تازه خبرونه
په تېره یوه میاشت له ۲۵۰ زره ډېر افغان کډوال هېواد ته راستانه شوي
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ په ایکس پاڼه کې لیکلي:”په دوی کې ښځې او نجونې هم شته، چې د تعلیم، دندو او د تګ راتګ د آزادۍ له محدودیتونو سره – سره له ناڅرګند راتلونکي سره مخ دي. دا راستنېدنه باید په خپله خوښه، خوندي او باعزته وي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ (UNHCR) د یکشنبې پر ورځ ناوخته راپور ورکړ، چې د روان کال په اپریل کې له ۲۵۰ زره څخه ډېر افغان کډوال له ګاونډ هېوادونو (پاکستان او ایران) څخه بېرته خپل هېواد ته راستانه شوي دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ په ایکس پاڼه کې لیکلي:”په دوی کې ښځې او نجونې هم شته، چې د تعلیم، دندو او د تګ راتګ د آزادۍ له محدودیتونو سره – سره له ناڅرګند راتلونکي سره مخ دي. دا راستنېدنه باید په خپله خوښه، خوندي او باعزته وي.
نږدې اووه میلیون افغان کډوال له هېواده بهر ژوند کوي، چې یوه لویه سلنه یې په پاکستان او ایران کې ژوند کوي.
تېر کال د پاکستان حکومت اعلان وکړ، چې سږ کال به تر درې میلیون پورې افغانان وباسي. ایران هم په هېواد کې له میشتو بې اسنادو افغانانو څخه غوښتنه کړې، چې بېرته خپل هېواد ته ستانه شي.
دغه راز په افغانستان کې د بېوزلۍ او بېکارۍ لوړې کچې ته پر کتو؛ راستنېدونکي کډوال بېړنۍ مرستې ته اړتیا لري.
هغه کډوال، چې له پاکستان څخه هېواد ته راستانه شوي؛ اړ شوي، چې خپل هرڅه د کورونو، سوداګرۍ او شتمنیو په ګډون پریږدي.
د کډوالو د راستنېدو لپاره په سرحدي پولو کې ټرانزیټي کمپونه جوړ شوي او نړیوال بنسټونه له اسلامي امارت سره یوځای هڅه کوي، چې د کډوالو د راستنېدو بهیر د امکان تر حده آسانه کړي.
همدارنګه د بشري مرستو په برخه کې د بودجې کمښت د هغو مرستو پر کچه، چې اړوند بنسټونه یې چمتو کولی شي هم اغېزه کړې ده.
تېره اوونۍ د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې (UNHCR) خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې یو ژور بشري ناورین مخ پر وړاندې روان دی؛ ځکه، چې لسګونه زره افغان کډوال له ګاونډ هېوادونو راستنیږي.
د UNHCR ویاند بابر بلوڅ ویلي؛ دا بنسټ په بېړني ډول له هغو کسانو سره د مرستې لپاره ۷۱ میلیون ډالرو ته اړتیا لري، چې کور ته راستنیږي.
بلوڅ وایي، چې دا کډوال په هېواد کې له سختو شرایطو سره مخ دي.
بلوڅ ویلي، چې په اپریل کې له ۲۵۱ زره څخه ډېر افغانان له ایران او پاکستان څخه په ناوړه شرایطو کې راستانه شوي، چې له ۹۶ زره ډېر یې جبري ایستل شوي دي.
هغه ویلي، چې UNHCR د ایران او پاکستان له حکومتونو هم ملاتړ کوي، چې افغانستان ته راستنېدل باید داوطلبانه، خوندي او باعزته وي.
هغه زیاته کړې: ” افغانان بېرته ستنېدو ته اړ ایستل یا فشار راوړل دایمي ندي او کولی شي سیمه بې ثباته کړي.”
بلوڅ ویلي؛ “که څه هم UNHCR ډېری ننګونې د اقتصادي فشارونو په ګډون درک کوي، چې دا هېوادونه له لسیزو ورسره مخ او د میلیونونو افغانانو کوربتوب کوي. مونږ په دوامداره توګه خپلې اندېښنې شریکې کړې، چې د دوی قانوني حیثیت ته پام وکړي او هغه خلک، چې افغانستان ته بېرته راستنېدو ته اړ ایستل شوي؛ ممکن د خوندیتوب له جدي خطرونو سره مخ شي”.
