د بېلاروس دفاع وزیر ویکټور خرنین خبرداری ورکړی، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د کړکېچونو او نښتو دوام ښايي بشري ناورین او د کډوالۍ څپې رامنځته کړي او د ډله‌ییز امنیتي تړون غړو هېوادونو ته د سختدریځو مفکورو او ترهګرو ډلو د نفوذ لپاره زمینه برابره کړي.

ویکټور خرنین دا څرګندونې په مسکو کې د ډله‌ییز امنیتي تړون غړوهېوادونو د دفاع وزیرانو شورا په غونډه کې کړې دي.

هغه ویلي، چې د تېر کال پر پرتله د دې تړون د مسووولیت په حوزه کې امنیتي وضعیت ښه شوی نه‌دی او په منځنۍ آسیا کې نوي ګواښونه د راټوکېدا په حال کې دي.

نوموړي همداراز په ایران کې وروستیو بدلونونو ته د سیمې د امنیتي ننګونو له ډلې څخه د یوې ننګونې په توګه نغوته کړې ده.

د بېلاروس دفاع وزیر د دې تړون له غړو هېوادونو غوښتي، چې په ګډو پوځي روزنیزو پروګرامونو کې خپله ونډه زیاته کړي او له همغږو هېوادونو سره خپلې امنیتي او پوځي همکارۍ پراخې کړي.

د ډله‌ییز امنیتي تړون بنسټ د روسیې پر مشرۍ یو پوځي ائتلاف دی، چې په ۲۰۰۲ز.کال کې جوړ شوی او روسیه، بېلاروس، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان او ارمنستان یې غړي هېوادونه دي.

د سیمې هېوادونو په ځانګړي توګه روسیې، څو ځله له افغانستان څخه د شونو امنیتي ګواښونو په اړه اندېښنه ښودلې ده؛ خو اسلامي امارت دا اندېښنې رد کړي او تل یې ټینګار کړی، چې د افغانستان له خاورې به د کوم بل هېواد پر ضد چاته د کار اخیستنې اجازه ورنه‌کړي.

د افغانستان د سولې لپاره د امریکا پخواني استازي زلمي خلیلزاد ویلي، چې د منځنۍ او سویلي آسیا ترمنځ د لېږد رالېږد، اړیکو او انرژۍ په برخو کې د نښلېدنې پراخېدا کولی شي دواړه سیمې له بدلونونو سره مخ کړي.

خلیلزاد په ایکس‌پاڼه کې لیکلي، چې دا چاره کولی شي د دواړو سیمو هېوادونو ته د نور ډېر امنیت او هوساینې زمینه برابره کړي.

هغه دا څرګندونې د ترمذ خبرو اترو د دوه‌یم پړاو د جوړېدا په غبرګون کې کړې، چې ټاکل شوې سبا (پنجشنبه د غبرګولي څوارلسمه) په ازبکستان کې پیل شي.

ټاکل شوې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې عمومي رییس هم په دې غونډه کې ګډون وکړي.

د امریکا بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، چې لږ تر لږه پېنځه هېوادونو په قطر کې د مېشتو افغان پناه‌غوښتونکو د منلو لپاره لېوالتیا ښودلې ده.

روبیو د سې‌شنبې پر ورځ د قانون جوړوونکو په شتون کې ویلي، چې حکومت نه غواړي د دوحې په السیلیه کمپ کې مېشت افغانان بېرته افغانستان ته ستانه کړي او د هغوی د بیا مېشتېدا لپاره یې له څو هېوادونو سره خبرې کړې دي.

هغه وایي: « مونږ اوس د هغو لارښوونو له مخې عمل کوو، چې متحده ایالتونو ته د افغانانو ننوتل منع کوي.»

نوموړي زیاته کړې؛ چارواکي هره ورځ په درېیمو هېوادونو کې د دوی د بیا مېشتېدا د لارو چارو د موندلو لپاره هڅې کوي.

اوس‌مهال له ۱۱۰۰ څخه ډېر افغانان د دوحې په السیلیه کمپ کې ژوند کوي.

د امریکا د استازو جرګې غړې ګریس منګ په استماعیه غونډه کې د هغو راپورونو په اړه اندېښنه څرګنده کړې؛ ښايي یو شمېر افغانان هغو هېوادونو ته ولېږدول شي، چې له امنیتي یا بشري ستونزو سره مخ دي، لکه کانګو.

روبیو په ځواب کې وویل، چې د ده په اند له یادو هېوادونو هیڅ یو د جګړې سیمه نه‌ده؛ خو ټینګار یې وکړ، چې ښايي یو هېواد په یوازې ځان ټول افغانان ونه‌مني.

هغه ویلي: « فکر نه‌کوم یو هېواد به ټول زر کسان ومني.»

نوموړي زیاته کړې؛ امریکا د هغو هېوادونو لټه کوي، چې د مسوولیت په وېش کې ونډه واخلي او افغان پناه‌غوښتونکو ته د بیا مېشتېدو د منلو وړ لارې برابرې کړي.