سوداگري
د تورخم لارې د بندېدا له کبله د پاکستان ورځنی زیان ۲ میلیون ډالر اټکل شوی
دغه لار د تېر کال د اوکټوبر میاشتې له نیمايي راپدېخوا د اوکټوبر د یوولسمې او دولسمې پر شپه د افغان او پاکستاني ځواکونو ترمنځ له نښتې وروسته؛ په بشپړه توګه د تګ راتګ او سوداګریزو فعالیتونو پر مخ تړل شوې ده. که څه هم وروسته د قطر او ترکیې پر منځګړیتوب اوربند ټینګ شو؛ خو د امنیتي اندېښنو له کبله سوداګریزې لارې اوس هم تړلي پاتې دي.
پاکستاني رسنیو راپور ورکړی؛ له څلور میاشتو څخه د ډېر وخت لپاره د تورخم دروازې د بندېدا له کبله، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ له مهمو سوداګریزو لارو شمېرل کېږي؛ دواړو لوریو ته پراخ اقتصادي زیانونه اړولي دي.
دغه لار د تېر کال د اوکټوبر میاشتې له نیمايي راپدېخوا د اوکټوبر د یوولسمې او دولسمې پر شپه د افغان او پاکستاني ځواکونو ترمنځ له نښتې وروسته؛ په بشپړه توګه د تګ راتګ او سوداګریزو فعالیتونو پر مخ تړل شوې ده. که څه هم وروسته د قطر او ترکیې پر منځګړیتوب اوربند ټینګ شو؛ خو د امنیتي اندېښنو له کبله سوداګریزې لارې اوس هم تړلي پاتې دي.
په راپور کې راغلي، چې له تورخم پرته، نورې لارې لکه خرلاچي، غلامخان، انګور اده او چمن هم تړل شوې دي، چې دې چارې سیمهییزه سوداګري نوره هم زیانمنه کړې ده.
سوداګر وایي، چې یوازې د تورخم له لارې د پاکستان د ورځنیو صادراتو زیان شاوخوا دوه میلیون ډالر اټکل کېږي، چې په نږدې ۱۲۰ ورځو کې له ۲۴۰ میلیون ډالرو اوړي. د بندو وارداتو، د ګمرکي عوایدو د کمښت او نورو اړخیزو اغېزو په پام کې نیولو سره ټولیز زیان له دې هم ډېر ګڼل کېږي.
د سوداګریزو بنسټونو د څرګندونو له مخې؛ د پاکستان میاشتني صادرات نږدې ۱۷۷ میلیون ډالر راکم شوي او په وروستیو کې دوه اړخیزه سوداګري تر پنځوس سلنه ډېره راټیټه شوې ده.
له تړل کېدا مخکې تورخم هره ورځ شاوخوا ۱۰ زره مسافر او له ۵۰۰ څخه تر ۷۰۰ پورې بار وړونکي او مسافر وړونکي موټر منل؛ خو اوس سرحدي بازارونه او ټرانزیټي برخې عملاً فلج شوې دي.
د پاکستان ګمرکي کارکوونکي سراسري ټولنې رییس ویلي، چې په تورخم کې له ۱۵۰ څخه زیات د مالونو د تصفیې دفترونه تړل شوي او لږ تر لږه زر کارګران بېکاره شوي دي.
دغه راز د تورخم کارګرانو اتحادیې له څلور زره څخه د زیاتو ورځنيو مزدورانو؛ لکه موټر چلوونکو، باروړونکو او خدماتي کارکوونکو، له بېکارۍ خبر ورکړی دی.
راپورونه ښیي، چې دې وضعیت پر بیو هم اغېز کړی دی. د افغانستان صادرات، په ځانګړي ډول سابه، پنبه او وچه مېوه لکه بادام، ممیز، انځر، پسته او جلغوزي درېدلي او د دغو توکو بیې د پاکستان په بازارونو کې لوړې شوې دي. برعکس د پاکستان صادرات لکه کچالو، لیمويي مېوې (کینو او مالټه) کیله، سره مرچ او درمل په پوله کې بند پاتې دي او د بیو راټیټېدا تولیدوونکو ته درانده زیانونه اړولي دي.
کارپوهانو خبرداری ورکړی، چې د دې حالت غخېدا نه یوازې د سرحدي سیمو اقتصاد، بلکې سترې ټرانزیټي پروژې او د مرکزي او جنوبي آسیا د نښلولو نوښتونه هم له شک سره مخ کړي او پر ځمکنیو سوداګریزو لارو باور یې سخت کم کړی دی.
