نړۍ
په تایوان کې د چین او امریکا ښکېل مشران له سړې جګړې وېره لري
د چین دولتي رسنیو ویلي، چې په بالي کې د امریکا او چین د مشرانو له لیدنې وروسته شي جین پینګ تایوان لومړنۍ سره کرښه یاده کړې، چې چین باید له امریکا سره په اړیکو کې ترې تېر نشي.
د امریکا ولسمشر جوبایدن له هغې راپدیخوا، چې ولسمشر شوی د لومړي ځل لپاره د چین ولسمشر شي جین پینګ سره مخامخ کتنه کړې.
دا کتنه په داسې وخت کې شوې، چې د دواړو زبرځواکو هېوادونو ترمنځ اړیکي ترینګلي دي.
جوبایدن د چین او امریکا ترمنځ د نښتې مخنیوي مهم وباله او دواړه مشران د جي – ۲۰ هېوادونو غونډې لپاره په اندونیزیا کې دي، چې د سې شنبې پر ورځ په بالي کې پیل شوې.
بیجینګ، تایوان د خپلې خاورې یوه برخه بولي؛ خو تایوان ځان جلا ګڼي.
بایدن هم د تایوان په اړه خپلې سرې کرښې په ډاګه کړي دي.
د چین له نظره تایوان د چین یو یاغي ایالت دی، چې یوه ورځ به له خپل اصلي هېواد سره یوځای کېږي او که اړتیا وي دا کار به د زور پر مټ هم وشي؛ خو تایوان د یو خپلواکه هېواد ډېرې ځانګړتیاوې لري.
تایوان په رسمي توګه، یوازې د بیجینګ حکومت پر رسمیت پېژني؛ خو ولسمشر بایدن په وار وار ویلي؛ که د بیجینګ عسکر پر تایوان برید وکړي امریکا به د تایوان دفاع وکړي.
په دې وروستیو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ ترینګلتیا په ډېرېدو ده او په اګست کې هغه مهال اوج ته ورسېده، چې د امریکا د ولسي جرګې مشرې نانسي پېلوسي تایوان ته سفر وکړ.
د آسیايي سیاستونو کارپوهان وايي، د امریکا او چین د مشرانو دا مخامخ کتنه تریوه حده ننداریزه وه؛ خو په عین وخت کې، دا خبرې اترې ټولې هم بې معنا ندي.
په تېرو څو کلونوکې دوه اړخیزه خبرې په مجازي ډول ترسره کېدې؛ ځکه، چې هم کرونا نړیواله وبا موجوده وه او هم د دواړو زبرځواکو هېوادونو ترمنځ اړیکي ترینګلې وې.
شي او پوتین په وروستیو کلونو کې د لویدیځ په اړه نږدې شوي او د روسیې لخوا د اوکراین له برید څخه څو ورځې مخکې یې خپل ملګرتیا بیا تائید کړه؛ خو چین په پام کې لري، چې هیڅ مستقیم مادي او پوځي ملاتړ یې ونکړي.
نړۍ
له چین څخه د لویو لاسته راوړنو پرته د ټرمپ راستنېدا؛ د واشنګټن او بېجینګ سیالي روانه ده
په دې دوه ورځني سفر کې ډونالډ ټرمپ او د چین ولسمشرشي جینپینګ د اقتصادي اړیکو، سوداګرۍ، ټکنالوژۍ او نړیوالو مسایلو په اړه خبرې وکړې؛ خو د دواړو هېوادونو ترمنځ بنسټیز اختلافات اوس هم حل شوي نهدي.
چین ته د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ سفر؛ سره له دې، چې د نړۍ د دوه لویو ځواکونو ترمنځ یې نسبي آرامه فضا رامنځته کړه، له کومو سترو اقتصادي هوکړو یا اړینو پرمختګونو پرته پای ته ورسېد.
په دې دوه ورځني سفر کې ډونالډ ټرمپ او د چین ولسمشرشي جینپینګ د اقتصادي اړیکو، سوداګرۍ، ټکنالوژۍ او نړیوالو مسایلو په اړه خبرې وکړې؛ خو د دواړو هېوادونو ترمنځ بنسټیز اختلافات اوس هم حل شوي نهدي.
شنونکو ويلي، د ۲۰۲۵ز.کال له سختو سوداګریزو کړکېچونو او د امریکا له درندو تعرفو وروسته؛ دې لیدنې د دواړو هېوادونو په اړیکو کې نسبي ثبات راوستی دی.
ډونالډ ټرمپ په دې سفر کې له یو شمېر نومیالیو امریکایي سوداګرو(د ټسلا مشر ایلان ماسک او د انویډیا اجرائیوي مدیر جنسن هوانګ ) سره بېجینګ ته ولاړ؛ خو کومې سترې اقتصادي هوکړې رسمي اعلان نهشوې.
د راپورونو له مخې؛ دواړو لوریو د بوئینګ الوتکو د خرڅلاو او د امریکا د کرنیزو محصولاتو د صادراتو د زیاتوالي په اړه خبرې کړې دي، خو د تړونونو کچه له تمو لږ وه.
دې غونډې د ایران اړوند جګړې د پای ته رسولو لپاره د چین ښکاره ژمنتیا ترلاسه نهکړه، چې نړیوال بازار او د ټرمپ داخلي محبوبیت یې اغېز کړی دی.
د چین چارواکو خبرې اترې «جوړوونکې او سټراټیژیکې» بللي او ټینګار یې کړی، چې دواړه هېوادونه باید خپلې اړیکې د اوږدمهاله سیالۍ په چوکاټ کې مدیریت کړي.
