سوداگري
اسلامي امارت ۱۴۰۳ کال د اقتصادي لاسته راوړنو کال یاد کړ
اسلامي امارت ويلي؛ د بندیزونو او د هېواد د بهرنیو اسعارو د زیرمو په خلاصولو کې له پاتې راتلو سره – سره توانیدلي، چې د بهرنیو اسعارو پر وړاندې د افغانۍ ارزښت وساتي، د کانونو په سکټور کې لویه پانګونه وکړي او له نورو هېوادونو سره سوداګریزې اړیکې پراخې کړي.
د چارواکو د څرګندونو له مخې؛ د افغانیو د ارزښت ساتل، د ټاپي پروژې پیل، د پانګونې راجلبول او له هېوادونو سره د سوداګرۍ زیاتوالی او تعامل هغه لاسته راوړنې دي، چې افغانستان ترې سږ کال برخمن شو؛ خو په دې کال کې له افغانستان څخه بانکي بندیزونه لرې نهشول او د هېواد د بهرنیو اسعارو زیرمې کنګل پاتې شوې.
اسلامي امارت ويلي؛ د بندیزونو او د هېواد د بهرنیو اسعارو د زیرمو په خلاصولو کې له پاتې راتلو سره – سره توانیدلي، چې د بهرنیو اسعارو پر وړاندې د افغانۍ ارزښت وساتي، د کانونو په سکټور کې لویه پانګونه وکړي او له نورو هېوادونو سره سوداګریزې اړیکې پراخې کړي.
د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد وايي، چې په هېواد کې لویې پروژې پیل شوي او هڅې روانې دي، چې افغانستان د اوسپنې پټلۍ له لارې له نورو هېوادونو سره ونښلوي.
د صنعت او سوداګرۍ وزارت وايي، چې د سوداګرۍ په برخه کې ډېر کار شوی او سږ کال په هېواد کې د اوو میلیارډ ډالرو پر ارزښت پانګونه شوې ده.
د سوداګرۍ او پانګونې خونه دا هم وايي، چې ۱۴۰۳ کال د سوداګرو لپاره ښه کال و؛ بیې یې ثابتې پاتې شوې او د هېواد صادرات دوه میلیارډ ډالرو ته ورسېدل.
له بلې خوا په ځینو لویو پراختیایي پروژو کار یا بشپړ شوی یا هم پیل شوی دی. لکه:
د کمال خان بند بشپړېدل
په کابل کې د شاه او عروس بند بشپړېدا
په زابل کې د تورې بند کار بشپړول
په پکتیکا کې د پلتوني د اوبو بند د جوړولو د کار پیل
د اورګاډي پټلۍ پراخول
د ټاپي پروژې پیل
د سالنګ لویې لارې او د کابل- کندهار لویې لارې د بیارغونې کار بهیر
د اقتصادي کارپوهانو د څرګندونو له مخې؛ د بندیزونو او نړیوالو فشارونو سره – سره، اسلامي امارت توانیدلی، چې په اقتصادي برخه کې مهم ګامونه پورته کړي.
د نړیوال بانک وروستی راپور، چې په ۱۴۰۳ کال کې خپور شو څرګندوي؛ د افغانستان اقتصاد همداراز بې ثباته پاتې دی. که څه هم د افغانستان اقتصاد له دوه کلونو وروسته ورو وده کوي؛ خو بیا هم نازک او بې ثباته پاتې دی.
دا په داسې حال کې ده، چې اسلامي امارت ویلي؛ افغانستان له روښانه راتلونکې برخمن شوی دی.
سوداگري
کابل له مسکو سره د اقتصادي همکاریو پراخولو غوښتنه وکړه
په مسکو کې د افغانستان اسلامي امارت سفیر ویلي، چې کابل غواړي له روسیې څخه نفت او ګاز واخلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي.
د روسیې تاس خبري سرچینې راپور ورکړی، چې افغانستان له روسیې سره د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو؛ په ځانګړي توګه د انرژۍ، کانونو او بېلابېلو بنسټونو د رغولو په برخو کې د اړیکو پراخولو ته لېوالتیا څرګنده کړې ده.
په مسکو کې د افغانستان اسلامي امارت سفیر ویلي، چې کابل غواړي له روسیې څخه نفت او ګاز واخلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي.
په روسیه کې د افغانستان سفیر ګل حسن حسن له تاس خبري سرچینې سره په مرکه کې ویلي؛ د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې او اقتصادي اړیکې د پراختیا په حال کې دي او که یو شمېر ستونزې په ځانګړي توګه بانکي محدودیتونه حل شي؛ افغانستان کولی شي له روسیې څخه نفت، ګاز، درمل، صنعتي توکي، غنم او نباتي غوړي وارد کړي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ افغانستان هم چمتو دی، چې خپل کرنیز محصولات لکه تازه او وچې مېوې، سابه، درملیز بوټي، غالۍ او معدني سرچینې روسیې ته صادر کړي.
د افغانستان سفیر زیاته کړې؛ د دغو راکړو ورکړو عملي کېدا کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي. همدارنګه په مسکو کې د افغان توکو د نندارتونونو د پرانیستلو لپاره هم پلانونه ترلاس لاندې دي.
دغه راز د افغانستان سفیر ټینګار کړی، چې کابل د کانونو د استخراج په برخه کې له مسکو سره د همکارۍ لپاره چمتو دی.
هغه وایي؛ اقتصاد د افغانستان د بهرنۍ پالیسۍ بنسټیزه برخه ده او حکومت هڅه کوي هېواد د سیمهییز اقتصادي ادغام پر مهمې کړۍ بدل او بهرني پانګهوال راجذب کړي.
