغوته کې دغه عملیات د امنیتي ځواکونو د هغو وړتیاوو بېلګه وبلله، چې د امنیت د ګډوډوونکو پر وړاندې یې لري.

هغه ویلي:« زمونږ امنیتي ځواکونه د الله تعالی پر نصرت او مرسته دومره وړتیا لري، چې په هېواد کې د هر ډول ناامنۍ مخه ونیسي، شرارت‌کوونکي او د امنیت ګډوډوونکي وځپي او د هغو ډلو ناوړه موخې او نیتونه شنډ کړي، چې د افغانستان د بې‌ثباته کولو هڅه کوي. د هېواد د شمال په بدخشان ولایت کې د امنیت ګډوډوونکو وروستۍ ناکامي د دغې وړتیا یوه څرګنده بېلګه ده.»

د اسلامي امارت استازي ټینګار کړی؛ د افغانستان امنیتي ځواکونه ژمن دي، چې د افغانستان له خاورې د افغانانو، ګاونډ هېوادونو او نورو هېوادونو پر وړاندې د ناامنۍ د رامنځته کولو مخه ونیسي.

هغه همداراز د امنیتي همکاریو پر پراختیا، د استخباراتي معلوماتو پر تبادله، د پولو د امنیت پر ټینګښت او د نشه‌یي توکو او قاچاق پر وړاندې پر ګډه مبارزې ټینګار کړی دی.

د اسلامي امارت استازي د سولې او سیمه‌ییز ثبات په برخه کې د چین د ملاتړ له تګلارې هم مننه کړې او څرګندوي، چې افغانستان له چین او د سیمې له هېوادونو سره د امنیتي همکاریو پراختیا ته چمتو دی.

هغه په پای کې ټینګار کړی، چې افغانستان د متقابل درناوي او ګډو ګټو پر بنسټ د سولې، امنیت او اقتصادي پراختیا غوښتونکی دی.

د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر اخوند نن(پنجشنبه، د وږي نولسمه) په خپل کاري دفتر کې د افغانستان لپاره د ترکیې له سفیر سادین آیلدز سره په ترکیه کې د افغان کډوالو پر ستونزو، اقتصادي، سوداګریزو او ټرانزیټي اړیکو خبرې کړې دي.

ملا عبدالغني برادر آخوند په افغانستان کې د ترکي شرکتونو له پانګونو ستاینه کړې او له نورو ترکي پانګوالو یې هم وغوښتل، چې په افغانستان کې پانګونه وکړي. نوموړي ډاډ ورکړ، چې اسلامي امارت به د پانګوالو لپاره ټولې اړینې آسانتیاوې برابرې کړي.

د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیال په ترکیه کې د افغان کډوالو د ستونزو د حل او هغوی ته د ډېرو آسانتیاوو د برابرولو غوښتنه هم وکړه.

د ترکیې سفیر سادین آیلدز د افغانستان او ترکیې ترمنځ د سوداګرۍ د کچې له زیاتېدا خوښي څرګنده کړه او وایي؛ هېواد یې چمتو دی، چې د ټرانسپورټ، ټرانزیټ، روغتیا، زده‌کړو او اقتصادي برخو کې له افغانستان سره خپلې اړیکې پراخې کړي.

نوموړي زیاته کړې، ترکیه به د افغانستان او نړیوالې ټولنې ترمنځ د اړیکو د پراختیا او نړۍ ته د افغانستان د رښتیني انځور د وړاندې کولو په برخه کې خپلې همکارۍ روانې وساتي.

د ترکیې سفیر ویلي، افغانانو ته د ویزو د ورکړې په برخه کې یې آسانتیاوې رامنځته کړي او هڅه کوي، چې په دې برخه کې نورې اآسانتیاوې هم برابرې کړي.

د بشري حقونو د څار بنسټ د طب او غاښونو د څانګو د افغان ‌زده‌کړیالانو د ایستلو په اړه د پاکستان پرېکړه غندلې او خبرداری یې ورکړی، چې دغه پرېکړه ښايي لسګونه افغان ځوانان او نجونې له زده‌کړو بې‌برخې کړي.

د دې بنسټ د راپور له مخې؛ د پاکستان حکومت د طب او غاښونو پوهنتونونو او ښوونیزو مرکزونو ته امر کړی، چې افغان زدهکړیالان له دغو مرکزونو وباسي او افغانستان ته د هغوی د ستنېدا زمینه برابره کړي.

راپور زیاتوي، د پاکستان د طب اړوند ښوونیزو مرکزونو د نویو افغان زده‌کړیالانو له منلو هم ډډه کړې ده.

د لاهور په کینګ اېډوارډ پوهنتون کې ۲۰ افغان زده‌کړیالان، چې څلور یې نجونې او اووه یې د وروستي کال دي؛ ورته ویل شوي، چې د وتلو د چارو د ترسره کولو لپاره دې په ۲۴ ساعتونو کې لاس پرکار شي.

د پاکستان د بشري حقونو کمیسیون ويلي: په لاهور کې شاوخوا ۱۰۰ افغان زده‌کړیالان، چې د طب او غاښونو په څانګو کې زده‌کړې کوي؛ ښايي د دې پرېکړې له کبله اغېزمن شي، چې د ۲۰ او ۴۰ ترمنځ یې نجونې او ښځې دي.

ځینې زده‌کړیالانو د ایستلو له وېرې د پاکستان د بشري حقونو له کمیسیون څخه د مرستې غوښتنه کړې، چې خوندي سرپناه او حقوقي مرستې هم رانغاړي.

د بشري حقونو د څار بنسټ ويلي؛ پاکستان د نړیوالو قوانینو له مخې اړ دی، چې ټولو وګړو ته له هر ډول توپیر پرته د لوړو زده‌کړو برابر فرصتونه برابر کړي.

د دې بنسټ د څرګندونو له مخې، په دې برخه کې بهرني وګړي هم شامل باید له دې حق څخه بې‌برخې نه‌شي.

دې بنسټ ویلي:« یوازې د افغان‌توب له کبله د زده‌کړیالانو ایستل له دې حقونو سره په ټکر کې دي.»

د بشري حقونو د څار بنسټ زیاته کړې؛ پاکستان په وروستیو کلونو کې پر افغان کډوالو فشارونه زیات کړي او سلګونه زره افغانان یې نیولي او جبري یې افغانستان ته ستانه کړي دي. په دغو کسانو کې داسې کسان هم دي، چې لسګونه کاله یې په پاکستان کې ژوند کړی دی.