د افغانستان دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد ویلي؛ د هېواد امنیتي او دفاعي ځواکونه بشپړ چمتو دي، چې د افغانستان له ځمکنۍ بشپړتیا، خپلواکۍ او اسلامي نظام ساتنه وکړي.

مجاهد د ۲۰۲۱ز.کال د اګست پېنځلسمې، چې د امریکا تر ملاتړ لاندې حکومت د نسکورېدو او د بهرنیو ځواکونو له وتلو سره برابره ده؛ د کلیزې پر مناسبت په یوه پیغام کې هېوادوالو ته ډاډ ورکړی، چې امنیتي ځواکونه به د خلکو د ژوند، شتمنیو او عزت د ساتنې لپاره له خپلې ټولې وړتیا کار واخلي.

هغه ویلي:« مونږ ملت ته ډاډ ورکوو، چې پخپلې ټولې وړتیا او ځواک به له هېواد، خلکو، د هغوی له شتمنیو او عزت، همدارنګه له اسلامي نظام څخه ساتنه کوو.»

مجاهد همداراز خبرداری ورکړی؛ هیچاته به اجازه ورنه‌کړ شي، چې په ټول افغانستان کې امنیت ګډوډ کړي.

د امریکايي ځواکونو له وتلو او واک ته د اسلامي امارت له بېرته راتګ پېنځه کاله وروسته د اسلامي امارت بهرنیو چارو وزیر له واشنګټن غوښتي، چې په کابل کې خپل سفارت بېرته پرانیزي او د کانونو او بنسټیزو پروژو په برخو کې پانګونه وکړي.

د اسلامي امارت بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي له نیویارک ټایمز ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي، چې افغانستان اوس له امریکا سره د«متقابل درناوي» پر بنسټ د اړیکو او د همکاریو د نوي پړاو غوښتونکی دی.

امیر خان متقي ویلي:« مونږ د جګړې پړاو پای ته رسېدلی ګڼو.»

هغه زیاته کړې، چې امریکا کولی شي خپل سفارت بېرته پرانیزي، خپل ډیپلوماټیک حضور وساتي او د افغانستان په کانونو، بندونو او سړکونو کې پانګونه وکړي.

دا غوښتنه داسې مهال مطرح کېږي، چې اسلامي امارت هڅه کوي د افغانستان نړیواله انزوا کمه او خپلې ډیپلوماټیکې او اقتصادي اړیکې پراخې کړي. په وروستیو کلونو کې اسلامي امارت له روسیې، ازبکستان او د سیمې له نورو هېوادونو سره خپلې اړیکې پیاوړې کړي او له اروپايي حکومتونو سره یې د افغان کډوالو د بېرته ستنېدا په اړه خبرې کړې دي.

متقي افغانستان ته د امریکايي ځواکونو د بېرته ستنېدا هر ډول احتمال رد کړی او ویلي یې دي، چې افغانان په خپل هېواد کې د بهرنیو ځواکونو حضور نه‌مني.

د اټلانټیک شورا کارپوه مایکل کوګلمن ویلي، چې د افغانستان کانیزې زېرمې ښايي د دونالډ ټرمپ حکومت ته په ځانګړي توګه د هغه د اقتصادي ګټو پر تمرکز له کبله د پام وړ وي.

امریکا د ۲۰۰۴ او ۲۰۲۱ز. کلونو ترمنځ د افغانستان د کانونو د پراختیا لپاره نږدې یو میلیارډ ډالر لګولي؛ خو وروسته د امریکا یوې څارونکې ادارې وویل، چې دغو هڅو د پام وړ عملي پرمختګ نه‌درلود.

اسلامي امارت له واک ته له بېرته رسېدا وروسته د چین، ایران او قطر په څېر هېوادونو له شرکتونو سره د کانونو د استخراج او پانګونې تړونونه لاسلیک کړي دي.

د امریکا پخواني ډیپلوماټ رابین راپل ویلي، چې له افغانستان سره د امریکا د تعامل بیا پیل کولی شي واشنګټن ته د دغه هېواد کانیزو سرچینو ته لاسرسی زیات او له منځنۍ آسیا سره اړیکې پیاوړې کړي.

راپل ویلي:« خو دا کار له کابل څخه د امریکا د حضور له لارې مستقیم تعامل ته اړتیا لري؛ هغه موضوع، چې اوس هم په واشنګټن کې پر سختۍ منل کېږي.»

د افغانستان بانک نن(پنجشنبه د زمري دوه‌ویشتمه) په کابل کې د یو لړ مراسمو پر مهال د ویزه‌کارت او نوي «حساب‌پی» کاریال مخکتنه وکړه.

د افغانستان بانک د څار مرستیال احمدشاهپور میاخېل په دې مراسمو کې د پیسو د ورکړې او ایستلو لپاره د خلکو له لوري د ډیجیټلي کارتونو پر کارولو ټینګار وکړ.

میاخېل ویلي؛ د خلکو باور رامنځته کول او هغوی ته د غوره مالي خدمتونو وړاندې کول د دغه بانک یو کاري لومړیتوب دي.

هغه زیاته کړې، د هېواد مالي نظام ډیجیټلي کول د راکړو ورکړو د برښنايي کولو په برخه کې مهم ګام دی.

هغه ویلي:« زمونږ یوازنی هدف دا دی، چې هر افغان وکولی شي خپلې پیسې د کارت، ګرځند او یا نورو وسیلو له لارې ورکړي.»

دغه راز د ځینو شرکتونو مسوولانو ویلي، چې په افغانستان کې یو میلیون فعال پېرېدونکي د «پي‌حساب » له خدمتونو ګټه اخلي.

دوی ټینګار کړی، چې د مالي خدمتونو په برخه کې د ډېرو آسانتیاوو رامنځته کولو ته ژمن دي.

د یوه شرکت خاوند احمد خالد ودان د مراسمو ګډونوالو ته ویلي:« زمونږ موخه یوازې د یوه کاریال جوړول نه‌دي: بلکې موخه مو دا ده، چې په افغانستان کې د یوه پیاوړي، خوندي او باوري ډیجیټلي مالي نظام په جوړولو کې ونډه واخلو.»

دا په داسې حال کې ده، چې اسلامي امارت څو ځله په هېواد کې د پولي او سوداګریزو راکړو ورکړو پر ډیجیټلي کولو ټینګار کړی دی. د افغانستان بانک د څرګندونو له مخې، د راکړو ورکړو ډیجیټلي کول کولی شي په هېواد کې د روڼتیا او چټکتیا له زیاتېدا او د سوداګریزو فعالیتونو له پراخېدا سره مرسته وکړي.