Connect with us

تازه خبرونه

په جنګ ځپلو سیمو کې د ښځو وضعیت مخ په خرابیدو دی- څېړنه

خپور شوی

د

د نړیوالې ژغورنې جرګه ګۍ څېړنه ښیي، چې له تېرو ۲۵ کلونو راپدیخوا ښځو او نجونو د جنسیتي   مساواتو له مخې نړیوال پرمختګ ندی کړی.

د څېړنې له مخې؛ پر نړیوالو لاسته راوړنو سربیره، په جنګ ځپلیو سیمو کې ښوونځیو ته تګ، سواد زدکړې، د زیږون سندونو ته لاسرسی او دې ته ورته له نورو برخو هم ښځې او انجونې له خراب حالت سره مخ شوې دي.

دغه څېړنه په ۱۰ هېوادونو؛ افغانستان، کولمبیا، د کانګو جمهوریت، ایتوپیا، عراق، میانمار، نایجیریا، پاکستان، تایلیند، یوګاندا، کډوالې کورنۍ او بې ځایه شويو خلکو کې جنسیتي مساوات تر څېړنې لاندې نیول شوي دي.

د څېړنې موندنې ښیي، چې له ۱۹۹۵ زېږدیز کال راپدیخوا ۴۴ سلنه کډوالي لوړه شوې، چې تر ۲۰۱۹ پورې له ۲۶ میلیون ډېر راجستر شوي دي.

په ۱۰ څېړل شویو هېوادونو کې افغانستان ۲.۷ میلیونه بې ځایه شوي لري، چې د داخلي بې ځایه شویو خلکو په سلو کې ۳۵۰ ډېروالي ښیي.

په ځینو برخو کې، د میرمنو او نجونو لاسته راوړنې خورا هڅونکې وې او له تېرو ۲۵ کلونو راپدیخوا په نړۍ کې د میندو مړینه ۳۸ سلنه راکمه شوې ( په ۲۰۱۷ کال کې په ۱۰۰۰۰ ژوندیو زیږونونو کې ۲۱۱ مړینې) وې.

افغانستان، ایتوپیا او پاکستان د میندو په مړینه کې ۵۰ سلنه کموالی ښیي.

د څېړنې له مخې؛ که څه هم په نړۍ کې لومړنيو او ثانوي ښوونځیو ته تګ ۱۱ سلنه ډېر شوی، د افغانستان په څېر هېوادونه هیڅکله هم له نړیوالو معیارونو سره برابر ندي.

پداسې حال کې، چې د ۱۹۹۵ کال را پدیخوا د نارینه وو پر پرتله د میرمنو د سواد کچه لوړه شوې (په ترتیب سره ۱۸ سلنه د  ۸ په پرتله ) میانمار د وخت له تېریدو سره د ښځینه وو دسواد کچه کمه کړې او له پرمختګ سره سره عراق، یوګانډا، نایجیریا، پاکستان، ایتوپیا او افغانستان د نړۍ له احصائیو سره د پرتلنې وړ ندي.

دا په داسې حال کې ده، چې افغانستان د کورني تاوتریخوالي ۴۶، ایتوپیا ۴۰ او د کانګو جمهوریت ۳۷ په سلو کې لوړوالی ښیي.

تازه خبرونه

د آلمان د اسلامي امارت شپږ نور ډیپلوماټان مني

ان‌ډي‌آر د ډیپلوماټیکو سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې دا هوکړه د هغو پټو خبرو اترو په پایله کې رامنځته شوې، چې تېره اوونۍ په استانبول کې د اسلامي امارت د استازو او د جرمني د کورنیو چارو وزارت د لوړپوړو چارواکو ترمنځ شوې وه.

Published

on

د آلماني رسنیو راپور ورکړی، چې دې هېواد د اسلامي امارت د شپږ نورو ډیپلوماټانو له منلو سره هوکړه کړې ده. دا هڅه د هغه تړون یوه برخه ده،  چې له مخې یې له جرمني څخه افغانستان ته د افغانانو د ایستلو د الوتنې زیاتې شي.

