تازه خبرونه
په جنګ ځپلو سیمو کې د ښځو وضعیت مخ په خرابیدو دی- څېړنه
د نړیوالې ژغورنې جرګه ګۍ څېړنه ښیي، چې له تېرو ۲۵ کلونو راپدیخوا ښځو او نجونو د جنسیتي مساواتو له مخې نړیوال پرمختګ ندی کړی.
د څېړنې له مخې؛ پر نړیوالو لاسته راوړنو سربیره، په جنګ ځپلیو سیمو کې ښوونځیو ته تګ، سواد زدکړې، د زیږون سندونو ته لاسرسی او دې ته ورته له نورو برخو هم ښځې او انجونې له خراب حالت سره مخ شوې دي.
دغه څېړنه په ۱۰ هېوادونو؛ افغانستان، کولمبیا، د کانګو جمهوریت، ایتوپیا، عراق، میانمار، نایجیریا، پاکستان، تایلیند، یوګاندا، کډوالې کورنۍ او بې ځایه شويو خلکو کې جنسیتي مساوات تر څېړنې لاندې نیول شوي دي.
د څېړنې موندنې ښیي، چې له ۱۹۹۵ زېږدیز کال راپدیخوا ۴۴ سلنه کډوالي لوړه شوې، چې تر ۲۰۱۹ پورې له ۲۶ میلیون ډېر راجستر شوي دي.
په ۱۰ څېړل شویو هېوادونو کې افغانستان ۲.۷ میلیونه بې ځایه شوي لري، چې د داخلي بې ځایه شویو خلکو په سلو کې ۳۵۰ ډېروالي ښیي.
په ځینو برخو کې، د میرمنو او نجونو لاسته راوړنې خورا هڅونکې وې او له تېرو ۲۵ کلونو راپدیخوا په نړۍ کې د میندو مړینه ۳۸ سلنه راکمه شوې ( په ۲۰۱۷ کال کې په ۱۰۰۰۰ ژوندیو زیږونونو کې ۲۱۱ مړینې) وې.
افغانستان، ایتوپیا او پاکستان د میندو په مړینه کې ۵۰ سلنه کموالی ښیي.
د څېړنې له مخې؛ که څه هم په نړۍ کې لومړنيو او ثانوي ښوونځیو ته تګ ۱۱ سلنه ډېر شوی، د افغانستان په څېر هېوادونه هیڅکله هم له نړیوالو معیارونو سره برابر ندي.
پداسې حال کې، چې د ۱۹۹۵ کال را پدیخوا د نارینه وو پر پرتله د میرمنو د سواد کچه لوړه شوې (په ترتیب سره ۱۸ سلنه د ۸ په پرتله ) میانمار د وخت له تېریدو سره د ښځینه وو دسواد کچه کمه کړې او له پرمختګ سره سره عراق، یوګانډا، نایجیریا، پاکستان، ایتوپیا او افغانستان د نړۍ له احصائیو سره د پرتلنې وړ ندي.
دا په داسې حال کې ده، چې افغانستان د کورني تاوتریخوالي ۴۶، ایتوپیا ۴۰ او د کانګو جمهوریت ۳۷ په سلو کې لوړوالی ښیي.
محمود خان اچکزی، رهبر اپوزیسیون در مجلس ملی پاکستان و رئیس حزب عوامی ملی پشتونخوا، گفته است که اگر رهبران شایسته در قدرت میبودند، مردم در امتداد خط دیورند میتوانستند آزادانه رفتوآمد کنند.
او در یک پادکست گفته است که کشورهای دیگر مانند روسیه، آلمان و بریتانیا با وجود جنگهای تاریخی، امروز مرزهای بسیار بازتری دارند و در میان آنها تنها یک «خط کاغذی» باقی مانده است و بررسیهای سختگیرانه نیز وجود ندارد.
اچکزی افزود که در منطقه نیز میتوانست وضعیت مشابهی وجود داشته باشد و تأکید کرد: «اینجا چه مشکل است؟ پنجابی در کندهار میرقصید و پشتون اینجا میآمد. با وجود اینکه ظاهراً یک کشور نیستیم، اما میتوانستیم عملاً یک کشور باشیم.»
