سوداگري
د آسیا پراختیايي بانک د ټاپي پروژې د تمویل چارې وځنډولې
د آسیا پراختیایي بانک د ټاپي ۱۰ میلیارډ ډلرو پروژه، چې د ترکمنستان طبیعي ګاز د افغانستان له لارې پاکستان او هند ته لیږدوي؛ د اسلامي امارت تر رسمیت پېژندنې پورې وځنډوله.
د آریانا نیوز لخوا د آسیا پراختیایي بانک ADB ته د لیږل شوي برښنالیک په ځواب کې یوه چارواکي منلې؛ دوی نشي کولی دا پروژه تمویل کړي؛ ځکه، چې د افغانستان نوی حکومت تر اوسه د نړیوالې ټولنې لخوا پر رسمیت پېژندل شوی ندی.
سرچینې زیاته کړې، چې د آسیا پراختیایي بانک د TAPI پروژې ټولې چارې او هڅې تر بلې خبرتیا ځنډولي دي.
دغه راز په دې وروستیو کې پاکستانيو رسنیو هم خبر ورکړی، چې د آسیا پراختیايي بانک د ټاپي پروژې مالي تمویل ځنډولی دی.
د پاکستان نیوز انټرنشنل خپرونې د پاکستان د انرژۍ د وزیر د څرګندونوله مخې په ډاګه کړې، چې د آسیا پراختايي بانک تر بلې خبرتیا پورې د ټاپي پروژې مالي ملاتړ ځنډولی دی. دلیل یې دا دی، چې اسلامي امارت تر اوسه د نړیوالې ټولنې لخوا پر رسمیت پېژندل شوی ندی.
د پاکستان د انرژۍ وزیر حماد اظهر ویلي: د ټاپي پروژې لویه برخه له افغانستان څخه تېرېږي. اوس، چې د طالبانو حکومت پر رسمیت ندی پېژندل شوی؛ د آسیا پراختیايي بانک د دې پروژې د مالي تمویل کوونکي او همغږي کوونکي په توګه ټول فعالیتونه بند کړي او پروژه یې په ټپه درېدلې ده.
د افغانستان له لارې پاکستان او هند ته د ترکمنستان د طبیعي ګازو د لېږدولو لپاره د لس میلیارډ ډالرو پر ارزښت د ټاپي پروژه د دې هېوادونو تر منځ یوه له سترو اقتصادي پروژو څخه ده.
د اقتصادي چارو کارپوه سید مسعود په دې باور دي، چې پاکستان له دغې پروژې سره سیاسي معامله کوي او په دې هڅه کې دی، چې هند ته د دې پروژې ګټه ونه رسيږي.
شاوخوا دوه اوونۍ مخکې د اسلامي امارت مسوولینو د ټاپي پروژې له اجرائیوي مشر او په کابل کې د ترکمنستان له سفیر سره په لیدنه کې ویلي وه، چې په نږدې راتلونکي کې به د ټاپي پروژې عملي کار پیل شي.
د اسلامي امارت د صنایعو او کانونو خونې مشر شېرباز کمین زاده په دې اړه ویلي وه، چې دوی د ټاپي پروژې له اجرائیوي مشر او په کابل کې د ترکمنستان له سفیر سره کتلي، چې په نږدې راتلونکي کې د ټاپي پروژې عملي کار پیل کړي.
د ټاپي پروژه شاوخوا ۱۸۰۰ کیلومټره اوږدوالی لري او هر کال به شاوخوا ۳۳ میلیارډ مټر مکعب ګاز له ترکمنستان څخه افغانستان، پاکستان او بیا هند ته رسوي.
دا پروژه په داسې حال کې د آسیا پراختیايي بانک له خوا ځنډول کېږي، چې د اسلامي امارت له واکمنۍ اووه میاشتې تېریږي؛ خو د نړۍ هیڅ هېواد تر اوسه پر رسمیت ندی پېژندلی.
سوداگري
د منځنۍ آسیا له لارې د چین– افغانستان نوې ټرانزیټي لاره پرانیستل شوه
د راپورونو له مخې، په دې لاره کې له چین څخه د اوسپنېپټلۍ له لارې کانټینرونه د قزاقستان آلتینکول تمځای او بیا ازبکستان ته لېږدول کیږي. له هغې وروسته اړوند توکي د بخارا لوژستیک مرکز ته او له هغه ځایه د ترکمنستان له لارې د افغانستان هرات ښار ته لېږدول کیږي.
ازبکستان اعلان کړی، چې د منځنۍ آسیا له لارې یې د چین او افغانستان ترمنځ د توکو د لېږد یوه نوې څو اړخیزه لاره پرانیستې ده.
د راپورونو له مخې، په دې لاره کې له چین څخه د اوسپنېپټلۍ له لارې کانټینرونه د قزاقستان آلتینکول تمځای او بیا ازبکستان ته لېږدول کیږي. له هغې وروسته اړوند توکي د بخارا لوژستیک مرکز ته او له هغه ځایه د ترکمنستان له لارې د افغانستان هرات ښار ته لېږدول کیږي.
له دې مخې د توکو لېږد په دې مسیر کې زیاتره د سمندر له لارې د ایران بندرعباس ته انتقالېدل او بیا له هغه ځایه د ځمکنۍ له لارې افغانستان ته لېږدول کېدل.
چارواکي وايي، دا نوې لاره، چې شاوخوا ۷۴۰۰ کیلومټره اوږدوالی لري د لېږد وخت تر نږدې ۳۰ ورځو راکموي او د ټرانزیټ بهیر اغېزمنتیا هم لوړوي.
