نشریه «دیپلومات» در گزارشی نوشته است که با وجود افتتاح جاده ترانزیتی واخان از سوی مقام‌های امارت اسلامی، اتصال عملی افغانستان به چین از این مسیر همچنان با موانع جدی، به‌ویژه نگرانی‌های امنیتی بیجنگ، روبه‌رو است.

بر اساس این گزارش، مقام‌های امارت اسلامی به تاریخ ۴ اکتوبر، جاده‌ای به طول ۱۲۱ کیلومتر را که پس از حدود سه سال کار ساخته شده است، افتتاح کردند. این مسیر از ولسوالی واخان ولایت بدخشان تا مرز چین امتداد دارد و قرار است زمینه گسترش تجارت افغانستان با چین و بازارهای منطقه‌ای را فراهم سازد.

به نوشته دیپلومات، این پروژه به هزینه ۳۶۵ میلیون افغانی، معادل حدود ۵.۶ میلیون دالر، از سوی وزارت احیا و انکشاف دهات امارت اسلامی تمویل شده است.

این نشریه می‌افزاید که با توجه به ادامه تنش‌ها و توقف تجارت میان افغانستان و پاکستان، مسیر واخان می‌تواند راه بدیلی برای تجارت افغانستان با چین باشد و وابستگی کابل به مسیرهای تجارتی پاکستان را کاهش دهد.

با این حال، گزارش تأکید می‌کند که چین تاکنون مرز خود با افغانستان را برای عبور منظم تجارتی از این مسیر باز نکرده است. همچنان، بیجنگ در مراسم افتتاح جاده نماینده‌ای اعزام نکرده و تکمیل این پروژه را به‌گونه دیپلماتیک نیز تأیید نکرده است.

به نوشته این نشریه، نگرانی‌های امنیتی چین، به‌ویژه احتمال استفاده اعضای جنبش اسلامی ترکستان شرقی از خاک افغانستان برای فعالیت در منطقه سین‌کیانگ، از عوامل اصلی احتیاط بیجنگ در برابر این مسیر به شمار می‌رود.

دیپلومات در ادامه نوشته است تا زمانی که امارت اسلامی نتوانند نگرانی‌های امنیتی چین را برطرف کند و زمینه بازگشایی مرز برای تجارت منظم فراهم نشود، تبدیل‌شدن دهلیز واخان به یک مسیر مهم تجارتی میان افغانستان و چین، همچنان دور از دسترس خواهد بود.

اروپايي ټولنې د افغانستان په سوېلي او سویل‌لویدیځو سیمو کې له کړکېچونو څخه زیانمنو شویو څه باندې ۳۴۷ زره کسانو ته د روغتیايي خدمتونو، خوړو، اوبو رسولو او حفظ‌الصحې په برخو کې د مرستې لپاره ۱۲ میلیون یورو ځانګړې کړې دي.

دا پروګرام د ۲۰۲۶ز.کال د جون له لومړۍ نېټې څخه د ۲۰۲۷ز.کال د مې تر یودېرشمې پورې دوام کوي او په کندهار، زابل، روزګان، هلمند، فراه او نیمروز ولایتونو کې ۲۸ ولسوالۍ تر پوښښ لاندې نیسي.

د اروپايي ټولنې د خبرپاڼې له مخې، نږدې ۱.۲۷ میلیون نور کسان به هم په غیرمستقیم ډول له دغو مرستو ګټه واخلي.

همدارنګه اټکل شوی، چې د ناروغیو د خپرېدا، د اقلیمي بدلونونو له کبله د پېښو او بې‌ځایه کېدا په صورت کې به ۳۹ زره او ۱۷۵ نورو کسانو ته هم بېړنۍ مرستې ورسېږي.

اروپايي ټولنې دا مرستې داسې مهال ځانګړې کړي، چې د دې ټولنې د څرګندونو له مخې په ۲۰۲۶ز.کال کې شاوخوا ۲۱.۹ میلیون کسان په افغانستان کې بشري مرستو ته اړتیا لري. له پېنځه کلونو کم‌عمره ماشومان، امیندوارې او شیدې ورکوونکې ښځې، معلولیت لرونکي کسان او په لرې پرتو او محرومو سیمو کې مېشتې کورنۍ اوس هم بنسټیزو خدمتونو ته د لاسرسي پر وړاندې له جدي خنډونو سره مخ دي.

د روسیې بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا ویلي، چې مسکو غواړي له افغانستان سره د ترهګرۍ او نشه‌یي توکو پر وړاندې په مبارزه او دفاعي چارو کې خپله همکاري پراخه کړي.

ماریا زاخارووا په مسکو کې یوې خبري غونډې ته ویلي؛ دغه راز روسیه چمتو ده، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د اختلافونو د اواري لپاره له ډیپلوماټیکو لارو چارو مرسته وکړي.

هغې ټینګار کړی، چې له کابل سره به د ترهګرۍ او نشه‌یي توکو پر وړاندې د مبارزې او دفاعي چارو په برخو کې همکاري پرله‌پسې پراخه شي.

د روسیې بهرنیو چارو وزارت ویاندې زیاته کړې، چې په سیمه کې د امنیتي ګواښونو پر وړاندې مبارزه ګډ مسوولیت دی او د دې موخې ترلاسه کول د ټولو اړوند هېوادونو رغنده تعامل او ګډو هڅو ته اړتیا لري.

دا څرګندونې داسې مهال راپورته کېږي، چې روسیې او افغانستان د مې پر اووه‌ویشتمه د پوځي ـ تخنیکي همکاریو تړون لاسلیک کړی و.