سوداگري
د ترمذ سوداګریز مرکز د افغان – ازبک په اړیکو کې اړین رول لري – روسیه
د روسیې بهرنیو چارو وزارت مرستیال میخایل ګالوزین دا څرګندونې ترمذ نړیوال سوداګریز مرکز ته په سفر کې یوې خبري ناستې ته کړې دي.
د روسیې بهرنیو چارو وزارت مرستیال د سیمهییزې سوداګرۍ او اقتصادي همکارۍ د پیاوړتیا لپاره د ازبکستان له هڅو ستاینه کړې او له افغانستان سره پولې ته نږدې یې د نوي نړیوال سوداګریز مرکز پر سټراټیژیک ارزښت ټینګار څرګند کړ.
د روسیې بهرنیو چارو وزارت مرستیال میخایل ګالوزین دا څرګندونې ترمذ نړیوال سوداګریز مرکز ته په سفر کې یوې خبري ناستې ته کړې دي.
ګالوزین د سرخاندریا د اړوند سیمې پرمختګ وستایه او هغه یې د پام وړ اقتصادي ظرفیت لرونکې «ځانګړې سیمه» وبلله.
هغه زیاته کړې؛ د ترمذ نړیوال سوداګریز مرکز، چې په یوه آزاد سوداګریز زون کې موقعیت لري؛ په ځانګړي توګه د ازبکستان او افغانستان ترمنځ د سوداګریزو اړیکو د پیاوړتیا پر لوري یو ښه ګام دی.
هغه زیاته کړې دا مرکز به د سوداګرۍ او اقتصادي اړیکو په پراختیا او د یوریشیا د پراخو سټراټیژیکو ملګرتیاوو په وده کې هم بنسټیز رول ولوبوي.
دا سوداګریز مرکز د ازبکستان د ولسمشر شوکت میرضیایوف پر فرمان رامنځته شوی، چې د ازبکستان او افغان سوداګرو لپاره د توکو او پانګونې د نندارې لپاره سوداګریزې آسانتیاوې برابروي.
ګالوزین په دې پروژه کې د ګډون لپاره د روسیې د مخ پر زیاتېدونکې لېوالتیا تر څنګ د هېوادونو ترمنځ د همکارۍ د نورې پراختیا غوښتنه هم وکړه.
هغه ټینګار کړی؛ د ترمذ سوداګریز مرکز او نړیوالو کنفرانسونو په څیر نوښتونه به د مستقیمو اقتصادي اړیکو په رامنځته کولو کې نه یوازې اړین رول ولوبوي، بلکې د اکمالاتي زنځیرونو په رامنځته کولو کې هم مرسته وکړي او د ټولې سیمې لپاره د سوداګرۍ او پانګونې نوي فرصتونه رامنځته کوي.
سوداگري
افغانستان د کرنې او مالدارۍ په سکټورونو کې پانګهونه پراخوي
د کرنې وزارت ویاند شېر محمد خاتمي زیاته کړې؛ پانګهوالو ته پر تخنیکي همکارۍ سربېره د ځمکې د وېش او اجارې زمینه هم رامنځته شوې ده؛ تر دې دمه شاوخوا ۷۲زره جریبه ځمکه د پانګهوالو لپاره په بېلابېلو سکټورونو کې د کارولو لپاره ځانګړې شوې ده.
د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت چارواکو ویلي: دا وزارت ژمن دی، چې د هېواد کرنې او مالدارۍ په سکتورونو کې پانګهونه پراخه کړي؛ کورنیو او بهرنیو پانګهوالو ته پوره فرصتونه برابر کړي.
د کرنې وزارت ویاند شېر محمد خاتمي زیاته کړې؛ پانګهوالو ته پر تخنیکي همکارۍ سربېره د ځمکې د وېش او اجارې زمینه هم رامنځته شوې ده؛ تر دې دمه شاوخوا ۷۲زره جریبه ځمکه د پانګهوالو لپاره په بېلابېلو سکټورونو کې د کارولو لپاره ځانګړې شوې ده.
چارواکي ټینګار کوي، چې د کرنې، مالدارۍ، باغدارۍ، اوبو لګولو، د محصولاتو بسته بندۍ، زیرمهکولو، ټرانسپورټ او سړو خونو په برخو کې پراخه وړتیا لرو او د خصوصي سکټور غړي کولی شي له دې فرصتونو څخه ګټه پورته کړي.
