تازه خبرونه
څو ایراني شرکتونو د افغانستان په کانونو کې د پانګونې پرېکړه وکړه – قدیر قیافه
د ایران د سوداګرۍ خونې مرستیال ویلي، چې د دغه هېواد څو سترو شرکتونو د افغانستان کانونو ته د ننوتلو یوه کاري ډله جوړه کړې او د فولادو تولید یوه شرکت هم د افغانستان د کانونو بازار ته د ننوتلو پرېکړه کړې ده.
د ایران د سوداګرۍ خونې مرستیال قدیر قیافه له ایلنا خبری اژانس سره په خبرو کې ویلي، په تېرو څو کلونو کې د ایران او افغانستان ترمنځ د کانونو پر موضوع خبرې اترې ترسره شوې دي؛ خو د دغه کار د پرمختګ په لاره کې دوه ستر خنډونه شته دي.
هغه څرګنده کړې، د ایران او افغانستان همکاري شته بندیزونه اغېزمنوي او د ایران لپاره په نړیوالو ډګرونو کې د منلو وړ تضمین چمتو کول ستونزمنوي.
هغه زیاته کړې؛ د پانګونې دوهیم شرط مالي ملاتړ دی. لکه څنګه، چې په ټوله نړۍ کې دا بانکونه د پانګې بازارونه دي، چې له لویو پروژو ملاتړ کوي او د پروژې مدیر له ۱۵ سلنې څخه د ډېر تمویل مسوولیت پر غاړه لري.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ په ايران کې هیڅ داسې بانک نشته، چې له ايران سره د پولې په اوږدو کې د پروژو او د کانونو په برخه کې د سوداګرو د ملاتړ لپاره له ٤٠٠ څخه تر ٥٠٠ ميليونو ډالرو پورې مالي مرسته وکړي.
قيافه زیاته کړې: يو صنعتي او د کانونو شرکت يو له هغو ايراني شرکتونو څخه و چې په تېرو کلونو کې يې د افغانستان په کانونو کې پانګونه کړې وه؛ خو د امريکا تر فشار لاندې د افغانستان د وخت حکومت دغه پروژه ايراني شرکت ته ونهسپارله. دغه راز په تېر حکومت کې هم د کانونو د فعالیتونو د پراختیا لپاره د ایران یوه پیاوړې ډلې افغانستان ته سفر وکړ او یاد هوکړه لیکونه لاسلیک شول؛ خو د حکومت له بدلون سره دغه تړونونه له پامه وغورځېدل.
هغه ویلي: كه بېلابېل هېوادونه لكه چين، پاكستان او اوزبكستان په افغانستان كې د كان استخراج پيل كړي، د دولتونو او مالي بنسټونو څخه به د پام وړ مالي مرستې ترلاسه كړي. په داسې حال كې، چې د ايران د كان استخراج كمپنۍ دا ډول ملاتړ نلري.
قیافه په افغانستان کې د قیمتي ډبرو د سترو زیرمو شتون ته په نغوته کې ویلي: اوسمهال له افغانستان څخه د قیمتي ډبرو استخراج له غیر رسمي لارو ایران ته واردیږي او د ایران په بازارونو کې پلورل کیږي؛ خو د دغو ډبرو استخراج د ایران او افغانستان ترمنځ همکاري رامنځته کولی شي. البته د پورتنیو شرایطو د رامنځته کولو شرطونه باید په پام کې ونیول شي.
هغه په ډاګه کړې، چې د کانونو له سکټور څخه تمه دا ده، چې مالي او اعتباري بنسټونه، بانکونه او د پانګونې بازار به په دې مارکیټ کې د کانونو له شتون څخه باید ملاتړ وکړي؛ ځکه، چې افغانستان لوړ خطر لرونکی هېواد ګڼل کېږي او له څلور لسیزو څخه ډېر په جګړه کې ښکېل پاتې دی؛ د افغانستان چارسمبالی حکومت باید د پانګې امنیت تضمین کړي.
قیافه ټینګار کړی، چې په افغانستان کې پانګونه د ایراني پانګوالو لپاره ګټوره تمامېدای شي؛ ځکه د دواړو هېوادونو اړیکې ژورولی او د اوږدمهاله همکاریو سبب کېدی شي.
تازه خبرونه
اسلامي امارت قطر او ترکیې ته خواخوږي وړاندې کړه
یاد وزارت دا پېښه خواشینوونکې بللې او د قربانیانو کورنیو ته یې خپله ژوره خواشیني او خواخوږي څرګنده کړې ده.
تازه خبرونه
پاکستان له افغانستان سره په روان جنګ کې د روسیې د منځګړیتوب غوښتنه وکړه
فیصل نیاز ترمذي د روسیې له «ایزوستیا» ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي؛ پاکستان له روسیې سره په اړیکه کې دی او د دې هېواد له «ځانګړي وړاندیز» څخه د کړکېچ د حل لپاره مننه کوي.
په روسیه کې د پاکستان سفیر فیصل نیاز ترمذي ویلي: اسلامآباد له مسکو څخه غوښتي، چې له افغانستان سره په روان جنګ کې منځګړیتوب وکړي.
فیصل نیاز ترمذي د روسیې له «ایزوستیا» ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي؛ پاکستان له روسیې سره په اړیکه کې دی او د دې هېواد له «ځانګړي وړاندیز» څخه د کړکېچ د حل لپاره مننه کوي.
هغه زیاته کړې؛ د روسیې، چین، قطر، ترکیې او سعودي عربستان وړاندیزونه د لنډمهالي اوربند د هوکړې لامل شوي هم دي.
