Connect with us

تازه خبرونه

په افغانستان کې کرونا ویروس په میلیونونه ماشومان له زدکړې بې برخې کړي

خپور شوی

د

Reuters

د ماشومانو نړیوال ملاتړ دفتر (سیف د چلدرن) په خپل روستي راپور کې ښیي، چې له هرو ۱۰ ماشومانو څخه ۸  هغو ویلي، چې دوی د کرونا ویروس او ناروغۍ له خپریدو راوروسته لږ څه زدکړي او یا یې  هیڅ هم زدکړي ندي.

د راپور د څرګندونو له مخې، له تېرو شپږ میاشتو راپدیخوا کرونا ناروغي له ټولو ډېر د بېوزلو ماشومانو پر روزنې ناوړه اغېزې کړي او د بډایه او بېوزلو هلکانو او نجونو ترمنځ واټن نور هم پراخه شوی دی.

د تېرو شپږ میاشتو په بهیر کې، چې د دې ویروس له خپریدو تېریږي؛ له ټولو ډېر ماشومانو په لویه کچه زدکړې، روغتیا او خواړو ته لاسرسی له لاسه ورکړی. پداسې حال کې، چې د ګواښونو پر وړاندې د دوی ساتنه ټیټې کچې ته راټیټه شوې ده.

له ۱۰ څخه درې ماشومانو ( ۳۰٪) د کرونا ویروس د بندیزونو پر مهال یو ډول تاوتریخوالی تجربه کړی؛ البته ، دا احصائیه له هغه چا سره توپیر لري، چې تر پاملرنې لاندې دي ۱/۴ یا (۲۶٪) ته رسیږي.

په لیرې پرتو سیمو کې په هرو درې کورنیو کې یوې د ښوونځي توکو ته په ستونزه لاسرسی موندلی؛ خو په ښارونو کې دا شمېر په هرو پېنځه کورنیو کې یوې ته رسیدلی.

په ننګرهار کې ۱۱ کلنه مینه وایي: کرونا ویروس مې ژوند بدل کړی دی او ښوونځي ته له تګ پرته تېریږي. د لومړي ځل لپاره ما ښوونځي ته د تګ وخت وموند؛ خو کرونا ناروغۍ هرڅه بدل کړل. زمونږ پر کورني ژوند د دې ناروغې اغېزه خورا ژوره و. مونږ په یو ستونزمن حالت کې ژوند کوو. مونږ د ژوندي پاتې کیدو لپاره سم خواړه او درمل نلرو. د دغې وبا له پیل راپدیخوا مونږ په ورځ کې درې ځله خواړه دي خوړلي؛ ځکه، چې پلار مې دومره پیسي نلري، چې پوره خواړه چمتو کړي. کله، چې ناروغه شو؛ نشو کولی د بېوسۍ له کبله داکتر ته ولاړ شو.

په راپور کې راغلي، چې په افغانستان کې جګړې پوهنه سخته جګړه ځپلې ده. که څه هم په وروستيو کلونو کې په دې اړه پرمختګ راغلی او د ماشومانو قانون تصویب هم شوی، چې ماشومانو روزنې ته د ټولو هغو لاسرسي تضمینوي؛ خو په دې اړه اوس هم ننګونې پاتې دي.

راپور زیاته کړې: له کرونا ناروغۍ مخکې لږ تر لږه ۳.۷ میلیون ماشومان له ښوونځي پاتې شول، خو کله، چې ښوونځي د ناروغۍ له کبله وتړل شول؛ نو نږدې  ۱۰ میلیون نور ماشومانو هم ښوونې او روزنې ته له لاسرسی پاتې شول.

په افغانستان کې د ماشومانو نړیوال ملاتړ د دفتر مشر کریستوفر نیاماندي څرګنده کړې؛ د ماشومانو د هغه نسل د ساتلو لپاره، چې سالم او باثباته راتلونکی یې له ګواښ سره مخ دي؛ نړۍ باید سمدلاسه له افغانستان څخه ملاتړ وکړي. له تعلیم پرته له افغان ماشومانو څخه د خپل هېواد د ودانولو حق اخیستل شوی دی.

هغې زیاته کړې: د ماشومانو اړتیاوې او د دوی نظریات باید د هر پروګرام زړه راکښونکې برخه وي، موخه یې باید د هغه څه ترلاسه کول وي، چې افغانستان په وروستیو میاشتو کې له لاسه ورکړي دي.

د یاد بنسټ د سروې ښیي، چې د افغانستان په شپږ ولایتونو کې یوازې ۲۸.۶ سلنه ماشومان د تلویزیون، ۱۳.۸د رادیو له لارې او ۰.۲ سلنه د انترنیت له لارې زدکړو ته لاسرسی لري.

نجونې د هلکانو په پرتله له کرونا ویروسه ډېرې اغېزمنې شوي؛ له ۳.۷ سلنې ماشومانو څخه، چې ښوونځي پاتې دي؛۶۰ سلنه یې نجونې دي.

