سوداگري
د آسیا پراختیايي بانک د ټاپي پروژې د تمویل چارې وځنډولې
د آسیا پراختیایي بانک د ټاپي ۱۰ میلیارډ ډلرو پروژه، چې د ترکمنستان طبیعي ګاز د افغانستان له لارې پاکستان او هند ته لیږدوي؛ د اسلامي امارت تر رسمیت پېژندنې پورې وځنډوله.
د آریانا نیوز لخوا د آسیا پراختیایي بانک ADB ته د لیږل شوي برښنالیک په ځواب کې یوه چارواکي منلې؛ دوی نشي کولی دا پروژه تمویل کړي؛ ځکه، چې د افغانستان نوی حکومت تر اوسه د نړیوالې ټولنې لخوا پر رسمیت پېژندل شوی ندی.
سرچینې زیاته کړې، چې د آسیا پراختیایي بانک د TAPI پروژې ټولې چارې او هڅې تر بلې خبرتیا ځنډولي دي.
دغه راز په دې وروستیو کې پاکستانيو رسنیو هم خبر ورکړی، چې د آسیا پراختیايي بانک د ټاپي پروژې مالي تمویل ځنډولی دی.
د پاکستان نیوز انټرنشنل خپرونې د پاکستان د انرژۍ د وزیر د څرګندونوله مخې په ډاګه کړې، چې د آسیا پراختايي بانک تر بلې خبرتیا پورې د ټاپي پروژې مالي ملاتړ ځنډولی دی. دلیل یې دا دی، چې اسلامي امارت تر اوسه د نړیوالې ټولنې لخوا پر رسمیت پېژندل شوی ندی.
د پاکستان د انرژۍ وزیر حماد اظهر ویلي: د ټاپي پروژې لویه برخه له افغانستان څخه تېرېږي. اوس، چې د طالبانو حکومت پر رسمیت ندی پېژندل شوی؛ د آسیا پراختیايي بانک د دې پروژې د مالي تمویل کوونکي او همغږي کوونکي په توګه ټول فعالیتونه بند کړي او پروژه یې په ټپه درېدلې ده.
د افغانستان له لارې پاکستان او هند ته د ترکمنستان د طبیعي ګازو د لېږدولو لپاره د لس میلیارډ ډالرو پر ارزښت د ټاپي پروژه د دې هېوادونو تر منځ یوه له سترو اقتصادي پروژو څخه ده.
د اقتصادي چارو کارپوه سید مسعود په دې باور دي، چې پاکستان له دغې پروژې سره سیاسي معامله کوي او په دې هڅه کې دی، چې هند ته د دې پروژې ګټه ونه رسيږي.
شاوخوا دوه اوونۍ مخکې د اسلامي امارت مسوولینو د ټاپي پروژې له اجرائیوي مشر او په کابل کې د ترکمنستان له سفیر سره په لیدنه کې ویلي وه، چې په نږدې راتلونکي کې به د ټاپي پروژې عملي کار پیل شي.
د اسلامي امارت د صنایعو او کانونو خونې مشر شېرباز کمین زاده په دې اړه ویلي وه، چې دوی د ټاپي پروژې له اجرائیوي مشر او په کابل کې د ترکمنستان له سفیر سره کتلي، چې په نږدې راتلونکي کې د ټاپي پروژې عملي کار پیل کړي.
د ټاپي پروژه شاوخوا ۱۸۰۰ کیلومټره اوږدوالی لري او هر کال به شاوخوا ۳۳ میلیارډ مټر مکعب ګاز له ترکمنستان څخه افغانستان، پاکستان او بیا هند ته رسوي.
دا پروژه په داسې حال کې د آسیا پراختیايي بانک له خوا ځنډول کېږي، چې د اسلامي امارت له واکمنۍ اووه میاشتې تېریږي؛ خو د نړۍ هیڅ هېواد تر اوسه پر رسمیت ندی پېژندلی.
سوداگري
افغانستان د لاجورد دهلیز له لارې خپل صادرات لېږدوي
د یاد وزارت د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې؛ دا لېږد د ټرانزیټ د آسانتیا او د هېواد د صادراتي سکټور د پیاوړتیا لپاره د روانو هڅو یوه برخه ده.
د افغانستان ټرانسپورټ او ملکي هوايي چلند وزارت د یکشنې پر ورځ( د کب څلیریشتمه ) د لاجورد دهلیز او تورغونډۍ بندر له لارې نړیوالو بازارونو ته د اته صادراتي سوداګریزو بارونو له لېږدولو خبر ورکړی دی.
د یاد وزارت د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې؛ دا لېږد د ټرانزیټ د آسانتیا او د هېواد د صادراتي سکټور د پیاوړتیا لپاره د روانو هڅو یوه برخه ده.
چارواکو تائید کړې، چې د لاجورد دهلیز له لارې د اته سوداګریزو بارونو د لېږدولو لپاره همغږي بشپړه شوې ده.
د افغانستان ټرانسپورټ او ملکي هوايي چلند وزارت زیاته کړې؛ ټاکل شوې، چې د یکشنبې پر ورځ(د کب څلیریشتمه / د مارچ پېنځلسمه ) له هغې لارې، چې افغانستان له ترکمنستان، آذربایجان او ګرجستان سره نښلوي خپل سوداګریز توکي ترکیې ته ولېږدوي.
دا بارونه وچه مېوه، مربا، دېګونه او د انرژۍ څښاک توکي لري، چې ترکیې ته له رسېدا وروسته به د سعودي عربستان، امریکا، آسټرالیا او هالینډ بازارونو ته صادر شي.
