ساینس او ټیکنالوژي
فیسبوک د افغان سرې میاشتې ټولنې مشر په خپل تور نوملړ کې نیولی
انټرسپټ خبري بنسټ څرګنده کړې، فیسبوک شرکت په دې وروستیو کې د افغان سرې میاشتې ټولنې مشر د خطرناکو اشخاصو په تور نوملړ کې نیولی دی.
یاد خبري بنسټ راپور ورکړی، چې د افغانستان اسلامي امارت پخوانی مذاکره کوونکی او د افغان سرې میاشتې ټولنې یا ARCS اوسنی مشر مطیع الحق خالص د اپریل په وروستیو کې د شرکت د سانسور په نوملړ کې راغلی دی.
هغه ډلې، ټولنې او افراد ډېر خطرناک ګڼل کیږي، چې له دې پلیټ فارم څخه نه یوازې د ځانګړیو شویو ترهګریزو ادعاوو او کرکجنو ډلو د هڅو لپاره آزادانه کار اخیستل کیږي، بلکې له دې لارې د مخدره توکو لېږدوونکیو او ډله ییزو وژونکيو اړیکو ته هم زمینه برابریږي.
فیسبوک دا هم ویلي، چې یوشمېر کسان کولی شي د هغو خلکو مخه ونیسي، چې د فیسبوګ له لارې نورو ته د ریان زیان رسولو هڅه کوي.
د امریکا تر ملاتړ لاندې حکومت له ړنګیدو او د امریکایی ځواکونو له وتلو وروسته، خالص د دغې مرستندویې ټولنې مشر ټاکل شوی، چې له ۱۹۳۴ زېږدیز کال راپدیخوا ملکي خلکو ته روغتیایي پاملرنه، خواړه او نورې بشري مرستې چمتو کوي.
هغه د اسلامي امارت سره د تړاو له کبله د تروریستانو او خطرناکو اشخاصو په نوملړ کې له راتلو وروسته د فیسبوک او انسټاګرام دوه میلیارد کاروونکي نور خالص له ستاینې، ملاتړ او استازیتوب څخه منع شوي دي.
د بشري حقونو د څار بنسټ د آسیایي برخې ملاتړی مدیر جان سیفټن دا پوښتنه کړې، چې تر کومه حده خلکو ته اجازه ورکول کیږي، چې د خالص په اړه په آزاده توګه خبرې وکړي. څوک یا کوم شی له خطر سره مخ کوي. هغه څنګه ‘خطرناک’ دی؟ هغه ۶۵ کلن دی. هغه ملیشه نلري. پلار يې د مجاهدينو قوماندان و، خو دلته ستونزه څه ده؟
سیفټن هغو ډلو ته اشاره کوي، چې په فعاله توګه د تاوتریخوالي د هڅولو او پراخولو لپاره دغه پلیټ فارم کاروي. په هند کې کرکه لرونکي خلک شته، چې په فیسبوک کې د مسلمانانو ضد زهرجن تاوتریخوالی خپروي، د هندو ملتپالو ډلو په برما کې کرکه لرونکې بودايي ډلې هم کرکه خپروي، چې دا یوه اصلي ستونزه ده.
د خالص آنلاین پوسټ کول، چې څنګه یې په افغانستان کې په یوه نوي روغتون کې د ویډیو بهیر پرې کړ، د ستونزې برخه نده.
دا په داسې حال کې ده، چې نه د امریکا خزانې او نه هم بهرنیو چارو وزارت د خالص او افغان سرې میاشتې نومونه نلري. یوازې انټرسپټ راپور ورکړی، چې د تروریزم ضد بندیزونو نوملو کې راغلی دی.
ساینس او ټیکنالوژي
شمالي کوریا د خپلې لومړنۍ چټباټ مصنوعي ځیرکتیا مخکتنه وکړه
دغه چټباټ د« کیم ایل سونګ» پوهنتون د مصنوعي ځیرکتیا د ټکنالوژۍ د څېړنیز انسټیټیوټ او په پیونګیانګ کې میشتې «فورونهانویل» سافټویر شرکت په ګډه جوړ کړی دی.
«۳۸ نارټ» نومي څېړنیز مرکز راپور ورکړی، چې د شمالي کوریا تحولات څاري؛ دغه چټباټ، چې « د مصنوعي ځیرکتیا د خدمتونو ۱.۰ سیسټم؛ د پوهې چینه» نومېږي، په پیونګیانګ کې د معلوماتي ټکنالوژۍ د لاسته راوړنو په ملي نندارتون کې نندارې ته وړاندې شوی دی.
دغه چټباټ د« کیم ایل سونګ» پوهنتون د مصنوعي ځیرکتیا د ټکنالوژۍ د څېړنیز انسټیټیوټ او په پیونګیانګ کې میشتې «فورونهانویل» سافټویر شرکت په ګډه جوړ کړی دی.
دغه چټباټ کولی شي د علومو او ټکنالوژۍ اړوند پوښتنو ته په کوریايي او انګلیسي ژبو ځوابونه ورکړي او د ژباړې خدمتونه هم وړاندې کړي.
