سیمه ییز خبرونه
په افغانستان كې له ښځو سره د تاوتريخوالي د قانون عملي بڼه كمزورې او پيكه ده
ملگري ملتونه له افغان دولت څخه غواړي، چې د ښځو سره د تاوتريخوالي د مخينوي له قانونه جدي ملاتړ وكړي.
د ښځو سره د تاوتريخوالي د مخنيوي قانون په افغانستان كې په دوه زره نهم ميلادي كال كې نافذ شو.
د دغه قانون له مخې د نجونو جبري ودول، د واده كولو په پلمه د ښځو پېر او پلور، جنسي تېري، او د ښځو وهل ډبول او داسې نور جرم بلل كېږي.
په افغانستان كې د ملگرو ملتونو د بشري حقونو څانگې په تېر يوه كال كې له دوو سوو ډېرو هغو مېرمنو سره، چې له تاوتريخوالي سره مخ شوي، پوليسو او څارنوالانو سره د مركې په ترڅ كې له ښځو سره د تاوتريخوالي داسې ارقام تر لاسه كړي، چې د تېر كال د همدغې مودې په پرتله زياتوالى ښيي.
په افغانستان كې د ملگرو ملتونو د ځانگړي استازى مرستيال نيكولاى هيسم وايي:
كه څه هم په ځينو مواردو كې له ښځو سره د تاوتريخوالي عاملين د قانون له مخې محاكمه شوي، خو لاهم په عدلي او قضايي ارگانونو كې له ښځو سره د تاوتريخوالي د قانون عملي بڼه كمزورې او پيكه ده.
ملگري ملتونه په ټولو پروسو كې په مساوي توگه د ښځو د فعال گډون، او د سولې په ټينگښت كې د هغوى پر رول ټينگار كوي.
په افغانستان كې د ملگرو ملتونو د بشري حقونو د څانگې رئيسه جورجيت گنيون وايي:
د ښاري محاكمو د رپوټونو له مخې له ښځو سره د تاوتريخوالي قضيې د تېر كال په پرتله څلور په سلو كې زياتې شوي دي. د هغو قضيو شمېر هم لوړ دى، چې څارنوالانو ثبت كړې دي.
له بلې خوا د افغانستان د ښځو شبكه پر دولتي چارواكو تور لگوي، چې له ښځو سره د تاوتريخوالي په قضيو كې لاس لري.
په همدې وخت كې د مدني ټولنې غړى ضيا مبلغ واي:
دولت له ښځو او ماشومانو سره د تاوتريخوالي په مخنيوي كې جدي مبارزه نه كوي.
دوى له دولت څخه غواړي، چې د ښځو په وړاندې د تاوتريخوالي په اړوند بايد دولت خلكو ته ځواب ووايي. نړيواله ټولنه هم د دوى په باور په افغانستان كې د ښځو د برخليك په اړوند بېغوري كوي.
د افغانستان د بشري حقونو خپلواك كميسيون ويلي، چې په تېرو اوو مياشتو كې له ښځو سره د تاوتريخوالي له څلورو زرو ډېرې پېښې دوى ثبت كړي دي.