تازه خبرونه
عبدالرشید دوستم په رسمي بڼه د افغانستان درېیم مارشال شو
د افغانستان د شمال په شبرغان ښار کې عبدالرشید دوستم د هېواد د درېیم مارشال په توګه د ملي پوځ وروستۍ رتبه خپله او پر سینه یې وروټومبل شوه.
عبدالرشید دوستم د جنبش اسلامي بنسټګر او د افغانستان په سیاست کې یوه د بحث وړ سیاسي او پوځي څېره او د هېواد د ازبکانو تر ټولو غوره مشر پاتې شوی دی.
د آریانا نیوز په دې راپور کې د عبدالرشید دوستم د ژوندانه بېلابېلو اړخونو او هڅو ته یوه لنډه کتنه شوې او ښايي دا پوښتنه، چې نوموړی څوک او ولې د افغانستان درېیم مارشال شو؛ هم ځواب شي.
دوستم د داکتر نجیب په حکومت کې د هغه ټينګ پلوی و؛ خو په ۱۹۹۱ کې یې له هغه لاره بېله کړه او له مجاهدینو سره یې همکاري پیل کړه.
هغه د برهان الدین رباني د واکمنۍ پر مهال( ۱۹۹۲) له طالبانو سره سختې جګړې وکړې او په کورنیو جګړو کې یې د حزب اسلامي له رهبر ګلبدین حکمتیار سره ملګرتیا وکړه.
پر ۱۹۹۷ کال، چې په افغانستان کې کورنۍ جګړې وې؛ د افغانستان په شمال کې یې د ځان لپاره خپله اداره جوړه او د مالي چارو لپاره یې په بهر کې خپلې ادارې ته افغانۍ چاپولې.
هغه د افغانستان په شمال کې د طالبانو پر خلاف جنګي جبهه هم پرانیستې وه، چې هغه وخت یې پلویانو د دوستم پادشاه لقب ورکړ.
هغه د طالبانو د واکمنۍ له ړنګیدو را وروسته په دوه زره څلورم میلادي کال کې د افغانستان ولسمشریزو ټاکنو ته ځان نوماند کړ؛ خو نهه په سلو کې رایې یې تر لاسه او څلورم ټاکنیز مقام یې خپل کړ.
پخواني ولسمشر حامد کرزي د واک په لومړي پېر کې د پوځ لوی درستیز وټاکه؛ خو دا دنده یې هغه وخت وځنډول شوه، چې د ترکتبارانو د شورا مشر اکبر بای پرې د اختطاف تور پورې کړ.
د دوه زره څوارلسم کال په ولسمشریزو ټاکنو کې د اشرف غني لومړی مرستیال شو او پر دغه مهال یې د هېواد په شمال کې د طالبانو پر خلاف جنګې لیکې پیاوړې کولې؛ خو پر احمد ایشچي د جنسي تېري پر تور له تورنیدو وروسته ترکیې ته ولاړ او هلته یې پخپله خوښه تبعیدي ژوند روان وساته.
د ولسمشر د لومړي مرستیالۍ پر وخت یې له ولسمشر سره اړیکې ډېرې ترینګلې وې او پر هغه یې کلکې نیوکې هم کولې.
دا داسې مهال و، چې په کور د ننه د عبدالله عبدالله په مشرۍ د ولسمشر اشرف غني خلاف سیاسي ائتلاف رامنځته او دوستم هم د دغه ائتلاف ملګری او له ترکیې څخه کابل ته راستون شو.
هغه د دوه زره نولسم کال په ولسمشریزو ټاکنو کې د عبدالله عبدالله په مشرۍ د ثبات او همپالنې له ټاکنډلې ملاتړ وکړ او د اشرف غني په مشرۍ د دولت جوړوونکې ټاکنډلې پر وړاندې یې هڅې چټکې کړې.
کله، چې یادې ټاکنې لانجمنې شوې؛ نو ولسمشر اشرف غني له عبدالله عبدالله سره، چې ولسمشري یې اعلان کړې وه؛ د واک د وېش پر سر سیاسي معاملې او بیا هوکړې ته اړ شو او عبدالله عبدالله د خپلو غوښتنو په نوملړ کې عبدالرشید دوستم ته د مارشالۍ د رتبې ورکولو غوښتنه وکړه او له اشرف غني سره د سیاسي هوکړې له لاسلیک وروسته ولسمشر د هغه د مارشالۍ حکم لاسلیک کړ. په دې هوکړه لیک کې راغلي، چې عبدالرشید دوستم به د دولت عالي شورا او ملي امنیت شورا غړیتوب هم ولري.
د یادونې ده، چې عبدالرشید دوستم له شاه ولي خان او محمد قسیم فهیم وروسته د هېواد درېیم جنګیالی دی، چې د واکمنو لخوا مارشال نومول شوی دی.
تازه خبرونه
اسلامي امارت قطر او ترکیې ته خواخوږي وړاندې کړه
یاد وزارت دا پېښه خواشینوونکې بللې او د قربانیانو کورنیو ته یې خپله ژوره خواشیني او خواخوږي څرګنده کړې ده.
تازه خبرونه
پاکستان له افغانستان سره په روان جنګ کې د روسیې د منځګړیتوب غوښتنه وکړه
فیصل نیاز ترمذي د روسیې له «ایزوستیا» ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي؛ پاکستان له روسیې سره په اړیکه کې دی او د دې هېواد له «ځانګړي وړاندیز» څخه د کړکېچ د حل لپاره مننه کوي.
په روسیه کې د پاکستان سفیر فیصل نیاز ترمذي ویلي: اسلامآباد له مسکو څخه غوښتي، چې له افغانستان سره په روان جنګ کې منځګړیتوب وکړي.