د«۳۸ نارټ» د راپور له مخې؛ نندارې ته په وړاندې شویو انځورونو کې پر پرده داسې خبرداری لیدل کېږي، چې کاروونکو ته سپارښتنه کوي؛ سیاسي او ټولنیزې پوښتنې مطرح نهکړي. همدارنګه داسې ښکاري، چې د مصنوعي ځیرکتیا سیسټم ته د پوښتنو له لېږلو مخکې د غوښتنو د محتوا د ډلبندۍ یو سیسټم یې ارزوي.
د هغه هارډویر په اړه معلومات نهدي خپاره شوي، چې دغه سیسټم پرې چلېږي؛ خو«۳۸ نارټ» اټکل کوي، چې په دغه چټباټ کې کارول شوې مصنوعي ځیرکتیا ماډل ښايي پر بشپړه بڼه په شمالي کوریا کې نهوي جوړ شوی، بلکې د امریکايي یا چینايي شرکتونو او څېړنیزو مرکزونو له لوري د جوړو شویو هغو ماډلونو څخه وي، چې وزنونه یې پرانیستي دي. لکه د ګوګل«جیما» یا د عليبابا«کیوون» ماډل.
په راپور کې همدارنګه راغلي، چې په شمالي کوریا کې د سترو معلوماتي مرکزونو کمښت ښايي په دې هېواد کې د مصنوعي ځیرکتیا د تر ټولو پرمختللیو ماډلونو د پراخې کارونې پر وړاندې خنډ وي.
ساینس او ټیکنالوژي
سویلي کوریا د درغلۍ له رسوایۍ وروسته د کانکور د ګډونوالو عینکې ارزوي
د رویټرز د راپور له مخې: له دې رسوایۍ وروسته آن ځینو کسانو غوښتنه کړې، چې د پوهنتونونو د داخلې آزموینه دې د آزموینې د عدالت او روڼتیا تر یقیني کولو وځنډیږي؛ خو د پوهنې وزارت دا آزموینه، چې په سیالۍ ډکه ټولنه کې د بریالیتوب لپاره خورا مهمه بلل کېږي، ځنډول رد کړي دي.
سویلي کوریا به د پوهنتونونو د داخلې په عمومي آزموینه کې د ګډون کوونکو ټولې عینکې وارزوي، چې د مصنوعي ځیرکتیا پر مرسته د درغلۍ مخه ونیسي. دا پرېکړه له هغې وروسته شوې، چې د مالیاتي حسابدارۍ په آزموینه کې درغلۍ د دې هېواد د سختو او مهمو آزموینو پر سیسټم د خلکو باور زیانمن کړ.
د رویټرز د راپور له مخې: له دې رسوایۍ وروسته آن ځینو کسانو غوښتنه کړې، چې د پوهنتونونو د داخلې آزموینه دې د آزموینې د عدالت او روڼتیا تر یقیني کولو وځنډیږي؛ خو د پوهنې وزارت دا آزموینه، چې په سیالۍ ډکه ټولنه کې د بریالیتوب لپاره خورا مهمه بلل کېږي، ځنډول رد کړي دي.
د آزموینې د امنیت په اړه مهم ټکي:
د پوهنې وزیر چوی کیو جین د دوشنبې پر ورځ پارلماني غونډې ته ویلي، وزارت به د پوهنتونونو د علمي وړتیا آزموینې په هر پېر کې د ټولو ګډونوالو عینکې وارزوي. ځیرکې برښنايي وسیلې هم د روان کال په جولای کې د منع شویو توکو په نوملړ کې شاملې شوې دي.
څیرکې عینکې په نړۍ کې د اندېښنې وړ ګرځېدلې دي؛ ځکه د دغو عینکو له لارې له اجازې پرته د محرمو معلوماتو او د خلکو د انځورونو، ویډیوګانو او غږونو ثبتول کېدی شي.
چوی ویلي، د هرې آزموینې له خونې بهر به خبرتیاوې ولګول شي، چې په کې به د درغلۍ په صورت کې د آزموینې د پایلو د لغوه کېدا او له قانوني سزاوو څخه خبرداری ورکړ شوی وي.
د آزموینې په هر مرکز کې به لږ تر لږه یو کارکوونکی د ځیرکو برښنايي وسیلو د څارنې لپاره ځانګړی شي.
دغه راز به د آزموینې د مرکزونو، سیمهییزو ښوونیزو دفترونو او د وزارت د څارنې خونې ترمنځ د اړیکو یوه ځانګړې کرښه فعاله وي، چې هغه ستونزمنه پرېکړه پرې له چارواکو سره شریکه شي.
چوی زیاته کړې، وزارت به د رادیويي څپو د کشفولو وسیلو ته ورته د ټکنالوژۍ په برخه کې له متخصصانو سره سلا وکړي او د راتلونکي کال په آزموینه کې به د دغو وسایلو د کارولو امکان هم وارزوي.
