ایران ويلي، د اته میاشتو جګړې د پای ته رسولو لپاره له امریکا سره د منځګړو له لارې اړیکې اوس هم روانې دي؛ خو د قطر پر منځګړیتوب د خبرو اترو وروستی پړاو هم د کومې هوکړې له ترلاسه کولو پرته پای ته رسېدلی دی.

د ایران بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي، د منځګړو له لارې پرله‌پسې خبرې اترې روانې دي او تهران خپل شرایط او وړاندیزونه وړاندې کړي دي.

د نوموړي د څرګندونو له مخې، د خبرو اترو دوام د واشنګټن پر سیاسي دریځ پورې تړلی دی.

دغه راز د ایران بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي تائید کړې، چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د تهران اووه‌پړاویزه طرحه اوس هم د خبرو اترو اصلي موضوع ده؛ خو د چټکې پلي کېدا لپاره لنډه شوې ده.

همدارنګه چین او روسیې د پوځي نښتو د بیا پیل په اړه اندېښنه څرګنده کړې او د سیاسي او ډیپلوماټیکو لارو د کړکېچ د اواري غوښتنه یې کړې ده.

سره له دې، چې د منځګړیتوب هڅې روانې دي، ایراني سرچینې د امریکا له‌خوا د بیا برید احتمال هم مطرح کوي؛ خو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې له ایران سره هوکړې ته رسېدل شوني دي.

ایران ویلي، چې د سعودي عربستان، ترکیې او پاکستان د لوړپوړو چارواکو پر ګډون به د سیمه‌ییز امنیت په اړه غونډه جوړه شي، چې په کې به د سیمې پر امنیتي بدلونونو او د سیمه‌ییزو هېوادونو ترمنځ د همکارۍ پر لارو چارو خبرې وشي.

د ایران ملي امنیت عالي شورا د منشي مرستیال علي باقري دولتي رسنۍ« آی‌آر‌آی‌بي» ته ویلي، چې د سعودي عربستان د دفاع وزیر خالد بن سلمان، د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر او د ترکیې د استخباراتو ادارې مشر ابراهیم کالین به له ایراني امنیتي چارواکو سره د خبرو لپاره تهران ته سفر وکړي.

د باقري د څرګندونو له مخې، د ایران ملي امنیت عالي شورا منشي محسن رضايي به هم په دغو خبرو کې ګډون وکړي.

باقري ټینګار کړی، چې د تهران سټراټیژیک سیاست د سیمه‌ییزو هېوادونو د همکارۍ له لارې د امنیت ټینګښت او د بهرنیو لاسوهنو مخنیوی دی.

که څه هم د ایران دولتي رسنیو د دې غونډې د جوړېدا کره نېټه نه‌ده اعلان کړې؛ خو رویټرز خبري آژانس د دوه باخبره سرچینو د څرګندونو له مخې راپور ورکړی، چې دا غونډه به د دوشنبې پر ورځ ترسره شي.

دا غونډه په داسې حال کې پلان شوې، چې ویل کیږي؛ د ایران پر ملاتړ د یمن حوثیانو پر سعودي عربستان بریدونه زیات کړي او د سیمې امنیتي وضعیت او د هېوادونو ترمنځ اړیکې یو ځل بیا د پام وړ ګرځېدلې دي. که دا غونډه جوړه شي؛ نو د ایران او درې نورو هېوادونو ترمنځ به د سیمه‌ییزو امنیتي ننګونو په اړه د لوړپوړو خبرو زمینه برابره کړي.

ایراني رسنیو راپور ورکړی، چې ایران د سې‌شنبې پر ورځ د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر ته ویلي: تر هغې، چې د تهران غوښتنې  منل شوې نه‌وي؛ له واشنګټن سره به خبرې ونه‌کړي. دا څرګندونه په داسې حال کې شوې، چې پاکستان د دواړو هېوادونو ترمنځ د منځګړیتوب هڅې کوي.

د نورنیوز د راپور له مخې، د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان په تهران کې له فیلډ مارشال عاصم منیر سره د منځګړیتوب د هڅو او په سیمه کې د وروستیو بدلونونو په اړه خبرې کړې دي.

پاکستان د امریکا او ایران ترمنځ د منځګړیتوب مهم رول لري. د دغه هېواد د منځګړیتوب پخوانیو هڅو د جون په میاشت کې د یوه لنډمهالي اوربند هوکړې ته زمینه برابره کړې وه؛ خو د اسلام‌آباد یادښت هوکړه ژر له ماتې سره مخ شوه؛ ځکه څو اوونۍ وروسته د ایران او امریکا ترمنځ جګړه بیا پیل شوه.

د ایراني سرچینو د راپور له مخې؛ عاصم منیر د ایران د ولسي جرګې له رییس محمدباقر قالیباف سره هم لیدلي دي.

قالیباف ویلي؛ واشنګټن تر هغې د تهران باور نه‌شي بېرته ترلاسه کولی، چې د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره د ایران د تېرې میاشت وړاندې شوي اووه شرطونه یې نه‌وي پوره کړي.

دغه شرطونه د ایران پر بندرونو د امریکا د کلابندۍ پای ته رسول، د ایران د تېلو پر صادراتو د بندیزونو لرې کول او د سیمې په ټولو جبهو کې د جګړو پای ته رسول رانغاړي.

ایراني رسنیو راپور ورکړی؛ د ایران د امنیتي چارو مشر محسن رضايي هم له عاصم منیر سره په لیدنه کې ورته دریځ څرګند کړی او څرګندوي، چې د تهران د غوښتنو تر پوره کېدا پورې به له واشنګټن سره خبرې ونه‌شي.

رضايي زیاته کړې، د ایران ټولې غني شوې اټومي زېرمې به په دغه هېواد کې پاتې شي. هغه د ایران د ستر مذهبي مشر آیت‌الله مجتبی خامنه‌یي دریځ بیا تکرار کړی، چې له مخې یې د وسلو جوړولو کچې ته نږدې غني شوي یورانیم باید له هېواده بهر ونه‌لېږدول شي.

د امریکا مرستیال ولسمشر جي‌ډي ونس د روانې میاشتې په پیل کې ویلي وه، چې ایران باید د امریکا د غوښتنو د پوره کولو او د دواړو هېوادونو د اته میاشتنۍ جګړې د پای ته رسولو لپاره د یورانیمو د غني کولو وړتیا په «ماناداره» توګه راکمه کړي.

اسرائیل، امریکا او یو شمېر نور لویدیځ هېوادونه له اوږده وخت راپدخوا ایران د اټومي وسلو پر جوړولو تورنوي. دوی د خپلو تورونو دلیل د ایران له‌خوا د یورانیمو تر ۶۰ سلنې پورې غني کولو ته نغوته کوي؛ دا کچه د ملکي موخو لپاره له اړتیا ډېره لوړه او د اټومي وسلې لپاره اړینې نږدې ۹۰ سلنې کچې ته ورنږدې ده؛ خو ایران د اټومي وسلو د جوړولو هڅې ردوي.