کارپوهانو ويلي؛ دې غونډې وښوده، چې واشنګټن او بېجینګ له پخوا ډېر د اوږدمهاله سیالۍ واقعیت منلی او بېرته پخوانۍ نږدې همکارۍ ته د ستنېدا شونتیا کمه شوې ده
نړۍ
د اسرائیل بیتشمش ته نږدې ستره چاودنه؛ تومر دفاعي شرکت: پېښه له مخکې پلان شوې آزموینه وه
د ټایمز اف اسرائیل د راپور له مخې؛ دغه چاودنه د تومر شرکت د آزموینې په مرکز کې شوې، چې د توغندیو انجنونه جوړوي.
د اسرائیل دولتي دفاعي شرکت تومر ویلي؛ هغه ستره چاودنه، چې د شنبې پر ماښام د بیتشمش ښار ته نږدې شوې، د یوې کنټرول شوې او له مخکې پلان شوې آزموینې برخه وه.
د ټایمز اف اسرائیل د راپور له مخې؛ دغه چاودنه د تومر شرکت د آزموینې په مرکز کې شوې، چې د توغندیو انجنونه جوړوي.
په ټولنیزو رسنیو کې د خپرو شویو ویډیوګانو له مخې؛ له چاودنې وروسته د اور لمبې او لوګی ښکاري. د چاودنې غږ په شاوخوا سیمو کې هم اورېدل شوی دی.
تومر شرکت زیاته کړې، دا پېښه یوه «له مخکې پلان شوې آزموینه» وه او د ټاکل شوي مهالوېش له مخې ترسره شوې ده.
نړۍ
چین ته د ټرمپ سفر؛ شي جینپینګ له امریکا سره د سوداګریزو خبرو د پرمختګ په اړه خبر ورکړ
شي جینپینګ ویلي؛ د دواړو هېوادونو ترمنځ باثباته اړیکې د نړۍ پر ګټه دي او د بیجینګ او واشنګټن ترمنځ همکاري کولی شي د دواړو لوریو لپاره ګډې ګټې ولري.
د چین ولسمشر شي جینپینګ د امریکا له ولسمشرډونالډ ټرمپ سره په بیجینګ کې د دوه ورځنۍ غونډې له پیل سره هممهاله څرګنده کړې، چې دواړو لوریو په سوداګریزو خبرو اترو کې مثبت پرمختګونه کړي دي.
شي جینپینګ ویلي؛ د دواړو هېوادونو ترمنځ باثباته اړیکې د نړۍ پر ګټه دي او د بیجینګ او واشنګټن ترمنځ همکاري کولی شي د دواړو لوریو لپاره ګډې ګټې ولري.
د چین دولتي رسنیو د راپورونو له مخې؛ د دواړو هېوادونو د اقتصادي او سوداګریزو کاري ډلو لومړنیو خبرو «متوازنې او مثبتې» پایلې لرلې دي. ویل کېږي، چې د دغو خبرو موخه د سوداګریز اوربند ساتل او د نورو اقتصادي همکاریو لپاره زمینه برابرول دي.
ټرمپ هم په دې لیدنه کې د امریکا او چین ترمنځ د اړیکو له ښهکېدا هرکلی وکړ او څرګندوي، دواړه هېوادونه کولی شي د سوداګرۍ او پانګونې په برخو کې پراخه همکاري ولري.
په دې ناسته کې د سوداګرۍ ترڅنګ د ایران، تایوان او د ټکنالوژۍ په اړه د همکاریو په څېر مهم موضوعات هم تر بحث لاندې نیول شوي دي.
ټرمپ هڅه کوي، چین وهڅوي، چې د ایران د کړکېچ په پای ته رسولو کې مرسته وکړي؛ خو شنونکي وایي، بیجینګ ښایي پر تهران د جدي فشار له راوستلو ډډه وکړي.
دغه راز د تایوان مسئله هم د دې غونډې له حساسو موضوعاتو څخه ګڼل کېږي. چین یو ځل بیا تایوان ته د امریکايي وسلو له پلور سره خپل سخت مخالفت څرګند کړی او دا یې په خپلو کورنیو چارو کې لاسوهنه بللې ده.
کارپوهان باور لري، چې په نړیوالو معادلو کې د چین دریځ د پخوا پر پرتله پیاوړی شوی او اوس د واشنګټن او بیجینګ اړیکې نوي پړاو ته داخلې شوې او دواړه هېوادونه هڅه کوي، چې سیالي او همکاري په یو وخت کې مدیریت کړي.
-
سوداگري2 days agoپه مرکزي بغلان ولسوالۍ کې د شولو د پروسس کارخونې د جوړولو چارې پیل شوې
-
نړۍ3 days agoد اسرائیل بیتشمش ته نږدې ستره چاودنه؛ تومر دفاعي شرکت: پېښه له مخکې پلان شوې آزموینه وه
-
نړۍ3 days agoله چین څخه د لویو لاسته راوړنو پرته د ټرمپ راستنېدا؛ د واشنګټن او بېجینګ سیالي روانه ده
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoباکو د نړۍ د ښار جوړونې د سترې غونډې کوربه شو
-
تازه خبرونه2 days agoافغانستان او چین د واخان دهلېز او راتلونکو پراختیایي پروژو پر همکاریو ټینګار وکړ
-
څار3 days agoڅار: افغانستان ته د پاکستاني پلاوي احتمالي سفر
-
تحول3 days agoتحول: له ایران سره د جګړې د بیا پیل روان ګواښونه
-
سوداگري3 days agoچینايي او ازبکستاني پانګهوالو د افغانستان په کانونو کې پانګونې ته لېوالتیا وښوده
