نړۍ
له ایران سره خبرې نهکېږي – ټرمپ؛ د هرمز تنګی تړلی پاتې دی- تهران
له ایران سره د نږدې شپږ میاشتنې جګړې د پای ته رسولو لپاره د هوکړې د امکاناتو له کمېدا سره، د تېلو بیې د سېشنبې پر ورځ یو ځل بیا لوړې شوې. د ونډو بازارونه هم راولوېدلي او د امریکا په ګډون د سترو اقتصادونو د پور اخیستلو لګښتونه په تېرو څو لسیزو کې تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلي دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سې شنبې پر ورځ وویل، له ایران سره هیڅ خبرې روانې نهدي او د راتلونکو خبرو لپاره هم کوم پلان نشته. هغه همداراز ویلي، چې د هرمز تنګی پرانیستی دی؛ خو ایران وايي، دغه مهمه اوبلار اوس هم د بېړیو پر مخ تړلې ده.
له ایران سره د نږدې شپږ میاشتنې جګړې د پای ته رسولو لپاره د هوکړې د امکاناتو له کمېدا سره، د تېلو بیې د سېشنبې پر ورځ یو ځل بیا لوړې شوې. د ونډو بازارونه هم راولوېدلي او د امریکا په ګډون د سترو اقتصادونو د پور اخیستلو لګښتونه په تېرو څو لسیزو کې تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلي دي.
د دواړو لوریو ترمنځ لنډمهاله اوربند د دوشنبې پر ورځ پای ته ورسېد.
یوه لوړپوړي ایراني چارواکي رویټرز ته ویلي، د خبرو اترو د بنبست له کبله ایران د پوځي دریځ د «بشپړ بریدیز» حالت پر لوري روان دی؛ خو د سېشنبې پر ورځ د دواړو لوریو لهخوا د نویو بریدونو راپور ورکړ شوی نهدی.
ټرمپ په «ټروټ سوشل» پاڼه کې لیکلي:« له اسلامي جمهوریت ایران سره هیڅ خبرې یا بحثونه روان نهدي او نههم د خبرو کوم پلان شته.»
هغه زیاته کړې:« سمندري کلابندي اوس هم بشپړه پخپل حال پاتې ده؛ هرمز تنګی پرانیستی او فعال دی او ټول سمندري ماینونه یا لرې شوي او یا هم چاودول شوي دي.»
دا په داسې حال کې ده، چې د ټرمپ زوم او ځانګړي استازي، جېرډ کوشنر، د دوشنبې پر ورځ ویلي وه، چې له ایران سره خبرې اوس هم روانې دي او ښايي د پخوا پر پرتله جدي شوې وي.
جګړه شاوخوا شپږ میاشتې مخکې پر ایران د امریکا او اسرائیلو له ګډو بریدونو پیل شوه. اوس دواړه لوري په یوه بنبست کې دي. ایران اوس هم په هرمز تنګي کې د بېړیو د تګ راتګ ګواښ کوي او امریکا هم خبرداری ورکړی، چې که خبرې ناکامې شي؛ ښايي خپل بریدونه بېرته پیل کړي.
د امریکا له مهمو موخو څخه یوه دا ده، چې ایران د اټومي وسلې له ترلاسه کولو راوګرځوي.
کارپوهانو ويلي؛ دې موخې ته رسېدل به ستونزمن وي؛ تر هغې، چې غني شوي یورانیم بیاد د ایران له لاسرسي ووځي.
د بېړیو تګ راتګ ګډوډ شوی
سره له دې، چې ټرمپ په خلیج کې د وضعیت د ښه کېدا په اړه څرګندونې کړي؛ د سیمې هېوادونه اوس هم د بېړیو د تګ راتګ په تړاو له پېښو خبر ورکوي.
د متحده عربي اماراتو دفاع وزارت اعلان کړی، چې د ایران له لوري توغول شوي دوه بالسټیک توغندي یې کشف کړي دي. دا د مې له څلورمې وروسته لومړۍ ورته پېښه ده، چې د فجیره بندر د برید په تړاو راپور شوې ده.
اماراتو ویلي، د دوی د ارزونې له مخې دغه توغندي د«بېړیو تګ راتګ» پر نښه کولو لپاره توغول شوي وه، خو دواړه په سمندر کې لوېدلي دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي دغه ادعاوې رد کړې او د اماراتو تورونه یې «بېبنسټه» وبلل.