له ۲۰۲۳ راپدېخوا له ۳.۴ میلیون څخه ډېر افغانان له ایران او پاکستان څخه بېرته راستانه شوي یا شړل شوي دي، چې یوازې په ۲۰۲۴ کې له ۱.۵ میلیون څخه ډېر راستنېدو ته اړ شوي دي.
UNHCR ویلي، چې دا ډول ډلهییزه راستنېدا د افغانستان د ډېرو ولایتونو پر ظرفیت فشار راوړي او د داخلي بې ځایه کیدو خطر یې ډېر کړی دی.
دې بنسټ دا هم ویلي، چې ایران او پاکستان ته نوي افغان کډوال هم بې ځایه شوي او د اروپا پر لور د تګ خطرونه زیات شوي دي.
په ۲۰۲۴ کې افغانان د آسیا – آرام سمندر له لارې اروپا ته د غیر منظم راتګ ترټولو لویه ډله (۴۱ سلنه) جوړوي.
تازه خبرونه
نړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د فایننشل ټایمز ورځپاڼې په یوه لیکنه کې، چې د یکشنبې پر ورځ خپره شوې؛ خبرداری ورکړی: د افغانستان او پاکستان تر منځ د کړکېچونو زیاتوالی د دې خطر رامنځته کوي، چې روان وضعیت پراخې جګړې ته واوړي؛ خو نړیواله ټولنه باید ژر تر ژره له دې سیمې سره بیا تعامل پیل کړي.
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د لیکنې له مخې: د پاکستان او اسلامي امارت تر منځ اړیکې له ۲۰۲۱ ز.کال راپدېخوا ډېرې خرابې شوې دي، ځکه اسلامآباد افغان چارواکي په خپله خاوره کې د دوی مخالفو وسلوالو ته پر پناه ورکولو او بریدونو تورنوي؛ خو دا ادعا تل اسلامي امارت رد کړې ده.
په وروستیو اوونیو کې تاوتریخوالی دومره زیات شوی، چې د هوايي او ځمکنیو بریدونو له کبله د یو شمېر راپورونو له مخې له زر ډېر کسان وژل شوي او له سل زره ډېر نور بېځایه شوي دي.
دغه راز له تر ټولو خونړیو پېښو څخه یوه په کابل کې د روږدو د درملنې پر امید نومي روغتون د پاکستاني پوځیانو هوايي برید و، چې د افغان چارواکو پر وینا سلګونه کسان په کې وژل شوي دي.
ورځپاڼې خبرداری ورکړی، چې که تاوتریخوالی همداسې روان وي؛ نو ښايي د جنوبي او مرکزي آسیا ثبات له خطر سره مخ کړي او افغانستان یو ځل بیا د وسلوالو ډلو د فعالیتونو پر مرکز بدل شي.
دې ورځپاڼې د پاکستان پر پوځي پالیسۍ هم نیوکه کړې او څرګندوي، چې یوازې هوايي بریدونه د وسلوالو فعالیتونو د پای ته رسولو لپاره بسنه نهکوي.
دغه راز له لویو قدرتونو لکه امریکا او چین څخه غوښتي، چې فعاله ډیپلوماټیکه ونډه واخلي.
همدارنګه، د چین سټراټیژیکو ګټو ته هم نغوته(اشاره ) شوې، چې بیجینګ کولی شي د منځګړي په توګه رول ولوبوي.
د سولې پخوانیو ناکامو هڅو سره – سره ورځپاڼې ټینګار کړی، چې د نړۍ بېپروايي او بېتفاوتي به سیمه له پوره خطرونو سره مخ کړي.