د لاجورد دهلیز یوه سیمهییزه سوداګریزه او ټرانزیټي لار ده، چې په ۲۰۱۸ کال کې د قفقاز او ترکیې له لارې له اروپایي بازارونو سره د افغانستان د نښلولو لپاره پیل شوه، چې د دودیزو لارو ترڅنګ د افغان صادراتو لپاره یوه بدیله لار برابروي.
د ټرانسپورټ او ملکي هوايي چلند وزارت ویلي، چې د ټرانزیټي دهلیزونو پراخول، د صادراتو او وارداتو له ودې ملاتړ او د نړیوالو ټرانسپورټي عملیاتو آسانتیاوې د دوی اړین لومړیتوبونو دي او په سیمهییزه سوداګرۍ او اتصال کې د افغانستان د دریځ پیاوړتیا ته عملي ګامونه اخیستل کیږي.
تازه خبرونه
د ازبکستان او افغانستان تر منځ ترجیحي سوداګریز تړون توشیح شو
دا تړون د ۲۰۲۵ ز.کال د جون پر لسمه د تاشکند نړیوالې پانګونې د غونډې پر مهال د افغانستان د صنایعو او سوداګرۍ وزیر او د ازبکستان د پانګونې او بهرنۍ سوداګرۍ وزیر لهخوا لاسلیک شوی و.
د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایوف د یو فرمان پر لاسلیکولو د ازبکستان او افغانستان ترمنځ ترجیحي سوداګرۍ تړون توشیح کړ.
دا تړون د ۲۰۲۵ ز.کال د جون پر لسمه د تاشکند نړیوالې پانګونې د غونډې پر مهال د افغانستان د صنایعو او سوداګرۍ وزیر او د ازبکستان د پانګونې او بهرنۍ سوداګرۍ وزیر لهخوا لاسلیک شوی و.
د ترجیحي سوداګریز تړون له مخې به؛ پر ۱۴ بېلابېلو توکو ګمرکي تعرفه لرې شي، د افغانستان د کرنیزو محصولاتو لپاره د نباتي روغتیا جواز ترلاسه کول آسانه کېږي او د ازبکستان د صادروونکو لپاره به نور ملاتړي اقدامات هم معرفي شي.
د ۲۰۲۶ ز.کال په فبرورۍ کې د ازبکستان د لومړي وزیر مرستیال جمشید خواجهیوف او د افغانستان د صنایعو او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزی د دې تړون د عملي کېدا په اړه خبرې کړې وې.
ټاکل شوې، چې له مبارکې روژې وروسته به په کابل کې د افغانستان او ازبکستان ترمنځ نوی ګډ سوداګریز فورم جوړ شي.
سوداگري
د اوسپنېپټلۍ له لارې د توکو لېږد له خڼډ پرته روان دی
د دې وزارت د څرګندونو له مخې؛ په تېره اوونۍ (د ۱۴۰۴ لمریز لېږدیز کال د کب له اتمې څخه تر دولسمې) د اوسپنېپټلۍ له لارې ۱۲۷زره ۶۵۰ ټنه تېل او نور بېلابېل توکي وارد او صادر شوي دي.
د ټولګټو چارو وزارت ویلي، چې د هېواد د اوسپنېپټلۍ د څلور بندونو له لارې لېږد له خنډ پرته روان دی او تر اوسه په دې بهیر کې هیڅ ځنډ رامنځته شوی ندی.
د دې وزارت د څرګندونو له مخې؛ په تېره اوونۍ (د ۱۴۰۴ لمریز لېږدیز کال د کب له اتمې څخه تر دولسمې) د اوسپنېپټلۍ له لارې ۱۲۷زره ۶۵۰ ټنه تېل او نور بېلابېل توکي وارد او صادر شوي دي.
د هر بندر د لېږد جزئیات داسې دي:
د حیرتان بندر له لارې: ۸۸زره ۱۸۶ ټنه
د آقینې بندر له لارې: ۱۰زره ۷۶۹ ټنه
د تورغندۍ بندر له لارې: ۱۴زره ۱۲۳ ټنه
د خواف–هرات له لارې: ۱۴زره ۵۷۲ ټنه
په تېره اوونۍ کې ۲۶۵ ټنه توکي صادر شوي، چې ډېری برخه یې وچه مېوه او کانیزې ډبرې وې.
د ټولګټو چارو وزارت مسوولانو ته لارښوونه شوې، چې د دې حساس حالت په شرایطو کې سوداګرو ته د خوراکي او نورو اړینو توکو د لېږد آسانتیاوې برابرې کړي.
-
څار5 days agoڅار: پر افغان ملکي وګړو د پاکستاني بریدونو پایلې
-
تحول5 days agoتحول: د پاکستان پر بریدونو روان غبرګونونه
-
تازه خبرونه1 day agoد اسلامي امارت یوه غړي په برلین کې د افغانستان سفارت چارسمبالي پر غاړه اخیستې
-
تازه خبرونه5 days agoپاکستان دې د کابل د روږدو پر روغتون برید وڅېړي – مسلمان علماء
-
لوبی1 day agoپه کوکپر نړیوالو سیالیو کې د وزلوبې ملي لوبډله درېیمه شوه
-
تازه خبرونه1 day agoد پاکستان پوځي رژیم یو ځل بیا اوربند مات کړ
-
نړۍ1 day agoټرمپ ایران ته د انرژۍ پر ودانیزو بنسټونو د بریدونو ګواښ وکړ
-
تازه خبرونه23 hours agoد افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک پړاو ته رسېدلی – د بحران نړیواله ډله