د متحده عربي اماراتو بهرنیو چارو وزارت هم اعلان کړی، چې تر بلې خبرتیا پورې یې له ایران سره ټول سوداګریز فعالیتونه، راکړې ورکړې او مالي معاملات درولي دي.
د بریټانیا د سمندري سوداګرۍ د عملیاتو ادارې هم ویلي؛ یوه بېړۍ د هرمز تنګي له لارې د وتلو پر مهال له یوه نامعلوم توغندي یا څیز سره لګېدلې ده. په دې پېښه کې د بېړۍ د انجن خونې ته زیان او د عملې یوه غړي ته هم زیان اوښتی دی. د عمان ساحلي ساتونکي د عملې د مرستې لپاره ورغلي دي.
لومړني معلومات ښيي، چې د دوشنبې پر ورځ یوازې لږ شمېر بېړۍ د هرمز له تنګي تېرې شوې دي.
د ایران لوړپوړي مذاکره کوونکي محمدباقر قالیباف هم ویلي، هرمز تنګی به تر هغې تړلی پاتې وي، چې امریکا له ایران سره د لنډمهاله هوکړې شرطونه عملي نهکړي.
هغه ویلي، ایران غواړي د دغه هېواد پر بندرونو کلابندي پای ته ورسېږي، د تېلو بندیزونه لغوه شي، کنګل شوې شتمنۍ یې آزادې شي او د امریکا ګواښونه او پوځي عملیات پای ته ورسېږي.
د ایران او امریکا ترمنځ لنډمهاله هوکړه د جون پر اووهلسمه لاسلیک شوې وه او د ایران د اټومي پروګرام او د امریکا د بندیزونو په اړه د پراخې هوکړې لپاره یې ۶۰ ورځې مهلت ټاکلی و. دغه موده د دوشنبې پر ورځ پای ته ورسېده او ټرمپ ویلي، چې د هغې د غځولو نیت نهلري.
ایران او هم خبرو ته چمتو دی
د ایران د رهبر سلاکار محمد مخبر د سېشنبې پر ورځ ویلي، ایران اوس هم له امریکا سره خبرو ته چمتو دی؛ خو مذاکره د تسلیمېدا پر معنا نهبولي.
هغه ویلي، پوځي فشارونه او بندیزونه ایران شاتګ ته نهشي اړ کولی او وایي، چې تهران به د خپل امنیت او ګټو دفاع وکړي؛ خو د جګړې غوښتونکی نهدی.
په دغو نښتو کې تر اوسه زرګونه کسان وژل شوي، چې ډېری یې په ایران او لبنان کې دي.
د برنټ خامو تېلو بیه هم د جګړې پر مهال ۱۲۶ ډالرو ته لوړه شوې وه، چې د جګړې له پیل مخکې د بیې پر پرتله شاوخوا ۷۵ سلنه زیاتوالی ښيي. د سې شنبې پر ورځ د برنټ تېلو بیه ۲۰ سنټه لوړه شوه او هر بېرل یې له ۹۱ ډالرو لږ څه پورته و.
د امریکا د حکومت یوه چارواکي هم خبرداری ورکړی، چې واشنګټن ښايي په راتلونکو اوونیو او میاشتو کې پر ایران ډېر نور اقتصادي فشارونه وارد کړي.
نړۍ
د امریکا لویو ټلویزیوني شبکو د ټرمپ د پروګرامونو تلویزیوني پوښښ ودراوه
دغه راز سيانان، اماسناو او پولیټیکو په واشنګټن کې پر فډرالي محکمې د ټرمپ د حکومت پر ضد دعوه کړې او سپینې ماڼۍ ته یې د خپلو خبریالانو د ننوتلو د بندیز د لغوه کولو غوښتنه کړې ده.
د امریکا ایبيسي، سيبياس، سيانان، فاکس او انبيسي ټلوېزیوني شبکو سپینې ماڼۍ ته د ځینو رسنیو د خبریالانو د ننوتلو د بندیز په غبرګون کې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د پروګرامونو پر ټلویزیوني پوښښ کې خپله ونډه درولې ده.
دغه راز سيانان، اماسناو او پولیټیکو په واشنګټن کې پر فډرالي محکمې د ټرمپ د حکومت پر ضد دعوه کړې او سپینې ماڼۍ ته یې د خپلو خبریالانو د ننوتلو د بندیز د لغوه کولو غوښتنه کړې ده.
