سوداگري
امریکا د افغانستان بانک د کنګل شوې شتمنۍ آزادول بیا وځنډول
د امریکا بهرنیو چارو وزارت په ډاګه کړې؛ له هغې وروسته، چې په کابل کې یې پر الظواهري برید وکړ، نو دې مسئلې د افغانستان د کنګل شوې شتمنۍ پر آزادولو منفي اغېز وکړ.
د افغانستان لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي امریکايي رسنیو ته ویلي، چې د دوحې له هوکړې څخه د سرغړونې له کبله یې د افغانستان د شتمنیو د آزادولو پرېکړه ځنډولې او د مګړی به پر دې مسئله بحث نکیږي.
د امریکا حکومت له دې مخکې ویلي وه، چې د دې شتمنیو د نیمایي برخې پر خوشې کولو غور کوي، چې له افغان ولس سره د مرستې لپاره کار ترې واخیستل شي.
امریکایي چارواکي زیاتوي، سپینې ماڼۍ پدې کار کاوه، چې دا ۳.۵ میلیارد دالر د اعتماد وړ ځانګړې وجهي صندوق ته واچول شي، څو له یوې خوا افغانستان ته د بشري مرستو لپاره پیسې ورکړ شي او له بلې خوا یو شمېر یې د افغانستان بانک ته ورسېږي؛ خو پدې شرط، چې اسلامي امارت ډاډ ورکړي؛ چې دا پیسې په کومه برخه کې لګوي.
د وال ستریت ژورنال ورځپاڼې په یوه تازه راپور کې ویلي، چې د اوس لپاره دا دواړه انتخابونه په لومړیتوب کې ندي. د امریکا د بهرنیو چارو وزارت هم د وال ستریت ژورنال په ورځپاڼې کې دې راپور ته په غبرګون کې ویلي، چې د افغانستان د کنګل شویو شتمنیو د آزادولو لپاره د ځانګړي وجهي صندوق د جوړېدو په برخې کې له نړیوالو شریکانو سره په ګډه کار کولو کې ډېر پرمختګ وشو؛ خو د اسلامي امارت لخوا د دوحې له تړونه د ښکاره سرغړونې څرګندېدنه له دې ډلې ( اسلامي امارت) سره زمونږ تعامل له خنډ سره مخ شو.
د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړي استازي توماس ویست هم، چې څو ځله یې د دغو کنګل شویو پیسو او نورو موضوعاتو په اړه د اسلامي امارت له چارواکو سره مخامخ خبرې کړي؛ د وال ستریت ژورنال ورځپاڼې ته یې څرګنده کړې؛ امریکا د اوس لپاره د افغانستان بانک ته د دې شتمنې ورسپارل لومړيتوب نه بولي.
بل لوري ته بیا د اسلامي امارت مشرتابه له نړیوالې ټولنې څخه د متوازنو اړیکو د رامنځته کولو غوښتنه لري.
د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي؛ اسلامي امارت ټولې هغه ژمنې عملي کړي، چې د سیمي او نړۍ له هېوادونو سره یې کړې وې. اسلامي امارت له نړیوالو غواړي، چې په افغانستان لګېدلي بندیزونه لرې او له اسلامي امارت سره د اړیکو پر پراختیا راوڅرخي.
اسلامي امارت له نړیوالي ټولني غوښتنه کړې، چې پر دوی لګېدلي بندیزونه لرې کړي او د دوه اړخیز اړیکو پر بنسټ دې ګامونه واخلي.
د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت چارسمبالي امیرخان متقي ویلي: مونږ د سیمې او ګاونډ هېوادونو په ګډون ټولې نړي ته ډاډ ورکوو، چې د افغانستان خاوره به د هیچا پر ضد نه استعما لیږي. له سیمې او ګاونډ هېوادونو سره مو سوداګریزې اړیکې او اقتصادي بهیر روان ساتلی او نړۍ دې هم له افغانستان سره د تقابل پر ځای له تعامل کار واخلي؛ تحریمونه دې لرې کړي، ستونزې دې نه جوړوي او منفي نشرات دې نکوي. که ستونزې پراخه شي نه یوازې به د نړۍ رنګه بده شي، بلکې کرکه به ترې رامنځته شي. دوی باید له افغانستان سره د اړیکو د پراختیا هڅه وکړي.
د خصوصي سکتور غړي هم له امریکا غواړي، چې د افغانستان بانک پانګه دې آزاده کړي.
