د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د خدماتو برخې مرستیال په کابل کې د روسیې له سفیر سره په لیدنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګریزو او اقتصادي اړیکو پر پراختیا او د پانګونې لپاره د نویو فرصتونو پر برابرولو خبرې کړې دي.

عنایت‌الله صدیقي‌زي د چارشنبې پر ورځ( د ۱۴۰۵لمریز لېږدیز کال د لړم پر دیارلسمه ) د روسیې د ملي یووالي د ورځې پر مناسبت په هغه غونډه کې ګډون وکړ، چې په کابل کې د دې هېواد د سفارت له‌خوا جوړه شوې وه.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د خبرپاڼې له مخې؛ صدیقي‌زي د دې غونډې په څنډه کې د روسیې له سفیر دمیتري ژیرنوف سره لیدلي او د کابل او مسکو ترمنځ یې د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو پر پیاوړتیا خبرې کړې دي.

په دې لیدنه کې دواړو لوریو د پانګونې د فرصتونو پر پراختیا، د سوداګریزو راکړو ورکړو زیاتوالي او افغان او روسي سوداګرو او پانګوالو ته د ډېرو آسانتیاوو برابرولو ټینګار کړی دی.

دغه راز د دواړو هېوادونو د خصوصي سکټورونو ترمنځ د اړیکو پیاوړتیا، د اقتصادي همکاریو لپاره د نویو برخو پېژندل او د افغان او روسي سوداګرو ترمنځ د مستقیمو اړیکو رامنځته کول د دې لیدنې نور مهم موضوعات ول.

دا لیدنه په داسې وخت کې جوړیږي، چې له سیمه‌ییزو هېوادونو سره د اقتصادي اړیکو پراختیا او د بهرنیو پانګونو راجلبول د افغانستان د خصوصي سکټور له مهمو لومړیتوبونو څخه دي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونه وايي؛ د روان کال په لومړیو اووه میاشتو کې د هېواد د جلغوزیو صادرات د تېر کال د همدې وخت پر پرتله ۶۹ سلنه زیات شوي او ارزښت یې ۷۲ میلیون ډالرو ته رسېدلی دی.

د دې خونې د مسوولانو د څرګندونو له مخې؛ د تېر کال په لومړیو اووه میاشتو کې د افغانستان د جلغوزیو د صادراتو ارزښت ۴۲ میلیون ډالر و. دغه محصول اروپايي هېوادونو، هند او چین ته صادر شوی دی.

د صنعت او سوداګرۍ وزارت مسوولانو ويلي، د روان کال له پیله یې د جلغوزیو د صادراتو د پراختیا او د دې محصول لپاره د نویو بازارونو د موندلو هڅې پیل کړې دي.

یو شمېر اقتصادي کارپوهانو ويلي، جلغوزي د افغانستان له مهمو صادراتي محصولاتو څخه دي او د صادراتو د زیاتوالي لپاره باید د صنعت او سوداګرۍ وزارت د بازارموندنې او نویو بازارونو ته د لاسرسي په برخه کې خپلې هڅې پراخې کړي.

د افغانستان جلغوزي چین، هند، متحده عربي اماراتو، سعودي عربستان، پاکستان، امریکا، بریټانیا، ایټالیا، جرمني، اسټرالیا، ترکیې، اتریش او کویټ ته هم صادرېږي.

کارپوهانو ټینګار کړی، چې د جلغوزیو د صادراتو د زیاتوالي لپاره باید د دې محصول د وړاندې کولو بڼه د نړۍ د بېلابېلو بازارونو له غوښتنو او معیارونو سره سمه شي.

ایراني چارواکو د افغانستان، پاکستان او عراق په ګډون ګاونډ هېوادونو ته د توکو د صادراتو د خنډونو لرې کولو لپاره د طرحو له ارزونې خبر ورکړی دی. د دغو هڅو موخه د سوداګرۍ آسانول او د صادرونکو ستونزو ته رسېدنه ګڼل شوې ده.

د ایران بهرنیو چارو وزارت د اقتصادي ډیپلوماسۍ مرستیال حمید قنبري ویلي، د دې هېواد د اقتصادي اړیکو د همغږۍ مرکز له دولسمې غونډې وروسته؛ ګاونډ هېوادونو ته د صادراتي ستونزو د حل لپاره وړاندیزونه چمتو شوي دي.

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، دغه غونډه د شنبې پر ورځ د ایران په بهرنیو چارو وزارت کې جوړه شوې وه او ګډونوالو د صادرونکو ستونزې، د لېږد رالېږد ننګونې او د غیرنفتي صادراتو د پیاوړتیا لارې چارې وڅېړلې.

قنبري ویلي، د لېږد رالېږد او اکمالاتو په ځنځیري لارو کې ګډوډۍ د یو شمېر صادرونکو سوداګریزې ژمنې له ستونزو سره مخ کړې دي.

د نوموړي د څرګندونو له مخې، ځینو صادرونکو نه‌شو کولی خپل اړین توکي وارد کړي او یا خپلو اسعارو ته اړوند ژمنې پر وخت پوره کړي.

هغه زیاته کړې، د دغو ستونزو د حل لپاره د ځینو مقرراتو او اجرایي کړنلارو د بیاکتنې وړاندیز شوی او اړوند دولتي ادارو هم دغه طرحې تائید کړې دي.

د ایران بهرنیو چارو وزارت د اقتصادي ډیپلوماسۍ مرستیال زیاته کړې؛ افغانستان، پاکستان او عراق ته د صادراتو د خنډونو د لرې کولو وړاندیزونه به له بهرنیو لوریو سره د خبرو او د ایران د سفارتونو او کونسلګریو له لارې وارزوي.

دا هڅې په داسې وخت کې کېږي، چې ایران او افغانستان پراخې سوداګریزې اړیکې لري او د صادراتو د بهیر آسانول د دواړو هېوادونو پر سوداګرۍ اغېز لرلی شي؛ خو د دغو وړاندیزونو وروستي جزئیات او د پلي کېدا نېټه تر دې دمه اعلان شوې نه‌ده.