هر څوک، چې د آزموینې پر مهال له ځیرکې برښنايي وسیلې سره ونیول شي یا یې وکاروي؛ د همغه کال پایلې به یې لغوه او په راتلونکي کال کې به له آزموینې ورکولو منع شي.
چوی وایي، وزارت به له پارلمان سره د منع وخت د یوه کال پر ځای له درې تر لس کلونو پورې د غځولو لپاره هم کار وکړي. سرغړوونکي ښايي د رسمي دندو د خنډولو پر تور پولیسو ته هم معرفي شي.
دا اقدامات له هغې وروسته تر سره کیږي، چې یوه کس د یکشنبې پر ورځ داسې اعتراف وکړ: د سږ کال د مالیاتي حسابدارۍ په آزموینه کې یې پر درغلۍ لومړی مقام ترلاسه کړی دی. نوموړي ومنله، چې د یوې کوچنۍ کمرې پر مټ یې د آزموینې پوښتنې انځور کړې؛ بیا یې مصنوعي ځیرکتیا ته ولېږلې او ځوابونه یې پر ځیرکګرځند کې وکتل.
د سویلي کوریا لومړۍ وزیرې هان سونګ سوک د دوشنبې پر ورځ ویلي، حکومت به د پوهنتونونو د داخلې عمومي آزموینې د خوندي کولو لپاره د بېړنیو اقداماتو د چمتو کولو پر موخه ځانګړې ډله جوړه کړي.
هغې له چارواکو هم وغوښتل، چې د مصنوعي ځیرکتیا پر بنسټ د درغلۍ د کشف ټکنالوژي جوړه او د آزموینو پر مهال د درغلۍ لپاره سزاوې نورې هم سختې کړي.
ساینس او ټیکنالوژي
بایننس د غلا شویو شپږ میلیارډ ډالرو شتمنیو زیان جبران کړ
رویټرز خبري آژانس د راپور له مخې، د امریکا فډرالي څېړنو ادارې (افبيآ) د دې سایبري برید مسوول د شمالي کوریا له حکومت سره تړلې «ټریډر ټریټر» ډله ګڼلې ده.
د نړۍ تر ټولو لویې ډیجیټلي پیسو تبادلې بایننس ویلي، چې د یوه سایبري برید پر مهال د دې پلاتفورم د ۶.۳ میلیارډ ډالرو شتمنیو له غلا کېدا وروسته یې تر اوسه د خپلو مالي سرچینو پر کارولو د شپږ میلیارډ ډالرو زیان جبران کړی دی.
رویټرز خبري آژانس د راپور له مخې، د امریکا فډرالي څېړنو ادارې (افبيآ) د دې سایبري برید مسوول د شمالي کوریا له حکومت سره تړلې «ټریډر ټریټر» ډله ګڼلې ده.
بایننس ویلي، چې د پاتې شتمنیو له ۱۰ سلنې څخه کمه برخه په هغو پیسو پورې اړه لري، چې د بازار د لږې راکړې ورکړې له کبله یې برابرول ډېر وخت نیسي.
دغه شرکت زیاته کړې، چې د خپلو همکارانو پر مرسته یې د غلا شویو شتمنیو شاوخوا درې میلیارډ ډالره پېژندلي او کنګل کړي دي.
بایننس ټینګار کړی، چې د دې سایبري برید له کبله اوښتی زیان به خپله جبران کړي او پر پېرودونکو به یې وروانهچوي.
د یاد شرکت د څرګندونو له مخې، د زیان د جبران لپاره یې د کاروونکو د شتمنیو د ساتنې له صندوق او خپلو مالي سرچینو ګټه اخیستې ده.
له دې برید وروسته بایننس د شتمنیو ایستل په لنډمهاله توګه ودرول او ویلي یې ول، چې دغه چوپړتیا به د یکشنبې پر ورځ بېرته پیل کړي.
-
لوبی4 days agoسرخپوشان خوافي د افغانستان فوټبال اتلانو لیګ نه ماتېدونکی اتل شو
-
تازه خبرونه2 days agoڅلور سمنګاني ځوانان د کډوالۍ پر لارې له مړینې وروسته خاورو ته وسپارل شول
-
لوبی2 days agoآریانا ټلویزیون د آسیا فوټبال کنفډراسیون د جایزو مراسم پر ژوندۍ بڼه خپروي
-
سوداگري5 days agoپه پاکستان کې د انارو بیې دوه برابره لوړې شوې
-
لوبی5 days agoپه آی ال ټي ۲۰ سیالیو کې ۲۵ افغان لوبغاړو قراردادونه ترلاسه کړل
-
تازه خبرونه4 days agoد اسلامي امارت مالیې وزیر د ایران د مازندران له کرنیزو او تولیدي مرکزونو لیدنه وکړه
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoد ایران پر پوځي تاسیساتو امریکا او پر خلیجي هېوادونو ایران بریدونه کړي
-
تازه خبرونه4 days agoاسلامي امارت آلمان ته خپل څلور نوي ډیپلوماټان لېږي