دوی وايي، د دې پانګې بندول افغانستان نور هم د اقتصادي بحران خواته بیايي او دا به په افغانستان کې اقتصادي ناورین نور هم ژور کړي. دوی له نړۍ او امریکا غواړي، چې له افغانستان سره د تقابل پر ځای د تعاملي سیاست لاره غوره کړي.
د صنایعو او کانونو خونې عمومي مشر شېرباز کمین زاده وایي: مونږ ګورو، چې دلته اوس هم نړۍ بېلا بېل رقابتونه او منفي فعالیتونه کوي. دوی دې له افغانستان سره له تعامل کار واخلي او د افغانستان بندې شوې پیسې دې آزادې کړي، چې د افغانانو ستونزې اوارې شي او اقتصادي نظام منظم شي.
بل لور ته اقتصادي کارپوهان هم د امریکا پر وروستي اقدام اندېښنه څرګندوي او زیاتوي، چې که د افغانستان کنګل شوې پانګه آزاده نشي؛ نو ښايي افغانستان نور هم له ژورو اقتصادي کړکېچونو سره مخ شي. د دوی په خبره امریکا باید د افغانستان اقتصادي ستونزو د حل لپاره کنګل شوې پانګه آزاده کړي.
اقتصادي شنونکی سید مسعود وایي: د افغانستان اسلامي امارت په ګډون د افغانستان د ګنګل شويو پیسو د آزدولو لپاره چین، روس او د سیمي یو شمېر نورو هېوادونو هم له امریکا څخه د دې پیسو د آزادولو غوښتنه کړې ده؛ خو فکر کوم، چې د امریکا حکومت د دې پیسو د آزادولو لپاره کوم جدي پروګرام نلري. په داسې حال کې، چې افغانستان له ګڼو اقتصادي ستونزو سره مخ دی.
دا، چې د دې پیسو له نه خوشې کېدو سره به د افغانستان ولس او د افغانستان بانک له کومو ستونزو سره مخ شي.
د افغانستان بانک مسوولینو تر دې دمه په دې اړه څه ندي ویلي.
سوداگري
افغانستان د لاجورد دهلیز له لارې خپل صادرات لېږدوي
د یاد وزارت د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې؛ دا لېږد د ټرانزیټ د آسانتیا او د هېواد د صادراتي سکټور د پیاوړتیا لپاره د روانو هڅو یوه برخه ده.
د افغانستان ټرانسپورټ او ملکي هوايي چلند وزارت د یکشنې پر ورځ( د کب څلیریشتمه ) د لاجورد دهلیز او تورغونډۍ بندر له لارې نړیوالو بازارونو ته د اته صادراتي سوداګریزو بارونو له لېږدولو خبر ورکړی دی.
د یاد وزارت د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې؛ دا لېږد د ټرانزیټ د آسانتیا او د هېواد د صادراتي سکټور د پیاوړتیا لپاره د روانو هڅو یوه برخه ده.
چارواکو تائید کړې، چې د لاجورد دهلیز له لارې د اته سوداګریزو بارونو د لېږدولو لپاره همغږي بشپړه شوې ده.
د افغانستان ټرانسپورټ او ملکي هوايي چلند وزارت زیاته کړې؛ ټاکل شوې، چې د یکشنبې پر ورځ(د کب څلیریشتمه / د مارچ پېنځلسمه ) له هغې لارې، چې افغانستان له ترکمنستان، آذربایجان او ګرجستان سره نښلوي خپل سوداګریز توکي ترکیې ته ولېږدوي.
دا بارونه وچه مېوه، مربا، دېګونه او د انرژۍ څښاک توکي لري، چې ترکیې ته له رسېدا وروسته به د سعودي عربستان، امریکا، آسټرالیا او هالینډ بازارونو ته صادر شي.
د لاجورد دهلیز یوه سیمهییزه سوداګریزه او ټرانزیټي لار ده، چې په ۲۰۱۸ کال کې د قفقاز او ترکیې له لارې له اروپایي بازارونو سره د افغانستان د نښلولو لپاره پیل شوه، چې د دودیزو لارو ترڅنګ د افغان صادراتو لپاره یوه بدیله لار برابروي.
د ټرانسپورټ او ملکي هوايي چلند وزارت ویلي، چې د ټرانزیټي دهلیزونو پراخول، د صادراتو او وارداتو له ودې ملاتړ او د نړیوالو ټرانسپورټي عملیاتو آسانتیاوې د دوی اړین لومړیتوبونو دي او په سیمهییزه سوداګرۍ او اتصال کې د افغانستان د دریځ پیاوړتیا ته عملي ګامونه اخیستل کیږي.
