د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزیر نورالله نوري نن( یکشنبه د غویي شپږمه ) په بلخ ولایت کې د اسلامي نظام د دفاع تر سرلیک لاندې جوړې شوې غونډې ته ډاډ ورکړ؛ افغانستان په سیمه‌ییزه او نړیواله کچه یو امن هېواد دی، چې سیاسي او اقتصادي روابط یې د پراخېدا په حال کې دي.

نورالله نوري دغه راز ویلي، چې افغانانو د تاریخ په اوږدو کې په‌خپله خاوره د حاکمیت اجازه چا ته نه‌ده ورکړې.

نوموړي زیاته کړې؛ د افغانستان اقتصاد اوس قوي دی او اسلامي امارت د خپل کلک هوډ پر مټ په ډېرو برخو کې ځان بسیاینې ته رسېدلی دی.

هغه وویل: که څوک زمونږ په کورنیو چارو کې لاسوهنه کوي او یا هم پر افغانستان د تېري سوچونه وهي؛ له روس، انګرېز او امریکا څخه دې درس واخلي.

د ولسونو استازو او مخورو مشرانو د افغانستان اوسنی یووالی په تېرو ۴۵ کلونو کې بې‌سارې وباله او څرګندوي، چې خلک تر بل هر وخت په‌دې نظام ډېر باور لري. د اسلامي امارت مشران له ختیځ او لویدیځ څخه نه‌دي راغلي، بلکې د دې خاوري اصلي بچیان دي.

یادو مشرانو یو ځل بیا وویل؛ دا نظام د ولسونو د زړه نظام دی او کوم کارونه، چې په دې لنډه موده کې ترسره شوي بېلګې یې په څو پېړیو کې لیدل شوې نه‌دي. 

د امربالمعروف نهی عن المنکر او شکایتونو اورېدلو وزارت مسلکي معین شیخ نور محمد حقاني تېر ٤٠ کلونه له کړاوونو ډک پېر وباله او د افغانانو د حوصلې او مېړانې ستاینه یې وکړه.

هغه ویلي؛ د اسلامي امارت له راتګ مخکې دلته د قومونو تر منځ اختلافات اوج ته رسېدلي وه، خو اوس ټول افغانان له متقابل درناوي برخمن دي.

د بلخ والي یوسف وفا هم غونډې ته ویلي؛ جمهوریت د بُن په کنفرانس کې پر افغانانو تپل شوی حکومت و، چې هیڅ قانون او تګلاره یې له ولسي ژوندانه سره اړخ نه‌لګاوه.

هغه ویلي: اسلامي امارت د خلکو له متن څخه انتخاب شوی نظام دی، چې د اسلامي شرعیت په رڼا کې د ولس هرې مشورې او نظر ته د قدر پر سترګه ګوري. 

ویل کیږي، چې په دې ناسته کې د یاد وزارت د وزیر پر مشري تللي پلاوي او د بلخ د والي ترڅنګ ولایتي مسوولانو، علماء کرامو، د خلکو استازو، زده‌کړیالانو، ډاکټرانو او عامو خلکو ګډون کړی و.

د افغانستان بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په کابل کې د دودیزې غېږنیونې په ننداره کې د ګډون کوونکو هېوادونو له استازو سره وکتل.

په دې کتنه کې متقي د افغانستان او سیمې ترمنځ کلتوري اړیکې تاریخي وبللې او څرګندوي، چې کابل هڅه کوي د سپورټي ډیپلوماسۍ له لارې خپلې نړیوالې اړیکې پراخې او نورې هم ژورې کړي.

د بهرنیو چارو وزیر د ویزو د آسانتیا او لوبغاړو ته د اړین ملاتړ د برابرولو پر پرله‌پسې هڅو ټینګار وکړ او وایي، چې په نړیوالو سپورټي سیالیو کې د ګډون د آسانتیا لپاره هم هڅې روانې دي.

هغه همدارنګه ویلي، چې د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا راپدېخوا په ټول هېواد کې د دودیزو سپورټونو د ودې لپاره د پام وړ پرمختګونه شوي دي.

د ګډون کوونکو هېوادونو استازو د دې نړیوالې نندارې د جوړېدا، د سیالۍ مدیریت او په افغانستان کې د دودیزې غېږنیونې له معیار ستاینه وکړه. هغوی همدارنګه په سپورټي برخه کې د همکاریو او ګډو نوښتونو د پیاوړتیا لپاره خپل چمتووالی څرګند کړ.

د دودیزې غېږنیونې نړیواله ننداره، چې افغانستان یې کوربه و؛ تېره پنجشنبه په کابل کې پیل شوه او د اووه هېوادونو لوبغاړي یې سره ولوبول. په دې سیالیو کې شاوخوا ۶۰ بهرنيو او ۱۰۰ افغان لوبغاړو برخه اخیستې وه. د غېږنیونې په دې ننداره کې د ازبکستان، قرغزستان، ترکمنستان، تاجکستان، ایران او ترکیې لوبغاړو ګډون درلود.

د افغانستان برښنا شرکت رهبرۍ پلاوي روسیې ته د خپل رسمي سفر پر مهال د یاد هېواد د برښنا د یو شمېر مهمو او معتبرو تولیدي او تخنیکي کمپنیو له رهبریو سره لیدلي دي.

په دغو لیدنو کې روسي کمپنیو ته بلنه ورکړ شوه، چې افغانستان ته راشي، د پانګونې له فرصتونو څخه ګټه واخلي، د افغانستان برښنا شرکت سره تخنیکي ناستې ترسره او د برښنا انرژۍ سکټور د پراختیا په برخه کې همکاري وکړي.

د ترسره شوي تفاهم له مخې؛ روسي معتبرې کمپنۍ به د افغانستان له برښنا شرکت سره د برښنایي شبکو د پراختیا، تخنیکي روزنې او همدارنګه د برښنا انرژۍ په نورو اړوند برخو کې همکاري وکړي او په دې برخه کې یې خپل چمتووالی هم څرګند کړی دی.

د دواړو لوریو ترمنځ د برښنا په بېلابېلو برخو کې هوکړو ته رسېدل د اوږدمهاله همکاریو لپاره یو مهم ګام بلل کېږي.

ټاکل شوې، چې په نږدې راتلونکي کې روسي معتبرې او مهمې کمپنۍ خپلې تخنیکي ډلې افغانستان ته واستوي. د دواړو لوریو تخنیکي ډلې به د برښنا په اړوند برخو کې کار وکړي او د برښنایي ګډو پروژو د پلي کولو لپاره به لومړني ګامونه واخلي.

د افغانستان برښنا شرکت سره دا ډول همکارۍ کولی شي هېواد ته د دوامدارې برښنا د تأمین زمینه برابره کړي او په کور دننه به د برښنا تولید او شبکو په پیاوړتیا کې مهم رول ولوبوي.