او همچنین با اشاره به تهاجم شوروی سابق و ایالات متحده به افغانستان گفت که افغانستان حق دارد از این کشورها برای خسارات جنگی و بازسازی مطالبه غرامت کند.
این سیاستمدار پاکستانی در ادامه از برخورد حکومت پاکستان با پشتونها انتقاد کرده و مدعی شده است که در برخی شهرها مانند لاهور و کراچی، برخی از آنان بازداشت یا اخراج میشوند.
تازه خبرونه
د کونړ زلزلهځپلو ته په ننګرهار کې نمرې وویشل شوې
د دې وزارت د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې؛ یاد ښارګوټی د معیاري ښاري پلان له مخې طرحه شوی، چې په کې د اوسېدو د نمرو تر څنګ سړکونه او بنسټیزې آسانتیاوې په پام کې نیول شوې دي.
د کور او ښار جوړولو وزارت د کونړ ولایت هغو زلزلهځپلو کورنیو ته، چې د وروستۍ زلزلې له کبله یې کورونه ویجاړ شوي وه؛ د ننګرهار ولایت د ښېوې ولسوالۍ د ګمبیري د اړوند سیمې په ۱۰۰۰ جریبه ځمکه کې د نوي جوړ شوي ښارګوټي استوګنیزې نمرې وېشلي دي.
د دې وزارت د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې؛ یاد ښارګوټی د معیاري ښاري پلان له مخې طرحه شوی، چې په کې د اوسېدو د نمرو تر څنګ سړکونه او بنسټیزې آسانتیاوې په پام کې نیول شوې دي.
دغه راز په دې ښارګوټي کې د ښوونځي، مدرسې، جوماتونو، روغتیایي کلینیک او هدیرې لپاره ځانګړې ځمکې پر نښه شوې دي، چې اوسېدونکو ته د یو منظم او باعزته ژوند بشپړ چاپېریال برابر شي.
خبرپاڼه زیاتوي؛ په همدې مناسبت جوړه شوې غونډه کې د کور او ښار جوړولو وزارت وزیر نجیبالله حیات حقاني د ننګرهار ولایت د والي مرستیال مولوي غلام الرحمن حیدري، د علماوو شورا رییس او د زلزلهځپلو د مرکزي کمیسیون مشر شیخ خیر محمد فاروقي، د کونړ د جهادي مدرسې مشر شیخ عبدالقهار صدیقي، د ننګرهار ولایت د مقام استازی شمس العارفین او یو شمېر نورو مسوولانو ګډون کړی و.
د کور او ښار جوړولو وزارت وزیر نجیبالله حیات حقاني دغو مراسمو ته په وینا کې ویلي؛ اسلامي امارت هڅه کوي، چې زلزلهځپلې کورنۍ پیاوړې کړي او د ټولنې د فعالو غړو په توګه یې وروزي، چې د مرستې له اخیستونکو څخه د مرستې کوونکو کچې ته ورسېږي.
نوموړي د دې پلان پر ارزښت ټینګار وکړ او وایي: دا «پلان هغه ګټوره نسخه ده، چې خړه دښته د سرو زرو پر ارزښت بدلوي او د انساني ټولنې د پرمختګ لپاره عملي کېږي.»
ویل کیږي، چې د ننګرهار ولایت د مقام استازي شمس العارفین څرګنده کړې، چې د ننګرهار ولایت مقام د زلزلهځپلو د ملاتړ او د یاد ښارګوټي د ښه مدیریت لپاره د هر راز همکاریو ډاډ ور کړ.
تازه خبرونه
د افغانستان علماوو د مولانا محمد ادریس «شهادت» ستره ضایعه وبلله
د افغانستان علماوو د خواخوږۍ او خواشینۍ په پیغام کې راغلي:« د علماوو له منځه وړل ستر ظلم دی، چې د الله تعالی د قهر او غضب سبب ګرځي او د نه بښلو جرم ګڼل کېږي. مونږ د افغانستان علما دا ډول کړنې غندو او ردوو.»