د تاس د راپور له مخې؛ ګل حسن حسن ویلي، چې روسي شرکتونه په افغانستان کې د صنعتي، معدني او بنسټیزو پروژو په برخه کې پانګونې ته لېوالتیا لري او په کابل کې د اوبو کوچنیو برېښناکوټونو د جوړولو په اړه هم خبرې روانې دي.
دغه راز نوموړي د ځینو روسي شرکتونو استازو له اړوند ادارو سره هم لیدلي او تمه ده، چې په نږدې راتلونکې کې به په دې برخه کې عملي ګامونه پورته شي.
افغان چارواکو هیله څرګنده کړې، چې له روسیې سره د همکاریو پراختیا به د اقتصادي ودې، کاري فرصتونو د رامنځته کېدا او د هېواد د ودانیزو بنسټونو د پیاوړتیا لامل شي.
سوداگري
د ۲۰۲۵ په ډسمبر کې د افغانستان صادرات کموالی ښیي- نړیوال بانک
دا کمښت تر ډېره د ۲۰۲۵ کال په اوکټوبر کې له پاکستان سره د سوداګرۍ د درېدا له کبله رامنځته شوی دی.
د نړیوال بانک د تازه راپور له مخې؛ د افغانستان صادرات د تېر میلادي کال په ډسمبر کې د نومبر پر پرتله ۲۵ سلنه کم شوي او ۱۶۲ میلیون ډالرو ته رسېدلي دي.
دا کمښت تر ډېره د ۲۰۲۵ کال په اوکټوبر کې له پاکستان سره د سوداګرۍ د درېدا له کبله رامنځته شوی دی.
نړیوال بانک ویلي، چې هند په ډسمبر کې د افغانستان د صادراتو تر ټولو لوی بازار و، چې د ټولو صادراتو ۶۱.۲ سلنه برخه یې جوړوله.
د راپور له مخې؛ د افغانستان واردات په ډسمبر کې ۱.۲ میلیارډ ډالرو ته رسېدلي، چې دا د تېرې میاشتې پر پرتله ۵ سلنه زیاتوالی ښيي.
نړیوال بانک همدارنګه ویلي، چې د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې د افغانیو ارزښت د تېرې میاشتې پر پرتله ۰.۴ سلنه لوړ شوی دی. د کلني شمېر له مخې، د افغانیو ارزښت په ټولیزه توګه ۵.۸ سلنه زیاتوالی ثبت کړی، چې دا د بازار د پرلهپسې ثبات نښه ښیي.
د نړیوال بانک د راپور پر بنسټ؛ د افغانستان کورني عواید په ډسمبر کې ۲۴.۱ میلیارډ افغانۍ (نږدې ۳۶۳.۱ میلیون ډالر) ته رسېدلي، چې دا د میاشتنۍ کچې ۲.۹ سلنه او د کلنۍ کچې ۱۸ سلنه زیاتوالی څرګندوي.
سوداگري
په هر اونس کې د سرو زرو بیه له ۵۰۰۰ ډالرو واوښته
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ کله، چې یې د اروپا پر ضد د تعرفو د لګولو ګواښونه بېرته واخیستل او د ګرینلنډ پر وړاندې یې د پوځي هڅې شونتیا رد کړه؛ بازارونو ته یې لنډمهالی ډاډ ورکړ، خو د ایران پر ضد د نورو ډېرو بندیزونو لګېدا بیا د بازارونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ کله، چې یې د اروپا پر ضد د تعرفو د لګولو ګواښونه بېرته واخیستل او د ګرینلنډ پر وړاندې یې د پوځي هڅې شونتیا رد کړه؛ بازارونو ته یې لنډمهالی ډاډ ورکړ، خو د ایران پر ضد د نورو ډېرو بندیزونو لګېدا بیا د بازارونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
پر دې سربېره ټرمپ په دې وروستیو کې کاناډا ته هم ګواښ کړی، چې که له چین سره د کومې معاملې یا تړون په لټه کې شي؛ نو له ۱۰۰ سلنه تعرفې سره به مخ شي.
پر ایران د امریکا زیات شوي فشار د تېلو بیې لوړې کړي د سپینو زرو بیې هم د پام وړ لوړې شوې دي، چې شاوخوا ۱۰۸ ډالرو ته په هر اونس کې رسېدلي دي.
د سرو زرو بیې په تېر کال کې ۶۴ سلنه لوړې شوې وې. سږ کال یوازې په یوه میاشت کې د سرو زرو بیه له ۱۷ سلنې څخه زیاته لوړه شوې ده.
-
تازه خبرونه5 days agoپه افغانستان کې د سنتي نبوي طب پوهنځی منظور شو
-
تازه خبرونه4 days agoد افغانستان ملي پراختیا سټراټیژي له خطر سره مخ ده – یوانډيپي
-
لوبی3 days agoآریانا ټلویزیون په افغانستان کې ژمنی المپیک خپروي
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoپه بلوچستان کې له خونړیو نښتو وروسته د پاکستان پوځ خپل هوایي بریدونه بریالي وګڼل
-
تازه خبرونه4 days agoافغانستان د چاودېدونکو توکو له کبله د ډېرو تلفاتو لرونکو هېوادونو په نوملړ کې ونیول شو
-
لوبی4 days agoپه آسیا ملتــونو جام کې افغـــانستان جـــاپـــان تـــه خپله څلورمه لوبه وبایلله
-
تازه خبرونه3 days agoازبکستان او پاکستان د افغان ټرانس اوسپنېپټلۍ ډګرنۍ چارې پیلوي
-
تازه خبرونه2 days agoد متحده عربي اماراتو له بندخونو يوشمېر افغان بندیان خوشې شول