دغو رسنیو ویلي، چې د حکومت دغه اقدام د مطبوعاتو د آزادۍ حق او قانوني بهیر نقضوي.
د دې پرېکړې له کبله نیویارک ته د ټرمپ د سفر ټلویزیوني پوښښ هم د« پول ټلویزیوني» سیسټم له لارې ودرول شو.
ټرمپ نیویارک ته د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې په ناسته کې د ګډون لپاره تللی دی.
په «پول ټلویزیوني» سیسټم کې د امریکا لویې ټلویزیوني شبکې پر نوبتي بڼه د ولسمشر د پروګرامونو ویډیويي انځورونه نورو رسنیو ته برابروي.
ټرمپ په« تروټ سوشیال» خواله رسنۍ کې لیکلي، چې سپینه ماڼۍ پر آزادو رسنیو د برید نیت نه لري. هغه ادعا کړې، چې د حکومت موخه د «جعلي خبرونو» پر وړاندې مبارزه.
نړۍ
د جګړو هممهاله د نړۍ مشران د ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر کې راټولیږي
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ به پرلهپسې دوه کال په دې غونډه کې وینا وکړي؛ داسې مهال، چې د دوهیمې نړیوالې جګړې له پای وروسته رامنځته شوی نړیوال نظم له ګڼو فشارونو سره مخ دی او ملګري ملتونه هم له مالي او سیاسي ستونزو سره مخ دي.
د نړۍ د شاوخوا ۱۳۰ هېوادونو مشران به روانه اوونۍ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې په ناسته کې د ګډون لپاره راټول شي. د منځني ختیځ او اوکراین جګړې، د مصنوعي ځیرکتیا له کبله د رامنځته کېدونکو ګواښونو زیاتوالی او د ملګرو ملتونو راتلونکی به د دغې غونډې له مهمو موضوعاتو څخه وي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ به پرلهپسې دوه کال په دې غونډه کې وینا وکړي؛ داسې مهال، چې د دوهیمې نړیوالې جګړې له پای وروسته رامنځته شوی نړیوال نظم له ګڼو فشارونو سره مخ دی او ملګري ملتونه هم له مالي او سیاسي ستونزو سره مخ دي.
رویټرز خبري آژانس راپور ورکړی، چې ټرمپ ملګرو ملتونو ته د امریکا مالي مرستې کمې کړي او واشنګټن د دې ټولنې له یو شمېر ادارو څخه هم وتلی دی.
د چین ولسمشر شي جینپینګ، چې وروستی ځل یې په ۲۰۲۱ز.کال کې د ویډیو له لارې د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې وینا کړې وه؛ سږ کال به نیویارک ته ولاړ نهشي. ټاکل شوې هغه د پنجشنبې پر ورځ په واشنګټن کې له ټرمپ سره وګوري.
د دغو ننګونو ترڅنګ د ملګرو ملتونو د مشرتابه راتلونکی هم د پام وړ موضوع ده. د ملګرو ملتونو د سرمنشي انټونیو ګوټرش دنده د ۲۰۲۶ز.کال په پای کې پای ته رسيږي او تر اوسه د هغه د ځایناستي لپاره کوم ځانګړی نوماند نشته.
ډیپلوماتانو ویلي، د ملګرو ملتونو امنیت شورا ښايي د اوکراین جګړې، مصنوعي ځیرکتیا او په منځني ختیځ کې د وروستیو بدلونونو په اړه په لوړه کچه ناستې جوړې کړي.
نړۍ
پر کابل هوایي ډګر برید کوونکی محمد شریفالله په امریکا کې پر ۲۰ کاله بند محکوم شو
د دې وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې شریفالله د داعش خراسان ډلې غړی و او نږدې ۱۰ کاله یې یوې پېژندل شوې ترهګرې ډلې ته مالي امکانات برابرول.
د امریکا عدلیې وزارت د چارشنبې پر ورځ( د وږي پېنځهویشتمه / د سپټمبر شپاړلسمه) څرګنده کړې: افغان وګړی محمد شریفالله، چې د کابل په هوايي ډګر کې د ځانمرګي برید په تړاو تورن و؛ پر ۲۰ کاله بند محکوم شوی دی.