تازه خبرونه

سویډن د افغانستان د پخواني سفیر د پناه غوښتنه رد کړه؛ امریکا ته یې د لېږلو هڅه کوي

۷۷ کلن نویان د ۲۰۱۹ز.کال له نومبر څخه په سویډن کې د افغانستان د سفارت دنده لرله او د ۲۰۲۴ز.کال په وروستیو کې له هغې وروسته، چې اسلامي امارت د جولای پر یودېرشمه په اروپا کې د افغانستان د ۱۴ ډیپلوماټیکو استازولیو له‌خوا صادر شوي رسمي اسنادو د نه‌پېژنې اعلان وکړ؛ نوموړي خپله ډیپلوماټیکه دنده له لاسه ورکړه.

Published

on

 

د فرانسې« لومونډ» ورځپاڼې راپور ورکړی، چې سویډن په دې هېواد کې د افغانستان د پخواني سفیر عباس نویان د پناه غوښتنه رد کړې او غواړي هغه امریکا ته ولېږدوي.

۷۷ کلن نویان د ۲۰۱۹ز.کال له نومبر څخه په سویډن کې د افغانستان د سفارت دنده لرله او د ۲۰۲۴ز.کال په وروستیو کې له هغې وروسته، چې اسلامي امارت د جولای پر یودېرشمه په اروپا کې د افغانستان د ۱۴ ډیپلوماټیکو استازولیو له‌خوا صادر شوي رسمي اسنادو د نه‌پېژنې اعلان وکړ؛ نوموړي خپله ډیپلوماټیکه دنده له لاسه ورکړه.

د« لومونډ» د راپور له مخې، نویان اوس له معتبر اقامتي اسنادو پرته له خپلې مېرمنې سره د سویډن په جنوبي ښار هلسینګبورګ کې ژوند کوي او د ایستلو له ګواښ سره مخ دی.

نویان په سویډن کې د افغانستان د سفیر له ټاکل کېدا مخکې له ۲۰۰۵ز.کال څخه تر ۲۰۱۰ ز.کال پورې په کابل کې د افغانستان د پارلمان د غړي دنده ترسره کړې وه.

نوموړی له پارلماني دندې مخکې په امریکا کې هم اوسېدلی دی.

#آریانا‌نیوز #افغانستان #سویډن #عباس‌نویان #پناه‌غوښتنه #امریکا

Continue Reading

تازه خبرونه

افغانان په ملګرو ملتونو کې د غړیتوب اتیایمه کلیزه نمانځي؛ له پیله تر دې دمه د استازولۍ پر څوکۍ روان اختلاف

افغانستان په ۱۹۴۶ز.کال کې د ملګرو ملتونو د غړي هېواد په توګه ومنل شو. هغه مهال په امریکا کې د افغانستان استازي عبدالحسین عزیز په ملګرو ملتونو کې د دغه هېواد د غړیتوب سند لاسلیک کړ. همدارنګه محمدکبیر لودین د ملګرو ملتونو په ټولنه کې د افغانستان لومړني استازی ومنل شو، چې د غړیتوب په لومړیو کلونو کې یې دې ټولنې ته خپل اعتبارلیک وړاندې کړ.

Published

on

 

افغانان نن( پنجشنبه د لړم اته‌ویشتمه / د نومبر نولسمه) په ملګرو ملتونو کې د خپل رسمي غړیتوب اتیایمه کلیزه نمانځي. افغانستان په ۱۹۴۶ز. کال کې د ملګرو ملتونو غړی شوی دی.

افغانستان په ۱۹۴۶ز.کال کې د ملګرو ملتونو د غړي هېواد په توګه ومنل شو. هغه مهال په امریکا کې د افغانستان استازي عبدالحسین عزیز په ملګرو ملتونو کې د دغه هېواد د غړیتوب سند لاسلیک کړ. همدارنګه محمدکبیر لودین د ملګرو ملتونو په ټولنه کې د افغانستان لومړني استازی ومنل شو، چې د غړیتوب په لومړیو کلونو کې یې دې ټولنې ته خپل اعتبارلیک وړاندې کړ.

په تېرو اتیا کلونو کې افغانستان له پراخو سیاسي بدلونونو سره-سره خپل غړیتوب ساتلی؛ خو په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ د څوکۍ پر سر اوس هم اختلاف روان پاتې دی.

په دې اته لسیزو کې افغانستان له پراخو سیاسي بدلونونو سره ـ سره په ملګرو ملتونو کې له شاهي نظام له پای ته رسېدا او د شوروي اتحاد له یرغل څخه نیولې تر کورنیو جګړو، د اسلامي امارت د دوه پېره واکمنۍ او د ۲۰۲۱ز.کال د اګست پر مهال د جمهوري نظام تر سقوط پورې خپل غړیتوب ساتلی دی.