تازه خبرونه
د ملګرو ملتونو سرمنشي د اوبو په شبکو کې پر پانګونې ټینګار وکړ
ګوتریش په خپل پیغام کې خبرداری ورکړی: ښځې او نجونې په هغو سیمو کې، چې د اوبو او حفظ الصحې خدمات ناکافي دي؛ ستونزې ګالي. ډېری یې اړ دي، چې له ناامنه امکاناتو کار واخلي؛ د اوبو له کبله د رنځېدونکو خپلوانو پالنه وکړي او د اوبو په راټولولو کې ساعتونه ولګوي او له زدهکړو او فرصتونو بې برخې شي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوټرش د اوبو نړیوالې ورځې په مناسبت په یوه پیغام کې ټینګار کړی، چې د ښځو او نجونو د حقونو او روغتیا ساتنې لپاره د څښاک پاکو اوبو ته لاسرسی اړین دی او له حکومتونو او اړوند بنسټونو یې په دې اړه د عملي هڅو غوښتنه کړې ده.
ګوتریش په خپل پیغام کې خبرداری ورکړی: ښځې او نجونې په هغو سیمو کې، چې د اوبو او حفظ الصحې خدمات ناکافي دي؛ ستونزې ګالي. ډېری یې اړ دي، چې له ناامنه امکاناتو کار واخلي؛ د اوبو له کبله د رنځېدونکو خپلوانو پالنه وکړي او د اوبو په راټولولو کې ساعتونه ولګوي او له زدهکړو او فرصتونو بې برخې شي.
ګوټرش د اوبو په اړه په سږنۍ څرګندونه کې «چېرته، چې اوبه بهېږي؛ هلته برابري وده کوي» تر سرلیک لاندې ټینګار کړی؛ اوبو ته د لاسرسي ښهکول کولی شي د جنسیتي برابرۍ په پیاوړتیا کې مهم رول ولري.
هغه له حکومتونو وغوښتل، چې د خدمتونو د وړاندې کولو په ښه کولو، د کاري ځواک د ظرفیت پر پیاوړتیا او دوامدار تمویل د اوبو او حفظالصحې په شبکو کې پانګونه زیاته کړي.
هغه همدارنګه له پرمختللو هېوادونو وغوښتل، چې د ټکنالوژۍ، تخصص او بودجې پر وړاندې کولو د بنسټیزو سرچینو د جوړولو لپاره له دغو هڅو ملاتړ وکړي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي د اوبو پر اړتیا د ټینګار تر څنګ ویلي؛ ښځې باید د پرېکړو په بهیرونو کې برخه ولري، چې د اوبو سیسټمونه د ټولنې له اړتیاوو سره سم جوړ شي.
ګوترس ویلي، چې د اوبو کمښت کولی شي شخړو ته لمن ووهي؛ اوبه کولی شي همکاري او سوله هم پیاوړې کړي.
هغه وایي: “راځئ، چې په ګډه اوبه د جنسیت د برابرۍ لپاره پر یوه ځواک واړوو.”
تازه خبرونه
د افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک پړاو ته رسېدلی – د بحران نړیواله ډله
د یاد بنسټ د خبرپانې له مخې؛ په کابل کې د تېرې اوونۍ د روږدو کسانو د درملنې پر روغتون خونړی برید د تاوتریخوالي د زیاتېدا د عطف ټکی و او د جګړې کچه یې د پام وړ زیاته کړې ده.
-
څار5 days agoڅار: پر افغان ملکي وګړو د پاکستاني بریدونو پایلې
-
تحول5 days agoتحول: د پاکستان پر بریدونو روان غبرګونونه
-
تازه خبرونه1 day agoد اسلامي امارت یوه غړي په برلین کې د افغانستان سفارت چارسمبالي پر غاړه اخیستې
-
لوبی1 day agoپه کوکپر نړیوالو سیالیو کې د وزلوبې ملي لوبډله درېیمه شوه
-
تازه خبرونه1 day agoد پاکستان پوځي رژیم یو ځل بیا اوربند مات کړ
-
نړۍ1 day agoټرمپ ایران ته د انرژۍ پر ودانیزو بنسټونو د بریدونو ګواښ وکړ
-
تازه خبرونه24 hours agoد افغانستان او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک پړاو ته رسېدلی – د بحران نړیواله ډله
-
نړۍ5 hours agoکیم جونګ اون یو ځل بیا د شمالي کوریا د دولتي چارو رییس وټاکل شو