د دې وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې شریفالله د داعش خراسان ډلې غړی و او نږدې ۱۰ کاله یې یوې پېژندل شوې ترهګرې ډلې ته مالي امکانات برابرول.
د امریکا د لوی څارنوال مرستیال او د ملي امنیت په چارو کې د دغه هېواد لوړپوړي چارواکي جان ای. آیزنبرګ په خبرپاڼه کې ویلي؛ محمد شریفالله نږدې ۱۰ کاله د« یوې ناوړه مبارزې په زړه» کې تېر کړي او د نړۍ په بېلابېلو برخو کې یې پر ملکي وګړو د بریدونو لپاره وسایل برابرول.
آیزنبرګ زیاته کړې؛ همدا ملاتړ د دې لامل شو، چې د کابل هوايي ډګر د« آبي دروازې» په ځانمرګي برید کې ۱۳ امریکايي سرتېري ووژل شي.
د خبرپاڼې له مخې، آیزنبرګ ویلي:« د شریفالله لاسونه د خلکو پر وینو ککړ ول» او د محکمې د چهارشنبې ورځې د پرېکړې له مخې، نوموړی د دغو کړنو په تړاو مسوول وپېژندل شو.
په دې خبرپاڼه کې راغلي، چې امریکا به په ټوله نړۍ کې هغه کسان تعقیب او ونیسي، چې د امریکايي سرتېرو په وژلو کې لاس ولري.
دغه راز د ویرجینیا ختیځې حوزې لپاره د څارنوالۍ لومړۍ مرستیالې ټیفاني کې. اسټاموس ویلي، محمد شریفالله خپل ژوند تاوتریخوالي او د کرکې له کبله د خلکو وژلو ته وقف کړی و.
محمد شریفالله د ۲۰۲۱ز.کال د اګست په میاشت کې د شوي ځانمرګي برید پر تړاو تورن دی؛ په دې برید کې ۱۶۰ افغانان او ۱۳ امریکايي سرتېري وژل شوي دي.
د دې دوسیې څارنوال رایان وایټ ویلي؛ شریفالله د داعش غړي د دې برید په ګډون د مسکو د برید په پلانولو کې مهم رول درلود.؛ خو د محمد شریفالله مدافع وکیل لارین روزن محکمې ته ویلي، چې د هغه موکل په دروغو اعتراف کړی دی. نوموړي زیاته کړې وه، چې څارنوالانو، د امریکا فډرالي تحقیقاتو ادارې(افبيای) ته د محمد شریفالله له اعتراف پرته محکمې ته داسې نور اسناد او شواهد نهدي وړاندې کړي، چې وښيي هغه د کابل هوايي ډګر په برید کې لاس درلود.
د ۲۰۲۱ز.کال د اګست پر شپږویشتمه هغه برید، چې له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو د ایستلو د بهیر پر مهال د کابل هوايي ډګر مخې ته وشو؛ داعش یې مسوولیت ومانه.
د امریکا د مرکزي قومندانۍ څېړنو ښودلې، چې د دغه ځانمرګي برید عامل عبدالرحمن لوګری و. نوموړی د داعش غړی او د جمهوري نظام له ړنګېدا وروسته د بګرام له زندان څخه د طالبانو لهخوا خوشې شوی و.
-
لوبی3 days agoد افغانستان اتلانو لیګ؛ ابومسلم فراه او آریانا خوست مساوي شول
-
تازه خبرونه5 days agoد قطر یوه لوړپوړي چارواکي له کورنیو چارو وزیر سره ولیدل
-
تازه خبرونه2 days agoد اسلامي همکاریو ټولنه د افغانستان په اړه د تماس ډلې ناسته تر سره کوي
-
نړۍ2 days agoد جګړو هممهاله د نړۍ مشران د ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر کې راټولیږي
-
لوبی2 days agoپه جاپان کې آسیایي لوبې پیل شوې؛ ۳۴ افغان لوبغاړي لوبې کوي
-
لوبی3 days agoد افغانستان اتلانو لیګ؛ عینو مېنه او عمر ځواک ۱-۱ مساوي شول
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoد ریاض هوايي ډګر ته څېرمه اور او لوګي؛ حوثیانو پر سعودي پلازمېنې له برید خبر ورکړ
-
تازه خبرونه1 day agoد پاکستان پوځ په کونړ کې د زلزله ځپلیو پر کمپ هوایي برید کړی