ان‌ډي‌آر د ډیپلوماټیکو سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې دا هوکړه د هغو پټو خبرو اترو په پایله کې رامنځته شوې، چې تېره اوونۍ په استانبول کې د اسلامي امارت د استازو او د جرمني د کورنیو چارو وزارت د لوړپوړو چارواکو ترمنځ شوې وه.

د آلمان کورنیو چارو وزارت تائید کړې، چې د دې وزارت د چارواکو او د اسلامي امارت د استازو ترمنځ د «تخنیکي کچې» خبرې شوي؛ خو د دغو ناستو د ځای او مودې په اړه یې له جزئیاتو ورکولو ډډه کړې ده.

د ان‌ډي‌آر د راپور له مخې، دا هوکړه له آلمان څخه د افغان کډوالو د ایستلو د بهیر د پام وړ ډېرېدا لپاره زمینه برابروي.

د آلمان کورنیو چارو وزارت یوه ویاند ویلي، چې کابل ته د چارټر الوتنې پراخه کیږي او په راتلونکي کې به هره میاشت تر درې پورې د ایستلو الوتنې ترسره شي. همداراز، د ځینو کسانو د ایستلو لپاره به د عادي سوداګریزو الوتنو زمینه هم برابره شي.

د راپور له مخې، اسلامي امارت له ډېر پخوا راپدېخوا د ایستلو د الوتنو په برخه کې همکاري له دې سره تړلې وه، چې آلمان دې نور افغان ډیپلوماټان هم ومني. ویل کېږي، چې دا ډیپلوماټان د هغو افغانانو د هویت د تائید او د سفر د اړینو اسنادو د برابرولو لپاره مهم دي، چې د ایستلو په درشل کې وي.

اوس‌مهال په آلمان کې یوازې د اسلامي امارت له لوري معرفي شوي دوه قونسلي چارواکي فعالیت لري. دغو کسانو، چې په ۲۰۲۵ز.کال کې دې هېواد ته تللي وه؛ په برلین کې د افغانستان په سفارت او بن کې د افغانستان په قونسلګرۍ کې مهم مسوولیتونه پر غاړه اخیستي دي.

د آلمان کورنیو چارو وزیر الکسانډر ډوبرینډټ د کډوالو د ایستلو له حکومتي تګلارې دفاع کړې او «بیلډ ام زونټاګ» ورځپاڼې ته یې ویلي: هغه کسان، چې په آلمان کې له ملاتړ ترلاسه کولو وروسته درانده جرمونه ترسره کوي؛ باید بېرته خپل هېواد ته واستول شي.

هغه ویلي: «هر څوک، چې زمونږ له ملاتړ ناوړه ګټه واخلي او دلته جدي جرمونه ترسره کړي؛ باید خپل راتلونکی په خپل هېواد کې ولټوي. زمونږ ټولنه په مشروع ډول غواړي، چې مجرمان له هېواده ووځي.»

Continue Reading

تازه خبرونه

د افغانستان د هندوکش سیمه د رښتر پر کچه ۵.۲ درجې زلزلې ولړزوله

د یاد مرکز د څرګندونو له مخې، دا زلزله پر ځایي وخت شاوخوا ۲:۵۲ رامنځته شوه.

Published

on

د امریکا ژیولوژیکي سروې مرکز ویلي، چې د دوشنبې پر ورځ د افغانستان د هندوکش سیمه د رښتر پر کچه ۵.۲ درجې زلزلې ولړزوله.

د یاد مرکز د څرګندونو له مخې، دا زلزله پر ځایي وخت شاوخوا ۲:۵۲ رامنځته شوه.

د دې مرکز په راپور کې راغلي؛ زلزلې له ۲۰۷ کیلومټره ژوروالي څخه سرچینه اخیستې وه.

