د بدخشان ولایت د پامیر اوسېدونکو له حکومت غوښتي، چې د دې سیمې د ماشومانو د غوره زده‌کړو لپاره دې د لیلیې له آسانتیاوو سره یوه معیاري لیسه جوړه شي.

هغو ويلي؛ سره له دې، چې په وروستیو کلونو کې د پامیر سیمو ته ډېره پاملرنه شوې او یو شمېر پراختیايي پروژې پلې شوې دي؛ خو د شپې‌تېرولو له آسانتیاوو سره د یوه سمبال ښوونیز مرکز نشتوالی د خلکو یوه بنسټیزه ستونزه ده.

د پامیر یو شمېر اوسېدونکي وايي، د استوګنې سیمو او ښوونځیو ترمنځ اوږده واټنونه، د تګ راتګ د لارو ستونزې او د جهیلونو د اوبو لوړېدل د دې لامل شوي، چې ډېر ماشومان په منظم ډول زده‌کړو ته لاسرسی ونه‌لري.

د پامیر د وړې وخچیر درې یوه اوسېدونکي ویلي، چې د ځینو شوراګانو او استوګنیزو سیمو ترمنځ واټن شاوخوا څلور ساعته د آس مزل دی، چې د زده‌کوونکو تګ راتګ یې ستونزمن کړی دی.

د دې سیمې ۱۲ کلن ماشوم خالد ويلي: هیله لري، چې ښوونځي ته ولاړ شي؛ خو د لارو د لرېوالي له کبله نه‌شي کولی خپلې زده‌کړې روانې وساتي.

دغه راز د پامیر قومي مشران وايي، چې اوس‌مهال په وړوکي‌پامیر کې اته شوراګانې شته او درې منځني ښوونځي هم د ښوونیزو امکاناتو او ښوونکو له کمښت سره مخ دي.

د پامیر ولسوال عبدالحق د لیلیې له آسانتیاوو سره د یوې سمبالې لیسې جوړول د دې ولسوالۍ د اوسېدونکو له بنسټیزو غوښتنو وبلل او څرګندوي، چې دا موضوع یې د بدخشان له پوهنې ریاست سره هم شریکه کړې ده.

د پامیر اوسېدونکو هیله ښودلې، چې د زده‌کړو د ستونزو د هواري او ماشومانو ته د برابر فرصت د برابرولو لپاره به یې غوښتنه پلې شي.

په کراچۍ کې د افغانستان سرقونسل عبدالجبار تخاري ويلي: هغه افغان زده‌کړیالان، چې د پاکستان د سند ایالت په پوهنتونونو کې زده‌کړې کوي؛ تر اوسه له جدي ستونزو سره نه‌دي مخ شوي، خو د دوی د ویزو له پای ته رسېدا سره د نوو ویزو د ورکړې بهیر درېدلی دی.

تخاري ویلي، چې دې چارې د زده‌کړیالانو اندېښنې زیاتې کړي او هغوی د ویزو د ورکړې او غځولو د بهیر د بیا پیل پر تمه دي.

هغه زیاته کړې؛ د پاکستان په ځینو نورو ایالتونو کې یو شمېر افغان محصلان له ستونزو، په ځانګړي ډول له جبري ایستلو سره مخ دي؛ هغه ستونزه، چې د دوی د زده‌کړو دوام یې له ننګونو سره مخ کړی دی.

پاکستانيو رسنیو راپور ورکړی، چې د پاکستان ګمرکي چارواکو افغانستان ته د تورخم له لارې د خوړو نړیوال پروګرام د خوراکي مرستو ۲۶ کانټینرونو د ننوتو اجازه ورکړې ده.

د راپورونو له مخې؛ دا کانټینرونه، چې افغانستان ته د خوړو نړیوال پروګرام د بشري مرستو یوه برخه لېږدوي، د دوشنبې پر ماښام د پاکستاني چارواکو له اجازې وروسته د تورخم له لارې افغانستان ته د تېرېدا اجازه ترلاسه کړه.

د دغو بارونو ګمرکي اسناد مخکې بشپړ شوي وه؛ خو کانټینرونه د تورخم د وارداتي ټرمینل په ساحه کې څو ساعته د پاکستاني چارواکو د وروستۍ پرېکړې پر تمه پاتې شول.

ګمرکي چارواکو د ګمرکي چارو شرکتونو ته هم خبر ورکړی، چې ټول هغه باروړونکي موټر، چې اسناد یې بشپړ دي؛ د سې‌شنبې پر ورځ به افغانستان ته ننوځي.

تورخم، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ له مهمو سوداګریزو لارو څخه ګڼل کیږي؛ د ۲۰۲۵ز.کال له اکټوبر راپدېخوا د امنیتي وضعیت د خرابېدا له کبله د تګ‌راتګ پر مخ تړلې پاتې ده.

د روان کال په پیل کې د خوړو نړیوال پروګرام شاوخوا ۲۰ کانټینره مرسته له هغې وروسته بېرته کراچۍ ته ولېږدول شوه، چې د افغانستان اسلامي امارت یې له منلو ډډه کړې وه.

په راپور کې راغلي، چې د دغو ۲۶ کانټینرونو وروستی برخلیک به د افغانستان د چارواکو د پرېکړې له مخې څرګند شي او تمه ده، چې دا موضوع د سې‌شنبې پر ورځ روښانه شي.

دغه راز پاکستاني خبریال طاهر خان ویلي، چې د ملګرو ملتونو د مرستو د کاروانونو د ننوتو بهیر د تورخم له لارې افغانستان ته پیل شوی دی.

د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ تر اوسه شاوخوا ۲۰ باروړونکي موټر افغانستان ته ننوتي، چې د خوراکي غوړیو او بسکیټو مرستې لېږدوي.

هغه زیاته کړې؛  تمه ده، چې له ۵۰ ډېر نور مرستندوی موټر هم له همدې لارې افغانستان ته دننه شي.

د راپور له مخې، اسلامي امارت له دې مخکې ملګرو ملتونو ته ویلي وه، چې د تورخم له لارې افغانستان ته د دې بنسټ د بشري مرستو رالېږد ته لېواله دی.

طاهر خان د پاکستان د لومړي وزیر د مرستیال او بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار هغه څرګندونې هم یادې کړې، چې ویلي یې ول؛ اسلام‌آاباد به د جولای له څوارلسمې د ملګرو ملتونو د مرستو باروړونکو موټرو ته د تورخم له لارې افغانستان ته د تېرېدا اجازه ورکړي.

اسلامي امارت تر اوسه په دې اړه څه نه‌دي ویلي.