د کرنې او مالدارۍ خونې استازي هم وايي، چې که وزارت د ځمکې تخصیص او تخنیکي همکارۍ لپاره مناسب شرایط برابر کړي؛ کورني پانګهوال به په دې برخه کې پانګهونې ته ډېر لېواله شي.
دغه راز ځینې خصوصي پانګهوال د کرنې وزارت پر فعالیت نیوکه کوي او وايي، چې د کرنې په برخه کې د افغانستان د لوړ ظرفیت سره – سره د محصولاتو معیاري کولو او ځانبسیاینې ترلاسه کولو لپاره کافي ګامونه اخیستل شوي ندي.
اقتصادي کارپوهان ټینګار کوي، چې د کرنې او مالدارۍ سکټور مناسب او موخهییز پرمختګ کولی شي د هېواد لپاره د میلیارډونو ډالرو پانګونې فرصتونه رامنځته کړي او له کرنې وزارت څخه غواړي، چې د پانګهونې د راجلبولو لپاره ورته هڅوونکې کڅوړې وروپېژني.
سوداگري
د افغان – ازبک د خصوصي سکټور ترمنځ د ۵۱۴.۸ میلیون ډالرو هوکړهلیکونه لاسلیک شول
په دې غونډه کې د افغانستان د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي، د ازبکستان د نمنګان ولایت والي شوکت عبدالرزاقوف، د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې مدیره پلاوي رییس، د ازبکستان دولتي-خصوصي پلاوی او د دواړو هېوادونو یو شمېر سوداګرو او پانګوالو ګډون کړی و.
د افغانستان او ازبکستان د خصوصي سکټورونو د غړو ترمنځ د اړیکو کنفرانس او سوداګریزو غونډو پر مهال په بېلابېلو اقتصادي سکټورونو کې د ۵۱۴.۸۰ میلیون ډالرو پر ارزښت هوکړهلیکونه لاسلیک شول.
په دې غونډه کې د افغانستان د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي، د ازبکستان د نمنګان ولایت والي شوکت عبدالرزاقوف، د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې مدیره پلاوي رییس، د ازبکستان دولتي-خصوصي پلاوی او د دواړو هېوادونو یو شمېر سوداګرو او پانګوالو ګډون کړی و.
په دې غونډه کې د صنایعو او سوداګرۍ وزیر د ازبکستان د همکارۍ ستاینه وکړه، افغانستان یې د سوداګرۍ او پانګونې په برخه کې یو باوري ملګری وباله او په هېواد کې یې د پانګونې پراخو پر فرصتونو ټینګار وکړ. هغه د دواړو هېوادونو ترمنځ د ترجیحي تعرفو تړون ته هم نغوته او اشاره وکړه، چې پر بنسټ یې له افغانستان څخه ازبکستان ته د څو توکو صادرات آسانه کیږي.
دغه راز د نمګان ولایت والي ویلي، چې په افغانستان کې سوله او ثبات د ازبکستان لپاره هم ډېر اړین دی او د دواړو هېوادونو ترمنځ اقتصادي همکاري کولی شي د سیمهییزو اړیکو په پیاوړتیا کې مرسته وکړي.
د دغو هوکړهلیکونو د لاسلیک پر بنسټ په افغانستان کې د چرګانو د فابریکې جوړولو، د سمنټو او ډبرو سکرو سوداګرۍ، د وچو مېوو او سابو صادراتو، د خوړو او تېلې توکو واردول، د هګیو د چرګانو تولید او د سپورټي خدمتونو په اړوند برخو کې به همکاري پراخه شي.
-
لوبی5 days agoپه بامیان کې ۲۳۰ سکي بازانو په زړهراکښونکې سیالیو کې برخه واخیسته
-
تازه خبرونه1 day agoپه ۳ ولایتونو کې له ۲۷.۵ میلیون جریب څخه ډېر څړځایونه تثبیت شول
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoپه پاکستان کې د ایران د جګړې په اړه سیمه ییزه غونډه د هرمز تنګي پر بیا پرانستلو راڅرخیږي
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoد اماراتو له لارې د ایراني وګړو تګ راتګ ودرول شو
-
تازه خبرونه4 days agoافغانانو په لندن او اوسلو کې د پاکستان د یرغل پر ضد لاریون وکړ
-
تازه خبرونه4 days agoپه افغانستان کې د ټاپي نللیکې ۲۵ کیلومټره کار بشپړ شوی- د کانونو وزارت
-
نړۍ2 days agoله برید پرته به د ایران په جګړه کې برخه وانخلو – احمد الشرع
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoد کویټې ښار په څنډه کې د ګازنللیکه له چاودنې سره مخ شوې