د افغانستان علماوو د پاکستان د دیني عالم مولانا محمد ادریس «شهادت» ستره ضایعه بللې او د هغه پر مړینه یې د نړۍ ټولو علماوو ته؛ په ځانګړي توګه یې د پاکستان جمعیت علمای اسلام ته د خواخوږۍ او خواشینۍ مراتب وړاندې کړي دي.
د افغانستان علماوو د خواخوږۍ او خواشینۍ په پیغام کې راغلي:« د علماوو له منځه وړل ستر ظلم دی، چې د الله تعالی د قهر او غضب سبب ګرځي او د نه بښلو جرم ګڼل کېږي. مونږ د افغانستان علما دا ډول کړنې غندو او ردوو.»
افغان علماوو د پاکستان او افغانستان له حکومتونو څخه غوښتني، چې د علماوو د پر نښه کولو مخه دې ونیسي.
مولانا محمد ادریس پرون (سېشنبه د غویي پېنځلسمه) د پاکستان د خیبر پښتونخوا ایالت د چارسدې د اتمانزو دارالعلوم ته پر لاره په یوه وسلهوال برید کې وژل شوی دی.
د یادونې ده، چې د مولانا محمد ادریس د جنازې لمونځ پر همدې ورځ د مازیګر ۵:۳۰ ادا او په پلرني کلي( د چارسدې تورنګزيو) کې خاورو ته وسپارل شو.
اچکزی: اگر دولتمردان خوب میبودند، مردم دو طرف خط دیورند آزادانه رفتوآمد میکردند
آکسیوس: امریکا و ایران در آستانه تفاهمنامه یکصفحهای برای پایان جنگ و آغاز مذاکرات هستهای
د کونړ زلزلهځپلو ته په ننګرهار کې نمرې وویشل شوې
ترمپ: امریکا اورانیوم غنیشده را از ایران دریافت خواهد کرد
تحول: د ایران او امریکا په شخړه کې ډیپلوماټیک بدلون
له برید درولو وروسته ایران له امریکا سره پر لنډمهالي اوربند هوکړه وکړه
د افغانستان، ازبکستان او قرغزستان د استازو سوداګریزه ناسته ترسره شوه
د هائیټي په تاریخي کلا کې د ګڼې ګوڼې له کبله مرګ او ژوبله رامنځته شوې
چین د افغانستان او پاکستان ترمنځ د باوري فضا د رامنځته کولو لپاره هڅه کوي – ژاو شینګ
آیا ایران په هرمز تنګي کې پر بېړیو پیسې وضع کولی شي؟
تحول: د ایران او امریکا په شخړه کې ډیپلوماټیک بدلون
څار: له اسلامي امارت سره د هېوادونو د تعامل زیاتوالی
تحول: له جرمني څخه د افغان کډوالو د ایستلو روان بهیر
څار: د پاکستان پر پالیسۍ نیوکې
تحول:د افغانستان پر وړاندې د پاکستان دوه ګونی سیاست
-
سوداگري3 days agoله قزاقستان څخه افغانستان ته د غنمو په صادراتو کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی
-
تازه خبرونه4 days agoد ملګرو ملتونو خبرداری: د مرستو کمښت په افغانستان کې د ماین پاکۍ بهیر ځنډولی
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoامریکا په هرمز تنګي کې د بندو کښتیو د خوندي لېږد چارې پیل کړې
-
تحول5 days agoتحول: د ایران په اړه د ټرمپ متضادې څرګندونې
-
سوداگري4 days agoد ۱۲ پراختیایي پروژو تائید؛ د بنسټیزو برښنایي، ټرانسپورټي او ودانیزو چارو پر پراختیا ټینګار
-
تازه خبرونه5 days agoد کورنیو چارو او کار وزیرانو د کاري فرصتونو پر رامنځته کولو خبرې وکړې
-
نړۍ2 days agoسپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
-
تازه خبرونه4 days agoپه کابل کې د کتاب نندارتون؛ د لوست کلتور پیاوړتیا او د کورنیو لیکوالانو ملاتړ