په دې موده کې افغان ډیپلوماټانو د سولې، امنیت، پراختیا او بشري حقونو په اړه په نړیوالو ناستو او خبرو کې ونډه اخیستې ده. په دې لړ کې عبدالرحمن پژواک له ۱۹۵۸ز.کال څخه تر ۱۹۷۹ز.کال پورې په ملګرو ملتونو کې د افغانستان دایمي استازی و او په ۱۹۶۶ز. کال کې د دې ټولنې د عمومي غونډې د یوویشتمې غونډې د مشر په توګه وټاکل شو. همدارنګه عادله راز په ۲۰۱۹ز.کال کې د افغانستان لومړنۍ ښځینه دایمي استازې شوه. ثریا دلیل هم له ۲۰۱۵ څخه تر ۲۰۱۹ز. کال پورې په ژنیو کې د افغانستان دایمي استازې وه.

د ۲۰۲۱ز.کال د اګست له سیاسي بدلونونو وروسته په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ موضوع نوي پړاو ته دننه شوه؛ غلام‌محمد اسحاق‌زي، چې هغه مهال د افغانستان دایمي استازی و د جمهوري نظام له سقوط وروسته په لومړیو میاشتو کې پر خپله دنده پاتې و او وروسته نصیراحمد فایق د ۲۰۲۱ز.کال په ډسمبر کې د افغانستان د استازولۍ چارسمبالي شو. په ژنیو کې هم نصیراحمد اندیشه د افغانستان پر استازیتوب خپلې هڅې روانې ساتلې دي.

اسلامي امارت په ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ خپل استازي ته د سپارلو غوښتنه وکړه؛ خو د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې د اعتبارلیکونو کمیټې تر اوسه د سیالو اعتبارلیکونو په اړه وروستۍ پرېکړه نه‌ده کړې او د تېر حکومت له‌خوا معرفي شوي استازي اوس هم د افغانستان د استازولۍ په څوکۍ کې پاتې دي.

دغه راز په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د رایې حق له ۲۰۲۴ز.کال راپدېخوا د کلني غړیتوب د فیس د نه‌ورکړې له کبله ځنډول شوی دی. د افغانستان اوسنۍ استازولۍ د اسلامي امارت مالي سرچینو ته لاسرسی نه‌لري او د دغه هېواد د غړیتوب د پاتې پورونو ورکړه هم نه‌ده حل شوې.

ملګري ملتونه او د هغوی اړوند بنسټونه هم د افغانستان په بېلابېلو برخو کې فعالیت کوي.

دغه بنسټونه د بشري مرستو، روغتیا، زده‌کړو، پراختیا، بشري حقونو او د نړیوالو مرستو د همغږۍ په برخو کې کار کوي. په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي( یوناما) ماموریت په ۲۰۰۲ز.کال کې رامنځته شو او اوس هم د سیاسي تعامل، د بشري حقونو د وضعیت د څارنې او له نړیوالو شریکانو سره د همغږۍ په برخو کې فعالیت کوي.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د غړیتوب له ۸۰ کلونو تېرېدا سره – سره اوس هم افغانستان د دې ټولنې غړی دی؛ خو د اوسني حکومت د استازولۍ او په عمومي غونډه کې د افغانستان د رایې حق موضوعات له هغو ناحل شویو ننګونو څخه دي، چې د افغانستان او دې نړیوال بنسټ ترمنځ په اړیکو کې پاتې دي.

#آریانا‌نیوز #افغانستان #ملګري‌ملتونه #غړیتوب #یوناما #اسلامي‌امارت #استازولي #بشري‌حقونه

Continue Reading

تازه خبرونه

اسلامي امارت په افغانستان کې د داعش خراسان د پیاوړتیا په اړه د ملګرو ملتونو اندېښنه رد کړه

مجاهد ویلي، چې افغانستان پیاوړي ځواکونه لري او اجازه نه‌ورکوي، چې بهرنۍ ډلې په هېواد کې پیاوړې شي او یا د افغانستان او نورو هېوادونو امنیت له ګواښ سره مخ کړي.

Published

on

 

د اسلامي امارت ویاند ذبیح‌الله مجاهد په افغانستان کې د داعش خراسان د وړتیاوو د زیاتېدا په اړه د ملګرو ملتونو د چارواکو اندېښنه رد کړې او دغه اندېښنې یې پر ناسمو معلوماتو ولاړې بللې دي.

مجاهد ویلي، چې افغانستان پیاوړي ځواکونه لري او اجازه نه‌ورکوي، چې بهرنۍ ډلې په هېواد کې پیاوړې شي او یا د افغانستان او نورو هېوادونو امنیت له ګواښ سره مخ کړي.

د اسلامي امارت دغه غبرګون له هغې وروسته څرګند شوی، چې د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې په چارو کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال الکساندر زویوف د داعش خراسان د وړتیاوو د زیاتېدا او پرمختللو تجهیزاتو ته، چې بې‌پیلوټه الوتکې هم په کې دي؛ د داعش د لاسرسي په اړه اندېښنه څرګنده کړې وه.

Continue Reading
Advertisement

Trending

Copyright © 2026 Ariana News. All rights reserved!