ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی، چې نږدې ۱۱.۶ میلیون کډوال به له اړینو بشري مرستو بې برخې پاتې او ۱.۹ میلیون راستنېدونکي افغان کډوال د مرستو له کمښت وروسته کافي مرستې ترلاسه کولی نشي.

ملګري ملتونه ټینګار کوي، چې د مرستو له چټک کمښت وروسته یو اعشاریه ۹ میلیونه راستندېدونکي کافي مرستې نه ترلاسه کوي او له ګاونډ هېوادونو یې غوښتي، چې په داسې حالت کې افغان کډوالو ته شا نکړي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو دفتر له نړیوالې ټولنې غوښتي، چې د افغانانو له جبري ایستلو څخه ډډه وکړي او له هغوي سره د بشري او نړیوالو اصولو له مخې چلند ترسره کړي.

دا نږدې درېیمه برخه هغه کډوال دي، چې د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې له‌خوا خدمات ورکول کیږي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې د بهرنیو اړیکو د څانګې مشرې زیاته کړې، چې په افغانستان کې د راستنېدونکو وضعیت د اندېښنې وړ دی.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ د بهرنیو اړیکو د څانګې مشره ډومینیک هیډ وایي: ” د افغانستان په څېر هېوادونو کې، چې کډوال راستنېدو ته اړ کیږي او د دوی کوربه هېوادونه جبري دوی را باسي؛ وضعیت د اندېښنې وړ دی. دا بېرته راستنېدنه په خورا لوی شمېر او سختو شرایطو کې ترسره کیږي؛  ښځې او ماشومان تر ټولو ډېر زیانمن کیږي او د مرستو وضعیت خراب دی. مونږ اندېښمن یوو، چې شاوخوا ۱۱.۶ میلیون کډوال اړینو مرستو ته لاسرسی له لاسه ورکړي. دا په دې معنا ده؛ د هغو خلکو درېیمه برخه، چې مونږ یې دمخه مرسته کوله نور به هیڅ شی ترلاسه نکړي.”

بل لورته، په ژنیو کې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو دفتر ویاندې د سیمې له هېوادونو وغوښتل، چې ډاډ ترلاسه کړي؛ افغانستان ته د کډوالو ایستل پخپله خوښه، خوندي او له نړیوالو قوانینو سره سم ترسره شي.

د ملګرو ملتونو دې چارواکې د سیمې حکومتونو ته ویلي، چې دوی باید په اوس وخت کې افغانانو ته شا نکړي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو دفتر ویانده راوینا شامداساني ویلي:«  د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمیشنرۍ له ټولو هېوادونو څخه د افغانانو د جبري ایستلو د سمدستي پای ته رسولو غوښتنه کړې ده. د سیمې هېوادونه باید ډاډ ترلاسه کړي، چې د افغان کډوالو راستنېدل په خپله خوښه، باعزته او خوندي ډول او له نړیوالو قوانینو سره سم وي. په تېرو اووه میاشتو کې، شاوخوا یو اعشاریه ۹ میلیون کسان له ایران او پاکستان څخه افغانستان ته راستانه شوي دي. یوازې له ایران څخه، د کال له پیل راپدېخوا یو اعشاریه ۵ میلیون کسان راستانه شوي، چې ۶۰ سلنه یې جبري را ایستل شوي دي.”

دغه راز د بشري حقونو ساتونکي او ملګري ملتونه د سیمې له هېوادونو څخه له افغان کډوالو سره عادلانه او انساني چلند غواړي، افغان راستنېدونکي د راایستلو پرمهال له سختو شرایطو او ناسم چلند څخه شکایت کوي.

په داسې حال کې، چې د ایران ولسمشر تائید کړې؛ د افغان کډوالو د ایستلو په بهیر کې ستونزې شته، خو مسعود پزشکیان وایي: هېواد یې هڅه کوي ډاډ ترلاسه کړي، چې د افغان کډوالو د ایستلو بهیر له درناوي سره ترسره شي.