د امریکا سنا د روسیې او ایران پر وړاندې د نویو بندیزونو طرحه د رای پراکثریت تصویب کړې او اوس به د ارزونې لپاره د استازو جرګې ته ولېږل شي.

د جمعې پر ورځ په سنا کې د «۲۰۲۶ز.کال د لینډسي او. ګراهام د روسیې او ایران د بندیزونو قانون» نومې طرحه د ۸۶ موافقو او ۱۱ مخالفو رایو پر ترلاسه کولو تصویب شوه.

د دې طرحې اصلي موخه د اوکراین د جګړې له کبله پر روسیې اقتصادي فشار زیاتول دي.

په دې طرحه کې د امریکا ولسمشر ته پراخ واک ورکړ شوی؛ پر هغو هېوادونو دراندې تعرفې ولګوي، چې د روسیې د انرژۍ پېرودلو ته دوام ورکوي.

د طرحې له مخې، که د استازو جرګه یې تصویب او د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ یې لاسلیک کړي؛ نوموړی کولی شي د هغو هېوادونو پر وارداتي توکو تر ۱۰۰ سلنې پورې تعرفه ولګوي، چې د روسیې د تېلو او ګازو لوی پېرودونکي دي.

هند، جاپان او یو شمېر اروپايي هېوادونه هغه حکومتونه دي، چې ښايي د دغو تعرفو له کبله اغېزمن شي.

په دې طرحه کې پر ایران د پراخو بندیزونو ترڅنګ، د دغه هېواد د انرژۍ او وسلو د برخو د تمویل لپاره هم محدودیتونه په پام کې نیول شوي دي.

د طرحې ملاتړي وايي؛ موخه یې د روسیې د انرژۍ عواید کمول او پر مسکو فشار زیاتول دي، چې په اوکراین کې جګړه پای ته ورسوي.

د امریکا د کانګرس یو شمېر غړو د تعرفو په برخه کې ولسمشر ته د پراخو واکونو په اړه اندېښنه ښودلې او خبرداری یې ورکړی، چې دا اقدام ښايي د امریکايي شرکتونو او پېرېدونکو لپاره د وارداتي توکو بیې لوړې کړي.

ټاکل شوې، چې دا طرحه د سنا له تصویب وروسته، د استازو جرګې د دوبي د رخصتۍ له راستنېدا وروسته د اګست پر یودېرشمه وڅېړل شي.

رویټرز راپور ورکړی، چې له مراکش څخه د اسپانیا سیوټا ښارګوټي ته د کډوالو د بې‌ساري ورتګ له کبله د مړو شمېر لږ تر لږه ۷۲ کسانو ته لوړ شوی دی. چارواکي وایي، د یکشنبې پر ورځ د شمالي افریقا پر ساحل د پېنځه نورو جسدونو له موندلو وروسته د مړو شمېر زیات شوی دی.

د اسپانیا چارواکو ویلي، له پنجشنبې راپدېخوا له ۵۰ زره څخه ډېر کسان د ځمکې او سمندر له لارې سیوټا ته اوښتي؛ خو په تېرو ۴۸ ساعتونو کې له ۴۸ زره ډېر مراکش ته بېرته ستانه کړ شوي او د اوونۍ په پای کې هم د ستنولو لړۍ روانه وه.

د سیوټا اسپانیاوي حکومت استازي میګیل انخېل پریز ویلي، د ۷۲ مړو ترڅنګ له زر څخه ډېرو کسانو ته روغتیايي خدمتونه وړاندې شوي دي.

د هغه د څرګندونو له مخې، وضعیت تر ډېره ښه شوی؛ خو عادي حالت ته د بېرته ستنېدا لپاره اوس هم نورو هڅو ته اړتیا ده.

راپور زیاتوي، یو شمېر کډوال د سمندر په اوبو کې ډوب شوي او ځینې نور د بندر له څپرمات او سرحدي کټارو څخه د اوښتو پر مهال تر پښو لاندې شوي دي. ویل کېږي، چې اقتصادي ستونزو او په ټولنیزو رسنیو کې خپرو شویو ناسمو معلوماتو ډېر کسان دې سفر ته هڅولي وه.

د مراکش کورنیو چارو وزارت بیا ویلي، د دوی د معلوماتو له مخې ۱۱ تنه، چې ډېری یې د ډوبېدا له کبله مړه شوي او د سرحد بلې غاړې د راپورونو د ارزونې چارې روانې دي.

دغه وزارت د کډوالو د دې پراخ ورتګ پړه پر ناسمو ټولنیزو رسنیو، د انسان قاچاقبرو شبکو او د اسپانیا د یوې قضایي پرېکړې پر ناسم تعبیر اچولې ده.

دغه راز د سیوټا رییس خوان خیسوس ویواس د ال پاییس ورځپاڼې ته ویلي؛ د ښار سړخونې ته ۸۸ جسدونه لېږدول شوي، چې په کې د هغو کسانو مړي هم دي، چې په تېرو دوه اوونیو کې د شپې له لارې د اوښتو په نورو پېښو کې مړه شوي وه.

له پېښې وروسته اسپانیاوي چارواکو امنیتي ځواکونه پیاوړي کړي او د سیوټا پر ساحل یې ۵۰۰ مټره اوږد لامبو وهونکی خنډ هم نصب کړی دی.

دغه راز د اروپايي ټولنې ۲۲ غړیو هېوادونو د یوې ګډې لیکلې غوښتنې له لارې د بهرنیو پولو د ساتنې لپاره د همغږو هڅو غوښتنه کړې ده.

ایټالیا هم له اسپانیا سره د شینګن د بې‌وېزې تګ راتګ ترتیبات د یوې میاشتې لپاره ځنډولي دي.

اسپانیا، چې د ډېرو اروپايي هېوادونو پر پرتله د کډوالو پر وړاندې نرم دریځ لري؛ وایي: د بې‌اسنادو کډوالو د استوګنې نوی پروګرام د سیوټا د وروستۍ څپې لامل نه‌دی او هغه کسان، چې په ناقانونه توګه سیوټا ته ننوځي؛ د اسپانیا اصلي خاورې یا د شینګن نورو هېوادونو ته د تګ اجازه نه‌لري.