له زلزلې وروسته سمدلاسه د مرګ او ژوبلې یا زیان راپور ورکړ شوی نه‌دی.

Continue Reading

تازه خبرونه

په افغانستان کې د بند پاتې پاکستاني لاریو د بېرته ستنېدا بهیر پیل شو

د راپور له مخې، شاوخوا ۶۰۰ پاکستاني موټرچلوونکي او کلینران په افغانستان کې د لارو د بندېدا له کبله بند پاتې شوي وه.

Published

on

 

ایکسپرس ټربیون ورځپاڼې راپور ورکړی؛ هغه سلګونه پاکستاني موټرچلوونکي او کلینران، چې نږدې نهه میاشتې په افغانستان کې بند پاتې ول؛ پاکستان ته یې د بېرته ستنېدا بهیر پیل شوی دی.

د راپور له مخې، شاوخوا ۶۰۰ پاکستاني موټرچلوونکي او کلینران په افغانستان کې د لارو د بندېدا له کبله بند پاتې شوي وه.

د جمعیت علمای اسلام ګوند د مولانا فضل‌الرحمان څانګې یو سیمه‌ییز مشر مولانا اعجاز شینواري تائید کړې؛ د پاکستاني موټرچلوونکو او موټرو د بېرته ستنېدا بهیر پیل شوی او تمه ده، چې ټول به ډېر ژر پاکستان ته ورسېږي.

نوموړي زیاته کړې؛ د لارو تړل کېدا نه یوازې دوه‌اړخیزې سوداګرۍ ته زیان رسولی، بلکې ډیورند فرضي کرښې ته په نږدې سیمو کې یې بې‌وزلي او بې‌کاري هم ډېره کړې ده.

ځايي چارواکو ويلي؛ اوس‌مهال لومړیتوب دا دی، چې په افغانستان کې پاتې ټول پاکستاني وګړي بېرته خپل هېواد ته ستانه شي او له هغه وروسته به دواړه لوري د سوداګرۍ د تدریجي بیاپیل په اړه پرېکړه وکړي.

تورخم د افغانستان او پاکستان ترمنځ یوه اړینه سوداګریزه لاره ده، چې د تېر کال په اکټوبر میاشت کې د دواړو هېوادونو ترمنځ له نښتو وروسته وتړل شوه.

دغه راز د خیبر پښتونخوا ایالتي حکومت اعلان کړی، چې د افغان کډوالو د بېرته ستنولو بهیر به ګړندی کړي.

د خیبر پښتونخوا د اعلی وزیر په کورنیو چارو کې ځانګړي سلاکار طارق سعید مروت ویلي، چې په پېښور، چارسده، کوهاټ او هنګو کې د کډوالو د لنډمهالي لېږد مرکزونه اوس هم فعال دي او د پاکستان حکومت ټینګار لري، چې ستنېدونکي دې افغانستان ته د هغوی د کرامت او اساسي حقونو په ساتلو ولېږدول شي.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمیشنرۍ او د کډوالۍ نړیوال بنسټ د ګډو څرګندونو له مخې، د ۲۰۲۳ز.کال د سپټمبر له پېنځلسمې د ۲۰۲۶ز.کال د جون تر دیارلسمې پورې له پاکستان څخه له ۲.۵ میلیون ډېر افغان وګړي افغانستان ته ستانه شوي دي.

د راپور په څرګندونو کې، چې یوازې د جون له اوومې څخه تر دیارلسمې پورې ۲۸زره او ۲۸۵ افغان وګړي د تورخم، غلام‌خان، چمن، بدیني او بهرامچې له لارو افغانستان ته داخل شوي دي.

ویل کیږي، چې دا شمېر د تېرې اوونۍ پر پرتله د کډوالو د بېرته ستنېدا ۱۱ سلنه زیاتوالی او له پاکستان څخه د ایستلو ۲۲ سلنه ډېروالی ښيي.

Continue Reading
Advertisement

Trending

Copyright © 2025 Ariana News. All rights reserved!