دا ګام په داسې حال کې اخیستل کېږي، چې د سوداګریزو لارو او دهلېزونو د پراختیا او د سیمې ترمنځ د نښلونې د پیاوړتیا هڅې مخ پر زیاتېدا دي.
سوداگري
له قزاقستان څخه افغانستان ته د غنمو په صادراتو کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی
د یاد راپور له مخې؛ په تېرو درې میاشتو کې افغانستان ته د قزاقستان د غنمو د صادراتو کچه ۳۰۲ زره ټنو ته رسېدلې، چې د تېر کال د همدومره وخت پر پرتله ۴.۲ برابره زیاتوالی ښيي.
د نړیوال خبري آژانس «کازاینفورم» د راپور له مخې؛ له قزاقستان څخه افغانستان ته د غنمو صادرات د ۲۰۲۶ ز.کال په لومړیو درې میاشتو کې د پام وړ زیات شوي او له څلور چنده څخه یې ډېر وده کړې ده.
د یاد راپور له مخې؛ په تېرو درې میاشتو کې افغانستان ته د قزاقستان د غنمو د صادراتو کچه ۳۰۲ زره ټنو ته رسېدلې، چې د تېر کال د همدومره وخت پر پرتله ۴.۲ برابره زیاتوالی ښيي.
دغه راز د قزاقستان د غنمو ټول صادرات هم له ۱۸ سلنه زیاتوالي سره ۳.۲ میلیون ټنو ته رسېدلي دي. همدارنګه د دغه هېواد دننه د غنمو صادرات ۸ سلنه زیات شوي او ۰.۹ میلیون ټنو ته رسېدلي دي.
قزاقي چارواکو ویلي، چې په راتلونکو کلونو کې د کرنیزو محصولاتو د پروسس ظرفیت د پراخولو پلان لري او تمه ده، چې تر ۲۰۲۸ز.کال پورې به د غلېدانې نوي تاسیسات په کال کې ۵.۸ میلیون ټنو محصولاتو د مدیریت وړتیا ولري.
سوداگري
د ۱۲ پراختیایي پروژو تائید؛ د بنسټیزو برښنایي، ټرانسپورټي او ودانیزو چارو پر پراختیا ټینګار
د اقتصادي مرستیالۍ پر وینا؛ په منظور شویو پروژو کې پکتیکا ولایت ته د وارداتي برښنا لېږد، له غزني څخه د دوه ګوني سرکټ مزي لېږدول، د پاتې سبسټیشنونو بشپړول او برښناکوټونو پراخول شامل دي.
د ریاستالوزراء اقتصادي مرستیالۍ څرګنده کړې، چې د اقتصادي کمیسیون په وروستۍ غونډه کې د بېلابېلو سکټورونو لپاره ۱۲ اړینې پروژې منظورې شوي او د پلي کولو لپاره اړوند ادارو ته سپارل شوې دي.
د اقتصادي مرستیالۍ پر وینا؛ په منظور شویو پروژو کې پکتیکا ولایت ته د وارداتي برښنا لېږد، له غزني څخه د دوه ګوني سرکټ مزي لېږدول، د پاتې سبسټیشنونو بشپړول او برښناکوټونو پراخول شامل دي.
دغه راز اړینې پروژې لکه د نور الجهاد سبسټیشن څخه هرات، فراه او نیمروز ولایتونو ته د برښنا مزو غځول، د هلمند ولایت ګرشک ولسوالۍ سیدان کلي ته د برښنا رسول او په نورو ولایتونو کې برښناکوټونه پراخول هم دا پروژې رانغاړي.
د ودانیزو بنسټونو په سکټور کې د کندهار له ختیځ سبسټیشن څخه د ترینکوټ نوي مرکز ته د برښنا اتصال او همدارنګه له کجکي بند څخه نوي ترینکوټ ته د برښنا رسولو پروژه هم تصویب شوې ده.
پردې سربېره په فاریاب ولایت کې د اوبو لګولو پروژې، په کندهار کې د ۳۵۰ بستریز عینو مېنې روغتون فعالول او ظرفیت لوړول، د نیمروز ولایت په مرکز کې د ۴۰زره عبادتکوونکو ظرفیت لرونکي جومات جوړول او د تورغونډۍ-هرات او اندخوی- شبرغان- مزار شریف د اوسپنېپټلیو پراختیا هم په دې پروژو کې دپاملرنې وړ دي.
-
سوداگري4 days agoله قزاقستان څخه افغانستان ته د غنمو په صادراتو کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی
-
تازه خبرونه4 days agoد ملګرو ملتونو خبرداری: د مرستو کمښت په افغانستان کې د ماین پاکۍ بهیر ځنډولی
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoامریکا په هرمز تنګي کې د بندو کښتیو د خوندي لېږد چارې پیل کړې
-
سوداگري2 days agoد منځنۍ آسیا له لارې د چین– افغانستان نوې ټرانزیټي لاره پرانیستل شوه
-
سوداگري5 days agoد ۱۲ پراختیایي پروژو تائید؛ د بنسټیزو برښنایي، ټرانسپورټي او ودانیزو چارو پر پراختیا ټینګار
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoپه بېجینګ کې لوړپوړې خبرې؛ په هرمز تنګي کې د امریکا او ایران پر کړکېچ ټینګار
-
تازه خبرونه5 days agoپه کابل کې د کتاب نندارتون؛ د لوست کلتور پیاوړتیا او د کورنیو لیکوالانو ملاتړ
-
نړۍ3 days agoسپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