ترمذي ټینګار کړی: « مونږ له خپلو ټولو شریکانو غواړو، چې مهرباني وکړئ طالبانو (اسلامي امارت) ته ووایاست، چې له دې فرصته یوازې د بیا تنظیم، بیا وسلوال کېدا او بیا برید لپاره کار وانخلي؛ ځکه لوی هېوادونه لکه روسیه او پاکستان د ترهګریزو کړنو له لارې بېثباته کېدی نشي.»
دې پاکستاني ډیپلوماټ ټینګار کړی، چې په افغانستان کې لسیزو جګړو نه یوازې کابل او اسلامآباد، بلکې ګاونډ هېوادونه لکه ایران، تاجکستان، ترکمنستان، ازبکستان او حتا روسیه هم اغېزمن کړي دي.
هغه زیاته کړې: « ځکه، نو مونږ ټول باید له یو بل سره سوداګري وکړو، ښوونې، هنر او کلتور ته وده ورکړو. تروریزم ناسمه لار ده.»
د منځګړیتوب دا غوښتنه په داسې حال کې راپورته شوې، چې د وروستیو اوونیو د تاوتریخوالي او شخړو د زیاتېدا په پایله کې سلګونه کسان ووژل شول او زرګونه نور بېځایه شوي دي.
پاکستانيانو څو ځله ادعا کړې، چې په دې هېواد کې وسلهوال بریدونه د افغانستان له خاورې تنظیمېږي.
په داسې حال کې، چې اسلامي امارت تل د پاکستان دا ادعا رد کړې او څرګندوي؛ افغانستان د پاکستان د «امنیتي ناکامۍ» مسوول ندی.
تازه خبرونه
نړۍ دې د افغانستان او پاکستان د پراخې جګړې مخه ونیسي – فایننشل ټایمز
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د فایننشل ټایمز ورځپاڼې په یوه لیکنه کې، چې د یکشنبې پر ورځ خپره شوې؛ خبرداری ورکړی: د افغانستان او پاکستان تر منځ د کړکېچونو زیاتوالی د دې خطر رامنځته کوي، چې روان وضعیت پراخې جګړې ته واوړي؛ خو نړیواله ټولنه باید ژر تر ژره له دې سیمې سره بیا تعامل پیل کړي.
یادې ورځپاڼې زیاته کړې: نږدې پېنځه کاله د اسلامي امارت له بیا واکمنېدا تېر شوي؛ خو د افغانستان په اړه د نړۍ د پاملرنې د کمېدا ترڅنګ دې رسنۍ پر ښځو محدودیتونه او د کابل او اسلامآباد تر منځ د اړیکو خرابوالی ته هم ګوته نیولې ده.
د لیکنې له مخې: د پاکستان او اسلامي امارت تر منځ اړیکې له ۲۰۲۱ ز.کال راپدېخوا ډېرې خرابې شوې دي، ځکه اسلامآباد افغان چارواکي په خپله خاوره کې د دوی مخالفو وسلوالو ته پر پناه ورکولو او بریدونو تورنوي؛ خو دا ادعا تل اسلامي امارت رد کړې ده.
په وروستیو اوونیو کې تاوتریخوالی دومره زیات شوی، چې د هوايي او ځمکنیو بریدونو له کبله د یو شمېر راپورونو له مخې له زر ډېر کسان وژل شوي او له سل زره ډېر نور بېځایه شوي دي.
دغه راز له تر ټولو خونړیو پېښو څخه یوه په کابل کې د روږدو د درملنې پر امید نومي روغتون د پاکستاني پوځیانو هوايي برید و، چې د افغان چارواکو پر وینا سلګونه کسان په کې وژل شوي دي.
ورځپاڼې خبرداری ورکړی، چې که تاوتریخوالی همداسې روان وي؛ نو ښايي د جنوبي او مرکزي آسیا ثبات له خطر سره مخ کړي او افغانستان یو ځل بیا د وسلوالو ډلو د فعالیتونو پر مرکز بدل شي.
دې ورځپاڼې د پاکستان پر پوځي پالیسۍ هم نیوکه کړې او څرګندوي، چې یوازې هوايي بریدونه د وسلوالو فعالیتونو د پای ته رسولو لپاره بسنه نهکوي.
دغه راز له لویو قدرتونو لکه امریکا او چین څخه غوښتي، چې فعاله ډیپلوماټیکه ونډه واخلي.
همدارنګه، د چین سټراټیژیکو ګټو ته هم نغوته(اشاره ) شوې، چې بیجینګ کولی شي د منځګړي په توګه رول ولوبوي.
د سولې پخوانیو ناکامو هڅو سره – سره ورځپاڼې ټینګار کړی، چې د نړۍ بېپروايي او بېتفاوتي به سیمه له پوره خطرونو سره مخ کړي.
-
څار5 days agoڅار: پر افغان ملکي وګړو د پاکستاني بریدونو پایلې
-
تحول5 days agoتحول: د پاکستان پر بریدونو روان غبرګونونه
-
تازه خبرونه1 day agoد اسلامي امارت یوه غړي په برلین کې د افغانستان سفارت چارسمبالي پر غاړه اخیستې
-
تازه خبرونه1 day agoد پاکستان پوځي رژیم یو ځل بیا اوربند مات کړ
-
لوبی1 day agoپه کوکپر نړیوالو سیالیو کې د وزلوبې ملي لوبډله درېیمه شوه
-
نړۍ10 hours agoکیم جونګ اون یو ځل بیا د شمالي کوریا د دولتي چارو رییس وټاکل شو
-
نړۍ1 day agoټرمپ ایران ته د انرژۍ پر ودانیزو بنسټونو د بریدونو ګواښ وکړ
-
تازه خبرونه5 hours agoپاکستان له افغانستان سره په روان جنګ کې د روسیې د منځګړیتوب غوښتنه وکړه