تازه خبرونه
د ازبکستان او افغانستان تر منځ ترجیحي سوداګریز تړون توشیح شو
دا تړون د ۲۰۲۵ ز.کال د جون پر لسمه د تاشکند نړیوالې پانګونې د غونډې پر مهال د افغانستان د صنایعو او سوداګرۍ وزیر او د ازبکستان د پانګونې او بهرنۍ سوداګرۍ وزیر لهخوا لاسلیک شوی و.
د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایوف د یو فرمان پر لاسلیکولو د ازبکستان او افغانستان ترمنځ ترجیحي سوداګرۍ تړون توشیح کړ.
دا تړون د ۲۰۲۵ ز.کال د جون پر لسمه د تاشکند نړیوالې پانګونې د غونډې پر مهال د افغانستان د صنایعو او سوداګرۍ وزیر او د ازبکستان د پانګونې او بهرنۍ سوداګرۍ وزیر لهخوا لاسلیک شوی و.
د ترجیحي سوداګریز تړون له مخې به؛ پر ۱۴ بېلابېلو توکو ګمرکي تعرفه لرې شي، د افغانستان د کرنیزو محصولاتو لپاره د نباتي روغتیا جواز ترلاسه کول آسانه کېږي او د ازبکستان د صادروونکو لپاره به نور ملاتړي اقدامات هم معرفي شي.
د ۲۰۲۶ ز.کال په فبرورۍ کې د ازبکستان د لومړي وزیر مرستیال جمشید خواجهیوف او د افغانستان د صنایعو او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزی د دې تړون د عملي کېدا په اړه خبرې کړې وې.
ټاکل شوې، چې له مبارکې روژې وروسته به په کابل کې د افغانستان او ازبکستان ترمنځ نوی ګډ سوداګریز فورم جوړ شي.
سوداگري
د اوسپنېپټلۍ له لارې د توکو لېږد له خڼډ پرته روان دی
د دې وزارت د څرګندونو له مخې؛ په تېره اوونۍ (د ۱۴۰۴ لمریز لېږدیز کال د کب له اتمې څخه تر دولسمې) د اوسپنېپټلۍ له لارې ۱۲۷زره ۶۵۰ ټنه تېل او نور بېلابېل توکي وارد او صادر شوي دي.
د ټولګټو چارو وزارت ویلي، چې د هېواد د اوسپنېپټلۍ د څلور بندونو له لارې لېږد له خنډ پرته روان دی او تر اوسه په دې بهیر کې هیڅ ځنډ رامنځته شوی ندی.
د دې وزارت د څرګندونو له مخې؛ په تېره اوونۍ (د ۱۴۰۴ لمریز لېږدیز کال د کب له اتمې څخه تر دولسمې) د اوسپنېپټلۍ له لارې ۱۲۷زره ۶۵۰ ټنه تېل او نور بېلابېل توکي وارد او صادر شوي دي.
د هر بندر د لېږد جزئیات داسې دي:
د حیرتان بندر له لارې: ۸۸زره ۱۸۶ ټنه
د آقینې بندر له لارې: ۱۰زره ۷۶۹ ټنه
د تورغندۍ بندر له لارې: ۱۴زره ۱۲۳ ټنه
د خواف–هرات له لارې: ۱۴زره ۵۷۲ ټنه
په تېره اوونۍ کې ۲۶۵ ټنه توکي صادر شوي، چې ډېری برخه یې وچه مېوه او کانیزې ډبرې وې.
د ټولګټو چارو وزارت مسوولانو ته لارښوونه شوې، چې د دې حساس حالت په شرایطو کې سوداګرو ته د خوراکي او نورو اړینو توکو د لېږد آسانتیاوې برابرې کړي.
-
تازه خبرونه1 day agoپاکستان له افغانستان سره په روان جنګ کې د روسیې د منځګړیتوب غوښتنه وکړه
-
تازه خبرونه2 days agoد اسلامي امارت یوه غړي په برلین کې د افغانستان سفارت چارسمبالي پر غاړه اخیستې
-
تازه خبرونه2 days agoنړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
-
تازه خبرونه2 days agoد پاکستان پوځي رژیم یو ځل بیا اوربند مات کړ
-
نړۍ2 days agoکیم جونګ اون یو ځل بیا د شمالي کوریا د دولتي چارو رییس وټاکل شو
-
تازه خبرونه8 hours agoبرلین د اسلامي امارت استازی د افغان سفارت د چارسمبالي په توګه نه پېژني
-
لوبی2 days agoپه کوکپر نړیوالو سیالیو کې د وزلوبې ملي لوبډله درېیمه شوه
-
تازه خبرونه2 days agoد افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک پړاو ته رسېدلی – د بحران نړیواله ډله