فیصل نیاز ترمذي د روسیې له «ایزوستیا» ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي؛ پاکستان له روسیې سره په اړیکه کې دی او د دې هېواد له «ځانګړي وړاندیز» څخه د کړکېچ د حل لپاره مننه کوي.
هغه زیاته کړې؛ د روسیې، چین، قطر، ترکیې او سعودي عربستان وړاندیزونه د لنډمهالي اوربند د هوکړې لامل شوي هم دي.
ترمذي ټینګار کړی: « مونږ له خپلو ټولو شریکانو غواړو، چې مهرباني وکړئ طالبانو (اسلامي امارت) ته ووایاست، چې له دې فرصته یوازې د بیا تنظیم، بیا وسلوال کېدا او بیا برید لپاره کار وانخلي؛ ځکه لوی هېوادونه لکه روسیه او پاکستان د ترهګریزو کړنو له لارې بېثباته کېدی نشي.»
دې پاکستاني ډیپلوماټ ټینګار کړی، چې په افغانستان کې لسیزو جګړو نه یوازې کابل او اسلامآباد، بلکې ګاونډ هېوادونه لکه ایران، تاجکستان، ترکمنستان، ازبکستان او حتا روسیه هم اغېزمن کړي دي.
هغه زیاته کړې: « ځکه، نو مونږ ټول باید له یو بل سره سوداګري وکړو، ښوونې، هنر او کلتور ته وده ورکړو. تروریزم ناسمه لار ده.»
د منځګړیتوب دا غوښتنه په داسې حال کې راپورته شوې، چې د وروستیو اوونیو د تاوتریخوالي او شخړو د زیاتېدا په پایله کې سلګونه کسان ووژل شول او زرګونه نور بېځایه شوي دي.
پاکستانيانو څو ځله ادعا کړې، چې په دې هېواد کې وسلهوال بریدونه د افغانستان له خاورې تنظیمېږي.
په داسې حال کې، چې اسلامي امارت تل د پاکستان دا ادعا رد کړې او څرګندوي؛ افغانستان د پاکستان د «امنیتي ناکامۍ» مسوول ندی.
تازه خبرونه
نړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د فایننشل ټایمز ورځپاڼې په یوه لیکنه کې، چې د یکشنبې پر ورځ خپره شوې؛ خبرداری ورکړی: د افغانستان او پاکستان تر منځ د کړکېچونو زیاتوالی د دې خطر رامنځته کوي، چې روان وضعیت پراخې جګړې ته واوړي؛ خو نړیواله ټولنه باید ژر تر ژره له دې سیمې سره بیا تعامل پیل کړي.
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د لیکنې له مخې: د پاکستان او اسلامي امارت تر منځ اړیکې له ۲۰۲۱ ز.کال راپدېخوا ډېرې خرابې شوې دي، ځکه اسلامآباد افغان چارواکي په خپله خاوره کې د دوی مخالفو وسلوالو ته پر پناه ورکولو او بریدونو تورنوي؛ خو دا ادعا تل اسلامي امارت رد کړې ده.
په وروستیو اوونیو کې تاوتریخوالی دومره زیات شوی، چې د هوايي او ځمکنیو بریدونو له کبله د یو شمېر راپورونو له مخې له زر ډېر کسان وژل شوي او له سل زره ډېر نور بېځایه شوي دي.
دغه راز له تر ټولو خونړیو پېښو څخه یوه په کابل کې د روږدو د درملنې پر امید نومي روغتون د پاکستاني پوځیانو هوايي برید و، چې د افغان چارواکو پر وینا سلګونه کسان په کې وژل شوي دي.
ورځپاڼې خبرداری ورکړی، چې که تاوتریخوالی همداسې روان وي؛ نو ښايي د جنوبي او مرکزي آسیا ثبات له خطر سره مخ کړي او افغانستان یو ځل بیا د وسلوالو ډلو د فعالیتونو پر مرکز بدل شي.
دې ورځپاڼې د پاکستان پر پوځي پالیسۍ هم نیوکه کړې او څرګندوي، چې یوازې هوايي بریدونه د وسلوالو فعالیتونو د پای ته رسولو لپاره بسنه نهکوي.
دغه راز له لویو قدرتونو لکه امریکا او چین څخه غوښتي، چې فعاله ډیپلوماټیکه ونډه واخلي.
همدارنګه، د چین سټراټیژیکو ګټو ته هم نغوته(اشاره ) شوې، چې بیجینګ کولی شي د منځګړي په توګه رول ولوبوي.
د سولې پخوانیو ناکامو هڅو سره – سره ورځپاڼې ټینګار کړی، چې د نړۍ بېپروايي او بېتفاوتي به سیمه له پوره خطرونو سره مخ کړي.
-
تازه خبرونه1 day agoد اسلامي امارت یوه غړي په برلین کې د افغانستان سفارت چارسمبالي پر غاړه اخیستې
-
تازه خبرونه1 day agoد پاکستان پوځي رژیم یو ځل بیا اوربند مات کړ
-
نړۍ14 hours agoکیم جونګ اون یو ځل بیا د شمالي کوریا د دولتي چارو رییس وټاکل شو
-
لوبی1 day agoپه کوکپر نړیوالو سیالیو کې د وزلوبې ملي لوبډله درېیمه شوه
-
تازه خبرونه9 hours agoپاکستان له افغانستان سره په روان جنګ کې د روسیې د منځګړیتوب غوښتنه وکړه
-
تازه خبرونه12 hours agoنړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
-
تازه خبرونه1 day agoد افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک پړاو ته رسېدلی – د بحران نړیواله ډله
-
نړۍ2 days agoټرمپ ایران ته د انرژۍ پر ودانیزو بنسټونو د بریدونو ګواښ وکړ
